Stromingen in de islam - Bijbel & Onderwijs

Geloofsrichtingen in de islam

Slechts twee stromingen zijn algemeen bekend: de sjiieten, die voornamelijk in Iran wonen, en de soennieten, die de meerderheid van de moslims vormen. Maar er zijn verschillende andere grote afsplitsingen.
De belangrijkste thema’s van de verdeeldheid binnen de islam waren:

Is de koran geschapen of gemaakt?
Kwalificatie van de gemeenschapsleider voor zijn ambt volgens Mohammed.
Is directe afstamming van Mohammed vereist?
Is het leven volledig voorbestemd of is er een vrije wil van de mens voor Allah?

1. Châridjiten
“Afgescheidenen”, ook wel bekend als Ibâditen. ontstaan in 657 uit protest tegen Ali, die een goddelijke beslissing voorlegt aan een menselijk arbitragetribunaal. Ali versloeg zijn vijanden die zich hadden verzameld rond Mohammeds weduwe Aisha, maar stemde in met een aanbod tot schikking van de gouverneur van Syrië, Mu’awiyah . Zijn interne partijtegenstanders profiteerden van deze zwakte in hun voordeel. Ze vermoordden Ali in 661.

De leer:
Alleen absolute zuiverheid telt voor Allah. De leider van de gelovigen moet die tonen. Allah bevestigt dit door middel van gezag en succes. Alle andere aspecten doen er niet toe. Er is geen geloof zonder werken. De hoofden van de gemeenschap moeten de “beste moslim” zoeken en de zondaars buitensluiten.

2. Soennieten
De overgrote meerderheid van moslims over de hele wereld. De basis van het geloof is naast de koran, de leiding die wordt gegeven door de profeet Mohammed, zoals die wordt overgeleverd in de hadith. Daarbij komt de consensus van de gemeenschap. Ze hechten veel belang aan de politieke stabiliteit in de staat en de uitvoerbaarheid van de wet. Ze vereisen geen speciale deugden of bijzondere morele kwaliteiten van een kalief. De kalief moet afkomstig zijn uit de stam van Mohammed en in staat zijn de gemeenschap te leiden volgens de wet en gerechtigheid..

3. Hanbalieten
of traditionalisten. De koran en de hadith zijn de enige betrouwbare bronnen van geloof en religieuze praktijk. Elke afwijking van deze norm wordt veroordeeld als innovatie (bid`a) en ketterij. Ook het gebruik van het verstand in geschillen met moslims en niet-moslims wordt als onbetrouwbaar afgewezen

4. Moetazieten
Zij beschouwen zichzelf als verdedigers van het geloof met rationalistische argumenten.
Leerstellingen:

Allah is niet toegankelijk voor het menselijk verstand en kan daarom niet worden beschreven met menselijke taal. De koran is dus geen eeuwig, ongeschapen woord, maar een geschapen medium van goddelijke openbaring en de bekendmaking van de goddelijke wil.
De mens heeft een vrije wil, die hij te danken heeft aan de almachtige creatieve wil van Allah. Daardoor is de mens aansprakelijk voor zijn zonden.
De gelovige die een ernstige zonde begaat, wordt geen ongelovige. Maar hij wordt in het eeuwige vuur geworpen, waarbij zijn straf minder is dan die van ongelovigen.
Elke gelovige heeft de plicht om te bevelen wat juist is en te verbieden wat verwerpelijk is.

5. Asharieten
Zij verzetten zich tegen het blinde geloof van de traditionalisten en het onbeperkte gebruik van de rede door de moetazieten. Pleiten voor een gematigd, goed gefundeerd en redelijk ondersteund traditionalisme. Leerstellingen moeten wel gebaseerd zijn op de koran en hadith, maar de hadith moet onderworpen zijn aan de controle van de rede. Als je te maken hebt met mensen met een verschillende geloofsovertuiging, is het belangrijk om de tegenstander te overtuigen en je eigen argumentatie op een logisch foutloze manier op te bouwen. Dat is al eeuwenlang de dominante leerstelling.

6. Wahabieten
Een vernieuwingsbeweging opgericht door Abdul-Wahhâb (1703-1787), die zichzelf ten doel stelde de oude islam en haar culturele omstandigheden van die tijd te herstellen. De islam moet worden gezuiverd van alle toevoegingen en uitbreidingen. Deze hervormingsbeweging voerde haar programma ook uit door middel van geweld.

Vijf kenmerken van het wahabisme:

radicale afwijzing van alle menselijke aanbidding;
afwijzing van de heiligencultus en nadruk op de eenheid van Allah;
de afschaffing van de rozenkrans (99 kralen, één voor elke naam van Allah) en het weglaten van de versiering van moskeeën;
erkenning van de koran en hadith als de enige bron van openbaring en de eis van een letterlijke uitleg van de koran, wat elke allegorische interpretatie tot misbruik maakt.

Ibn Saud heeft het huidige Saoedi-Arabië opgebouwd volgens de principes van de Wahabieten. De meeste islamitische faculteiten onderwijzen volgens deze principes.

7. Alieten of Sjiieten
De aanhangers van de “familie” van de profeet stonden op na Ali’s moord in 661. De op één na grootste groep in de islamitische wereld, die tegenwoordig de aandacht op zichzelf vestigt door radicalisme en bereidheid om geweld te gebruiken, dat zich ook verspreidt naar andere islamitische groepen. Maar ze tonen echter ook een toegankelijkheid ten opzichte van buitenlandse ideeën, vandaar de neiging van sommige groepen tot syncretisme.

Onderwijs:
Allah heeft het charisma van de leiding voor eens en altijd gegeven aan de nakomelingen van Mohammed. Het belangrijkste is echter de religieuze leidersrol van de gezamenlijke gemeenschapsleiders, de imams. Zij zijn Ali’s opvolger in zijn ambt en in zijn religieuze kennis dankzij een speciale inwijding door Mohammed en dankzij een speciale verlichting van Allah. Ze worden een bijna onfeilbare autoriteit en krijgen zelfs zondeloosheid. Duidelijk in Iran is dat met Ayathollah Khomeini.
Ze leven in de verwachting dat aan het einde der tijden de verborgen imam het koninkrijk van Allah zal komen vestigen. Het idee van de Mahdi is één van de diepgewortelde eschatologische verwachtingen van de islam, vooral van de sjiieten. Door deze verwachting ontstond de Mahdi-opstand in Soedan door Mohammed Ahmed 1881-1898 tegen de Egyptische regering en de Engelse koloniale macht

8. Zaydieten
Erkennen slechts vijf legitieme imans. De laatste, Zayd, stierf in 739. Pleiten voor de keuze van een legitieme imam, die echter van de afstammelingen van Ali moet komen. Stond leerstellig dicht bij de soennieten.

9. Imamieten
Erkennen twaalf imans als legitiem en worden daarom “twaalvers” genoemd. De laatste iman zou sinds 940 in het geheim hebben geleefd. Ze vormen de belangrijkste groep onder de sjiieten.

Ismaëlieten
Ze erkennen slechts zeven imans, van wie de laatste, Ismaïl, stierf in 760. Ze benadrukken de innerlijke verlichting van de spirituele gids, die hem goddelijk gezag en onfeilbaarheid verleent.
Nusayrî of Alawieten
Ze lijken een goddelijke cultus aan Ali te wijden. Hun leer is een mengeling van islamitische, christelijke, gnostische en oude oosterse elementen.
Drusen
Ze lijken de kalief Hâkim, die op mysterieuze wijze verdween, te vergoddelijken . Hun geheime leer is slechts bij enkele ingewijden bekend. Ze geloven in de wederkomst van de verdwenen Hâkim en in zielsverhuizing.
Babisme
Deze stroming werd opgericht door de Iraanse Ali Muhammad Shîrâzî (1818-50) die beweerde de poort (Bâb) te zijn naar nieuwe religieuze inzichten in de goddelijke waarheid.
Bahai-geloof
De stroming is door de Iraanse Mîrzâ Husayn (1817-1892) bedacht, die Bahâ`Allah (Glorie van Allah) wordt genoemd. Deze syncretistische religie heeft missiecentra over de hele wereld.
Alevieten
Deze denkrichting moet niet verward worden met de Alawieten. De focus van de leerstelling is de dweepzieke verering van Ali, de neef en schoonzoon van Mohammed. De aanhangers gaan uit van de spirituele interpretatie van de koran en hadith en wijzen de vijf pijlers van de soennitische islam af. Ze hebben geen moskeeën en verzamelen zich in privéhuizen. Vrouwen nemen gelijkelijk deel. Alevieten zijn de op één na grootste religieuze gemeenschap in Turkije.

Bron: http://www.dierssen.homepage.t-online.de/islam.htm