Sleeplezen

 Een artikel in het ND 16-07-2012

Sleeplezen is een vorm van lezen waarbij alle leerlingen van een klas meelezen. De woorden die de kinderen lezen, verschijnen een voor een op een digitaal bord. Dat daarbij een kind hapert, is niet van belang.

Na enig zoeken op internet komt het volgende beeld naar voren.

Er wordt nadrukkelijk en bewust geen enkele negatieve aandacht aan het foutief lezen besteed. Bij deze methode gaat het om positieve aandacht en om een hoog leestempo, zodat zwakke lezers geen tijd voor twijfel hebben. In de meeste gevallen blijkt het zo mogelijk om de groep opgegeven lezers toch te laten lezen.

Hoe de methode werkt, weet de bedenker ervan niet, dat moeten onderzoekers maar uitzoeken. Welnu Rolien Wijs, een onderzoekster van de Universiteit Groningen, heeft er onderzoek naar gedaan. Het onderzoek geeft bemoedigende resultaten. Maar wat zijn die waard? Als we de bronnen van dat onderzoek bekijken, zien we dat het onderzoek in ieder geval niet wetenschappelijk is. Het zijn namelijk bronnen die uitdrukkelijk van mening zijn dat er sprake is van een fonologisch1 tekort waardoor kinderen niet goed of helemaal niet leren lezen. De andere mening dat het leestekort door een verkeerde taaldidactiek wordt veroorzaakt, wordt zorgvuldig buiten beeld gehouden. Ook dit onderzoek is weer een treffend staaltje van wetenschappelijke fraude.

Toch zijn er signalen van mensen die met sleeplezen werken, dat er een beetje inzicht begint te komen dat de gebruikte methoden zoals bijvoorbeeld Ralfi en Connect niet geschikt zijn voor de leeszwakke leerlingen. Ze geven meer van hetzelfde, waarop ze al zijn uitgevallen. Sleeplezen is dus in de eerste plaats een leesstrategie, dat men gebruikt als dezelfde methodieken niet het gewenste resultaat hebben opgeleverd. Geen wonder, want die leesstrategieën vallen alle onder het kopje van de voorstanders van de mening dat er sprake is van een fonologisch tekort. Maar we moeten van onze leerlingen geen kleine fonoloogjes maken. We moeten hun automatisch leren lezen en spellen.

Laten we nu de andere mening bekijken van degenen die menen dat zwakke lezers door verkeerd taalonderwijs ontstaan.

De leerlingen moeten geen woorden in zinloze klanken ontleden, maar ze moeten van losse letters woorden maken. Daarbij dienen de 26 letternamen van het alfabet.
Een methode die dat als basis heeft, is het aanvankelijk lezen van de overbekende Methode De Haan. Daarmee leren de leerlingen in groep drie in een normaal tempo begrijpend lezen. Men kan deze methode uitstekend thuis gebruiken, omdat er slechts 15 minuten per dag nodig zijn om het gewenste leesresultaat te bereiken: automatisch begrijpelijk lezen.

Lees meer op de site www.methodedehaan.nl of Google Books Methode De Haan.

 

Drs. Willem de Haan