Recht op eigen identiteit en Wet gelijke behandeling

Een beroep op de uitzondering op de AWGB kan alleen wanneer identiteit volgens de statuten in de praktijk van de school duidelijk herkenbaar is.

Recht op eigen identiteit en Wet gelijke behandeling:
een case study en een oproep

Een beroep op de uitzondering op de AWGB kan alleen, als identiteit volgens de statuten in de praktijk van de school duidelijk herkenbaar is.

 

Opnieuw is een uitspraak gedaan in een conflict waarbij een christelijke instelling, in dit geval het Leger des Heils, zich beriep op haar christelijke identiteit. Daarmee kwam zij in aanvaring met de commissie die toeziet op naleving van de Algemene Wet Gelijke Behandeling, AWGB. Die vond dat het Leger des Heils zich schuldig had gemaakt aan discriminatie.

Voor Bijbel & Onderwijs is de uitspraak en vooral de toelichting van deze commissie aanleiding zich tot alle besturen van protestants christelijke scholen in Nederland te richten. Evenals de advocaat die deze zaak voor het Leger des Heils verdedigde, zijn ook wij van mening dat scholen die de zaak van hun identiteit niet duidelijk hebben geregeld, binnen enkele jaren hun christelijk karakter zullen verliezen. Onze reactie houdt voorts verband met de hernieuwde discussie over (christelijke) waarden en normen in het onderwijs, onder meer in verband met de Schoolgids, waaruit de identiteit van de school duidelijk moet blijken.

Het ging om een personeelsadvertentie die het Leger des Heils had geplaatst voor een parttime medewerker bij de keuken in een jeugdhuis. Daarin werd onder meer als functie-eis gesteld: een christelijke levensovertuiging.
De Stichting Haags Meld- en Registratiepunt Discriminatiezaken was van mening dat het Leger des Heils in strijd handelde met de Algemene Wet Gelijke Behandeling en heeft om een uitspraak van de Commissie Wet Gelijke Behandeling gevraagd.
Deze commissie heeft op grond van de statuten vastgesteld dat het Leger des Heils “een instelling is op godsdienstige grondslag en als zodanig een beroep kan doen op de wettelijke uitzondering.” Daarbij werd overwogen dat bij de vraag of een godsdienstige instelling een bepaalde functie-eis mag stellen, “de concrete omstandigheden” van belang zijn. Dit houdt in dat “de commissie niet alleen nagaat wat de formele regels zijn ten aanzien van de grondslag en het doel van de desbetreffende instelling en haar functie, maar ook welke betekenis door de instelling aan grondslag en doelstelling in de praktijk wordt gehecht, zoals de concrete context waarbinnen de feitelijke werkzaamheden van een medewerker worden verricht.”

Uit onderzoek is de Commissie Wet Gelijke Behandeling gebleken dat deze context in de praktijk aantoonbaar aanwezig is en dat deze ook van toepassing is op de desbetreffende medewerker. Op grond daarvan concludeert de Commissie dat het Leger des Heils niet in strijd heeft gehandeld met de AWGB en heeft voldaan aan de in deze wet genoemde criteria om een beroep te kunnen doen op de uitzondering van de AWGB.
Hieruit is een belangrijke conclusie te trekken, die door de betrokken advocaat als volgt op het onderwijs werd betrokken:

Een instelling voor wie de christelijke levensovertuiging van wezenlijk belang is, dient daarnaar in woord en daad te handelen.
In woord: dit betreft de statuten en eventuele andere stukken (zoals aanstellingsbeleid van leraren en schoolreglement voor leerlingen; schoolplan en schoolgids). 
In de arbeidsovereenkomst moet de volgende bepaling worden opgenomen: “werknemer/werkneemster onderschrijft grondslag en doel van de school.” 
Voor leerlingen en/of hun ouders/ verzorgers volstaat dat zij grondslag en doel van de school respecteren.
In daad: men dient hiernaar te handelen, dat wil zeggen dat het christelijk element in de hele schoolpraktijk moet doorklinken.

De vereniging Bijbel & Onderwijs biedt u deze informatie aan in de verwachting dat dit mag bijdragen tot het duidelijk profileren van de christelijke identiteit, ook en juist in deze tijd van schaalvergroting en normvervaging.
Het onderwerp ‘identiteit’ vormt de basis van Bijbel & Onderwijs. Over dit onderwerp zijn de volgende publicaties verschenen:

  1. Handreiking voor de schoolgids en het schoolplan,
  2. Handreiking identiteit christelijk onderwijs, met name de wijze waarop wij kunnen komen tot Bijbelse waarden en normen
  3. Aanvulling op de sollicitatiecode voor christelijke scholen.