Nieuwe Apostolische Reformatie

Pas op voor de geniepigheid van deze leer

Er is een nieuwe reformatie aan de gang. De Protestantse reformatie wilde terug naar wat de Bijbel leert terwijl de extra gebruiken die door de kerk waren ingesteld moesten worden afgewezen. Deze nieuwe reformatie wil ook het kerkelijk leven veranderen, maar er wordt toegevoegd aan wat de Bijbel leert en er worden juist allerlei extra gebruiken (ook uit andere religies) toegevoegd. Is het dan wel een reformatie, of toch een deformatie?

Het gaat hier om de Nieuwe Apostolische Reformatie, afgekort NAR. Dit is een beweging die al sinds het midden van de jaren 90 van de vorige eeuw steeds meer invloed is gaan krijgen. Vooral de laatste jaren lijkt de stijging van deze invloed wel exponentieel!

De NAR heeft vele gezichten en eigenlijk ook vele namen. Soms worden benamingen weer veranderd maar over het geheel zijn er een aantal basiskenmerken. In dit artikel wil ik vooral kijken naar deze basiskenmerken. De vele gezichten van de NAR zorgen ook dat de invloed ongemerkt steeds groter wordt. Is dat de reden dat we over het algemeen nog niet zo bekend zijn met het denken van de NAR en nog erger, ons niet bewust zijn van de steeds groter wordende invloed van deze valse leer?

Dit artikel gaat niet over het wel of niet charismatisch zijn. Het gaat er ook niet over welke geestelijke gaven er wel of niet zijn. Het gaat wel om een waarschuwing tegen een valse leer en valse gebruiken. Het gaat wel om het liefhebben en leiden van de schapen en het wegjagen van de wolven. Het gaat wel om het uitvoeren van de verantwoordelijkheid die we hebben om het geloof te waarborgen, het geloof dat we hebben ontvangen van de Apostelen van het Nieuwe Testament.

Inleiding op Nieuwe Apostolische Reformatie

Bij de NAR is de essentie dat het koninkrijk hier op aarde moet worden gebouwd. Men zegt dat de hele wereld moet worden gewonnen, veroverd, voordat Christus kan terugkeren. Dit is de leer van Kingdom Now (koninkrijk nu). Door invloed uit te oefenen op allerlei onderdelen van de samenleving en daarover te heersen wordt dit koninkrijk uitgebreid. Deze gedachte wordt weergegeven in het Zeven Bergen Mandaat. Om strijd voor het koninkrijk te voeren is het herstel van de apostolische en profetische bediening nodig. Om te overwinnen moet de strijd worden aangegaan met satan en de demonen. De manier waarop dit wordt uitgevoerd is door geestelijke oorlogsvoering.

De invloeden en denkbeelden van de NAR zijn al behoorlijk binnengedrongen in onze kerken en samenleving, al zijn we ons er niet altijd van bewust. De vele uitingen die de NAR typeert zijn indrukwekkend en meeslepend, zoals bepaalde, zogenaamde, opwekkingen, sommige praiseliederen, claims van profetie en genezing. God blijft natuurlijk de God van tekenen en wonderen, maar dit gebeurt altijd vanuit Zijn soevereiniteit, nooit door mensen bepaald. Daarnaast wordt er in de NAR ook nadruk gelegd op allerlei gevoels-ervaringen en zelfs new-age invloeden en occulte ervaringen. Deze laatsten worden natuurlijk niet als zodanig gepresenteerd; integendeel ze worden zeer goed gecamoufleerd. De NAR is meer een netwerk en dus niet echt een organisatie. Juist dat maakt het ook zo moeilijk te begrijpen wat de leer is en vooral hoe de invloed daarvan de kerken en de samenleving binnendringt. Wat het vooral moeilijk te grijpen maakt zijn de verschillende gezichten van de NAR. En zo komt het dat deze leer zich ongemerkt kon binnendringen. Maar dat is ook precies de strategie van dit gedachtengoed, een strategie die op allerlei onderdelen van de samenleving niet alleen invloed wil uitoefenen maar wil heersen, niet alleen in de kerken, maar ook in het onderwijs en in de gezinnen.

In dit artikel wil ik de focus leggen op de vier hierboven genoemde punten. Het is maar een fractie van wat er allemaal te vertellen valt over dit netwerk van leerstellingen, maar het is wel de essentie van de NAR. Het kan zijn dat het u als lezer duizelt en met meer vragen achterblijft dan u eerder had. Ik hoop vooral dat dit artikel u alert maakt. Op internet is er de laatste jaren al veel gesignaleerd over de NAR en je kunt veel artikelen vinden die waarschuwen tegen de steeds groter wordende invloed en de valse leer van de NAR. Helaas explodeert ook de informatie die NAR aanhangers publiceren. Zelf maak ik me ernstige zorgen over de mate en vooral de geniepigheid van de valse leringen. Met de basiskennis uit dit artikel zult u ook zelf makkelijker en sneller onderscheid kunnen maken.

 

1. Kingdom Now – koninkrijk nu

De NAR promoot de koninkrijks-visie als een uitwerking van het oorspronkelijke mandaat aan de mens (Gen. 1:26) om te heersen over de gehele aarde. Dit betekent dat de gemeente zelf het Koninkrijk van God op aarde moeten verwezenlijken. Gods Koninkrijk kan worden gebouwd door de openbaringen aan de hedendaagse apostelen en profeten. Grote stadionbijeenkomsten en demonstraties van wonderen en tekenen zouden een zichtbaar teken zijn van de doorbraak van het Koninkrijk.

De aarde die nu nog onder de controle van satan is, moet worden veroverd. De kwade machten kunnen met geestelijke oorlogsvoering worden verslagen. Als de wereld veroverd is, dan kan de eindtijd beginnen. Het gaat er dan om dat niet Christus de eindtijd begint, maar dat door het onderwerpen van de wereld de mens de eindtijd in gang zet en zorgt voor de terugkeer van Christus.

De koninkrijk nu-leer is een onderdeel van de dominion theologie, een ideologie om een natie te vormen die door christenen wordt geregeerd volgens de Bijbelse wetten. Kennen we niet nog een andere religie waar dit ook wordt nagestreefd? De dominion theologie streeft algehele wereldbeheersing na. De “koninkrijk nu-leer” gaat dus nog een stapje verder dan dominion theologie vanwege het actief voeren van oorlog tegen satan om de wereld onder controle te brengen.

2. Zeven Bergen Mandaat

De strategie om de heerschappij te herstellen is de strategie van de zeven bergen. De zeven bergen staan voor de zeven invloedssferen die de maatschappij controleren. Het mandaat is dat op deze zeven bergen eerst invloed moet worden uitgeoefend om ze uiteindelijk te beheersen. Het gaat dan om de volgende zeven bergen: religie, familie, politiek, onderwijs, media, cultuur en de zakenwereld. Politiek is een belangrijke berg omdat op die manier invloed kan worden uitgeoefend op de wetten van het land en zo weer invloed op de andere bergen. Het doel van deze strategie is om op elke berg op invloedrijke posities zoveel mogelijk koninkrijk-aanhangers te plaatsen. Deze zeven bergen vormen namelijk de cultuur en de geest van de mens. Het nastreven van de zeven bergen geeft zodoende uiteindelijke wereldheerschappij.

Dit mandaat wordt weer onderverdeeld in vier kleinere stappen: assimileren, illumineren, demonstreren en propageren. Dit betekent dat je eerst onderdeel wordt van een bestaande groep. Eerst gaat de minderheidsgroep over in de gevestigde orde. Daarna laat je je licht schijnen op de gang van zaken. Je gebruikt dus je kennis om te verhelderen en om nieuwe inzichten te introduceren. Met demonstreren laat je zien hoe de nieuwe methode ingevoerd zou kunnen worden. En dan is het tijd om deze nieuwe inzichten te verspreiden. Het begint eigenlijk best klein, maar als de invloed eenmaal staat, dan is het voor je het weet verspreid.

3. Herstel van vijfvoudige bediening

De leiderschap van de NAR is in handen van de hedendaagse ‘apostelen’ en ‘profeten’. Hiervoor is het herstel van de apostolische bediening nodig. De motivering voor apostelen en profeten ligt in de leer van de vijfvoudige bediening. Deze leer is gebaseerd op Ef. 4:11. En Hij heeft zowel apostelen als profeten gegeven, zowel evangelisten als herders en leraars.

Omdat iemand anders de plaats van Judas moest gaan innemen staan in Hand. 1:21-22 de voorwaarden voor een apostel beschreven. Petrus specificeert dat dit iemand moet zijn die zich vanaf de doop door Johannes tot de opname van Christus had aangesloten bij de volgelingen van Jezus. Alleen dan kan hij samen met de andere apostelen getuigen van de opstanding. De apostelen werden door Jezus geroepen en aangesteld, net zoals Paulus meerdere keren zegt door God geroepen te zijn als de dertiende en laatste apostel. Echter, in de NAR beslissen de mensen zelf wie er apostelen en profeten zijn.

Het fundament van het geloof, en dus de gemeente is gebouwd op de apostelen en de profeten met Christus als de hoeksteen (Ef. 2:19-20). De NAR gelooft echter dat het fundament opnieuw moet worden gelegd door de hedendaagse apostelen omdat het werd afgebroken door gebrek aan geloof. Dit nieuwe fundament wordt gelegd door o.a. genezingen en wonderen in zogenaamde Healing Rooms over de hele wereld. De apostelen zouden een nieuwe hoeveelheid geestelijke autoriteit hebben gekregen door de Heilige Geest. Maar ook is de claim dat de opdrachten voor een apostel niet meer alleen door de Heilige Geest komen, maar dat apostelen direct van God openbaringen krijgen. Zo is het voor een apostel in de NAR zelfs mogelijk dat deze boven Christus komt te staan. De rol van de apostel is absoluut gezag, dus autoritair. De autoriteit van Christus wordt door de apostelen overgenomen om zogenaamd te redden, te herstellen, te oordelen en te heersen.

De profeten geven directe boodschappen van God door. Samen met de apostelen maken de profeten deel uit van de uitverkoren elite, maar wel door de mens aangesteld, die optreedt met grote volmachten. 2 Petr. 1:21 zegt dat profetie nooit is voortgekomen uit de wil van een mens, maar dat mensen van Godswege gesproken hebben, gedreven door de Heilige Geest. Toch leert de NAR dat de profetische bediening er één is die te leren valt. Een profetische gave hoeft slechts te worden geactiveerd en geoefend. En dat kan tegenwoordig, ook in Nederland, op de school voor profetie. “Profeteren moet je gewoon doen!” is de titel van een boek daarover.

4. Geestelijke oorlogsvoering

De gedachte achter de geestelijke oorlogsvoering is dat satan en de demonen door gelovigen aangevallen en gebonden kunnen worden. Gelovigen worden geacht om deze strijd in de hemelse gewesten aan te gaan. Bijvoorbeeld, om in een stad of gebied te strijden wordt oorlogsgebed en oorlogsaanbidding gebruikt om territoriale geesten te verslaan. Geestelijke oorlogsvoering kan zelfs worden geleerd in een “Spiritual Warfare Boot Camp”. Het gaat hier dus duidelijk om een offensieve strijd: een strijd van aanvallen en veroveren. Dit alles is dan gebaseerd op Efeze 6. Echter de geestelijke wapenrusting van Ef. 6 wordt ingezet in een defensieve strijd. Paulus onderstreept dat de geestelijke wapenrusting nodig is als verdediging. Een gelovige wordt juist aangevallen, vooral als deze de waarheid van het geloof gaat verkondigen. De wapenrusting beschermt om op alle punten voorbereid te zijn op deze aanvallen. En het doel van deze wapenrusting is duidelijk. Het gaat volgens Paulus om stand te houden, om te verdedigen. Nergens wordt aangegeven dat de defensieve strijd nu moet worden omgezet in een offensieve strijd. En dan is het nog maar de vraag of we wel de opdracht hebben om de demonische machten aan te vallen.

Als je een koninkrijk wil veroveren dan moet je inderdaad aanvallen. Dus de interpretatie van een offensieve strijd is een logisch gevolg van denken dat je een koninkrijk moet veroveren. Maar het blijkt dus helemaal niet Bijbels te zijn om de strijd aan te gaan met de demonen. Als gelovige gaat het er juist om te zorgen dat je de waarheid verkondigt. En als je dan de waarheid verkondigt en wordt aangevallen moet je stand houden. En om stand te houden heb je de verdediging van de geestelijke wapenrusting nodig. De gelovigen hoeven geen koninkrijk te veroveren, de gelovigen moeten de waarheid vertellen en zich verdedigen tegen de aanvallen. Judas schrijft in zijn brief dat de aarstengel Michaël in een strijd verwikkeld was met satan over het lichaam van Mozes. Maar de aartsengel durfde geen oordeel uit te brengen (het oordelen is immers de taak van God)! Als een aartsengel dat al niet durft; als die er niet de opdracht voor gekregen heeft, wie zijn wij dan om de strijd met de demonen aan te gaan?

De geschiedenis van de NAR en aanverwante leringen

De NAR is een gecompliceerd cluster van verschillende leringen, bedieningen, gebruiken en overtuigingen. De dominion theologie en dan specifiek de koninkrijk nu-theologie is al besproken. Maar er zitten sterke links met het welvaartsevangelie en de Word-of-Faith beweging (het geloof dat door het spreken van woorden van geloof we alles kunnen krijgen wat we willen). Daarnaast is de herstelde apostolische en profetische bediening een essentieel aspect van de NAR. Maar die leer is dan weer niet zo nieuw aangezien deze leer ook al door de Latter Rain beweging van de jaren 40 van de vorige eeuw werd geleerd. Ook het daaropvolgende Manifest Sons of God  is onderdeel van de leer van de NAR. Dit is het geloof dat als kinderen van God we bestemd zijn om grote dingen te doen in de wereld en we overvloedige zegeningen, gezondheid, bovennatuurlijke krachten en oneindige genade van God kunnen opeisen. Zo blijken de verschillende leringen op allerlei manieren in elkaar te haken. De overeenkomst is dat ze allemaal claims maken op zaken die alleen aan de soevereine God toekomen om aan de mens te geven.

De NAR bouwt ook voort op de derde charismatische golf van de jaren 80 van de vorige eeuw en dan vooral de Toronto Blessing. In deze periode werkte Peter Wagner nauw samen met John Wimber. Terwijl Wimber zich distantieerde van de steeds extremere expressies, ging de derde golf over in een vierde golf. Een aantal van de nu vooraanstaande apostelen hebben hun basis in de beweging van Toronto Blessing.

Door velen wordt Wagner gezien als de oprichter van de NAR. Wagner schrijft dat hij zichzelf niet zozeer ziet als oprichter van de NAR maar meer als de eerste die de beweging observeerde en er in 1994 een naam aan gaf die aansloeg: de Nieuwe Apostolische Reformatie. De beweging is een reformatie omdat deze volgens Wagner net als de Protestantse reformatie een wereldwijde impact heeft. Het is apostolisch omdat het herstel van de apostolische bediening de meest radicale verandering is. En het is nieuw omdat de NAR toch anders is dan de toen bestaande apostolische kerken. Volgens Wagner zouden de verloren gegane taken van profeten en apostelen in 2001 zijn hersteld wat het begin van de tweede apostolische tijd markeert. Wagner zalfde zichzelf trouwens tot de eerste apostel van de NAR.

Ondertussen zijn deze leringen steeds meer onderdeel geworden van de charismatische wereld. En de laatste jaren is het netwerk een steeds grotere invloed gaan krijgen in veel charismatische kerken, maar ook interkerkelijke conferenties en op christelijke TV en radio. De muziek van o.a. Hillsong, Jesus Culture en de Bethel kerk is een belangrijke schakel in het uitbreiden van het netwerk en het infiltreren van veel kerken, ook de traditionele kerken en de evangelische gemeentes. Op dit laatste hoop ik in een volgend artikel verder op in te gaan.

Conclusie

Nou mist in dit hele verhaal nog het meest belangrijke onderdeel. Een antwoord op de vraag hoe je gered kan worden, of wat het evangelie nu eigenlijk inhoudt. Is het gek dat de NAR eigenlijk helemaal niet de focus legt op zondebesef en het kruis? Volgens de NAR zijn er eigenlijk twee verschillende evangeliën. Het evangelie van redding door het kruis, en het evangelie van het koninkrijk. Dit tweede evangelie is dus dat de kerk de controle in de maatschappij moet overnemen en een theocratie vormt. De NAR zegt dat de redding ondergeschikt is aan het bouwen aan de werkelijke opdracht; het koninkrijk op aarde. Als het nog niet duidelijk was wat een vals evangelie de NAR predikt dan is het nu wel overduidelijk!

De veranderingen die de NAR beoogt zouden een transformatie moeten geven in hoe we het geloof beleven en zouden vooral betrekking hebben op de leiding van de kerk, de aanbidding, het gebed, de zendingsdoelen en de andere kijk op de toekomst, etc. Maar al die uiterlijke veranderingen brengen een totaal ander evangelie. En daarmee worden eigenlijk alle doctrines van de gemeente wel op de een of andere manier onderuit gehaald of gewijzigd. Willen we net als de Protestantse Reformatie de focus leggen op de Bijbel, dan moet de Bijbel niet alleen genoemd worden, maar ook vooral juist worden geïnterpreteerd.

Paulus en de andere apostelen waarschuwden dat valse leraren en profeten de gelovigen zullen verleiden en spraken over het belang om op de hoede te zijn tegen bedrog. Deze waarschuwingen zijn nog steeds van belang, nu misschien wel meer dan ooit.

2 Tim. 4:3-5 Want er komt een tijd, dat (de mensen) de gezonde leer niet (meer) zullen verdragen, maar omdat hun gehoor verwend is, naar hun eigen begeerte zich (tal van) leraars zullen bijeenhalen, dat zij hun oor van de waarheid zullen afkeren en zich naar de verzinsels keren. Blijf gij echter nuchter onder alles, aanvaard het lijden, doe het werk van een evangelist, verricht uw dienst ten volle.

Irene Matzken
Bestuurslid B&O