Welke muziek is goed en waarom?

B&O magazine dec. 2003, door W. Hoek

Volgens het woordenboek is muziek: “een kunstvorm die berust op het ordenen van klankfenomenen”. De oorspronkelijke betekenis van het woord is te vinden in de Griekse “kunst der muzen”, waaronder niet alleen muziek, maar ook de dichtkunst en danskunst werden begrepen.

Muziek = transportmiddelDoor muziek wordt ‘iets’ uit de onzichtbare wereld getransporteerd. Een musicus brengt de lucht zodanig in trilling dat die trillingen via ons gehoororgaan onze ziel raken en we in een bepaalde stemming komen of op een gedachte gebracht worden. De vraag is: waar komen die stemming of die gedachten vandaan? Met ander woorden: Is de musicus de bron of het middel?

Muziek = communicatiemiddelDoor muziek worden stemmingen en gedachten gecommuniceerd. Evenals bij andere communicatiemiddelen moeten zender en ontvanger op elkaar afgestemd zijn, wil de boodschap overkomen.

Hoe beoordelen wij muziek? Een musicus zal bij de beoordeling van muziek een waardering geven op een ‘schoonheids’-schaal die loopt van mooi (uitmuntend) naar lelijk (slecht). Deze beoordeling wordt mede bepaald door verschillen in smaken en stijlen, die dikwijls cultureel bepaald en tijdgebonden zijn. Naast dat oordeel heeft een christen nog een heel andere maatstaf voor wat er in de wereld te zien, te horen of te voelen is. Bij het oordeel van een christen gaat het om goed of kwaad. Een christen wil onderscheiden wat van God komt en wat van de duivel.

Geestelijk beoordelenBeproeft de geesten of ze uit God zijn (1Joh.4:1)
Geesten zijn niet te zien maar te herkennen aan de uitwerking. Bij het beoordelen van muziek zal een christen dus vooral letten op de uitwerking. Een gelovige zal trachten te verstaan wat de Heilige Geest leert: Is het een uiting van Gods Geest, of een werking van het vlees (de natuurlijke mens, het hormoonstelsel).

Letten op de bron. Doet soms een bron uit dezelfde ader zoet en bitter water opwellen?(Jac.3:11) Als gelovigen verkeren we in een God vijandige wereld. De Bijbel raadt daarom aan waakzaam te zijn voor wolven in schaapskleren. Zo brengt iedere goede boom goede vruchten voort, maar de slechte boom brengt slechte vruchten voort. Een goede boom kan geen slechte vruchten dragen, of een slechte boom goede vruchten dragen….. Zo zult gij hen dan aan hun vruchten kennen.(Mat.7:17-20) Dat geldt voor sprekers, maar ook voor muzikanten, want ook zij dragen een boodschap uit.

Letten op het doel. Toetst wat de Here welbehagelijk is. (Ef.5:10) Het oordeel goed of kwaad hangt voor een gelovige mede af van het antwoord op de vraag: met welk doel wordt de muziek gemaakt?
De ervaring van een tiener (met toestemming overgenomen uit een stageverslag):
Nu we het over zingen hebben. Zingen is mooi. Muziek is mooi. Ritme is mooi. Ja, zoals jullie wel begrijpen houd ik van muziek. Ik ging ‘s weekends vaak naar Zaal Dijk in Lemele. Natuurlijk, want daar gaat iedereen naartoe die ik ken en daar kan ik lekker uit m’n dak gaan. Laatst was ik dus ook in Dijk. In de grote zaal moest het sfeertje nog een beetje op gang komen, maar daar heb je de DJ’s voor en daar had ik het volste vertrouwen in. Ik liep naar beneden naar de ‘Trylight’. Hier hoopte ik een swingende bende aan te treffen, maar wat ik eigenlijk had kunnen verwachten was ook zo. Hier was het dus nog helemaal een dooie boel. De DJ’s hadden dat ook in de gaten en gooiden een plaat op met een ontzettend lekkere beat er in. Ja, dit beviel me wel. De beat maakte dat m’n hart sneller ging kloppen en het was alsof ik wel moest bewegen. Dat deed ik dus ook. Ik keek om mij heen en zag dat de DJ goed begrepen had dat deze plaat nodig was om de sfeer er in te brengen. Geen plaat als deze die dat beter had kunnen doen. Dit flitste door mijn gedachten, maar die gedachten werden prompt afgebroken toen er opeens een vreselijke stem door beat heen klonk. De stem zei: Pick up your weapons…fight and dance with the devillll! Ik begon te trillen en het kippenvel liep me over de rug, wat was dit…verstond ik het goed? Nee, nee…maar weer klonk het: Come on dance with the devil! Ik keek voorzichtig om mij heen, wat ik zag was een helemaal door het dolle geslagen menigte. Weer dacht ik: heb ik het goed verstaan? Nee, er was geen twijfel mogelijk. Wat was hier aan de hand? Hoorde dan niemand wat hier zo juist gezegd was?! Toen kwam weer het refrein en klonk het weer met een harde dreun: Dance with the devil! En iedereen sprong als een gek in het rond…ik wilde wel gillen…ik kon wel janken… en wilde hard weg lopen. Ook merkte ik, dat hoewel ik verstijfd aan de grond genageld stond, mijn hart het ritme al helemaal had over genomen en dat ik dus moest zorgen dat ik hier weg kwam. Met pijn in mijn hart ben ik weg gegaan. Pijn omdat niemand de satan zijn aanwezigheid voelde. Pijn, omdat ik niemand kon wakker schudden. Laat staan dat ik mijn eigen ritme gevoeligheid in bedwang kon houden. Het was een verschrikkelijke ervaring.

Het was wel deze ervaring die mij deed beseffen dat wat de twee evangelisten hadden gezegd waar was…”Wanneer als Jezus in je hart is dat de heilige Geest je bewust zal maken van dingen.” Bewust, van dingen die God niet kan verdragen. De pijn die God voelt wanneer mensen zich laten meeslepen door de sneakie trucjes van de duivel. Dit zag ik zeker niet als een beperking, maar als een verlossing en ik begreep dat Jezus nu echt een plekje in mijn hart had gekregen en ‘k wil Hem voor geen goud meer missen!


De mening van veel jonge christenen
De volgende uitspraak van een jonge vader zal veel muzikale gelovigen aanspreken:

“Ik ben een enorme fan van alle soorten muziek en vindt het één van de beste prestaties van de mens. Een simpele waarschuwing dat een bepaalde stijl, bijvoorbeeld hardrock, occult is, is mijns inziens niet juist. Men kan de (alle) muziek gebruiken voor occulte dingen, maar er zijn veel rockbands die mooie muziek hebben gemaakt.
In de satanskerk wordt ‘praise’ gebruikt voor aanbidding van het kwade, maar dat maakt de ‘muziekstijl’ praise niet verkeerd. ‘Praisemuziek’ wordt meestal juist in christelijke bijeenkomsten gezongen. Dikwijls komt het oordeel van ouderen neer op: ‘ ik begrijp het niet dus zal het wel verkeerd zijn’. Men kan mensen waarschuwen voor ‘verkeerde’ muziek maar niet voor een ‘verkeerde’ stijl”.