DRIE-EENHEID, JEZUS EN DE QUR’AN
Het boek dat door moslims als het letterlijk door Allah neergezonden woord wordt beschouwd, de Qur’an, is zelfs voor moslims vaak moeilijk te snappen. Een van de eerste islamitische exegeten van naam, al-Tabari, verzuchtte bij veel verzen uit de Qur’an die hij niet met zekerheid kon uitleggen wat de woorden betekenden: ‘Allah weet het.’ Ook wat de Qur’an over Jezus (‘Isa’) zegt, is lang niet altijd duidelijk en het lijkt elkaar soms vreemd tegen te spreken.
Geen drie-eenheid
De Qur’an spreekt zich in elk geval duidelijk tegen het idee uit, dat het wezen van Allah als drie-eenheid moet worden opgevat. In Quran (Q) 5:73 lezen we:
Degenen die zeggen: ‘Allah is de derde (persoon) van de drie’ zijn ongelovigen. Er is immers maar één God en dat is Allah.
Voorafgaand aan dat vers lezen we: Degenen die zeggen: ‘Allah is de Christus, de zoon van Maria’, zijn spotters. De Christus zelf zei: ‘O kinderen van Israel! Aanbidt Allah, mijn Heer en uw Heer.’ Wie partners toeschrijft aan Allah, Allah zal hem de toegang tot het paradijs ontzeggen en hij zal wonen in het hellevuur. (Q. 5:72)
Dat Mohammed een wel erg vreemd idee bij het christelijke concept van drie-eenheid had, was duidelijk. Hij meende, dat christenen in een drie-eenheid van God, Jezus en Maria geloofden. Nu kunnen we daar lacherig over doen en dit zien als een duidelijke fout in de Qur’an, maar het is tegelijk treurig om te constateren, dat Mohammed die indruk ongetwijfeld heeft gekregen door het contact dat hij met christenen in en om Arabië heeft gehad. Voor velen in de zevende eeuw speelde Maria een wel erg goddelijke rol.
In hetzelfde hoofdstuk van de Qur’an lezen we:
En zie, Allah zal zeggen: ‘O Jezus, zoon van Maria! Hebt u tegen de mensen gezegd: ‘Neemt mij en mijn moeder als twee goden naast Allah?’ Hij zal zeggen; ‘U zij de eer! Nooit zou ik dat zeggen!’ (Q. 5:116)
De gedachte om aan de ene God, Allah, metgezellen toe te kennen, is de doodzonde in de islam. Allah is één en hij had dus in de eeuwigheid voor Hij de wereld schiep, geen metgezellen.
Het eeuwige Woord van Allah
De islam heeft overigens wel een probleempje op dit gebied, want de Qur’an wordt door de orthodoxen gezien als een boek – en dat moeten we ons heel fysiek voorstelllen – dat van eeuwigheid bij Allah in de hemel was. Als iets eeuwig bij Hem is, dan heeft het dus een wezenskenmerk dat alleen van Allah gezegd kan worden. Is de Qur’an dus goddelijk? ‘Nee,’ zeggen de meeste moslims. Is de Qur’an dus op een goede dag door Allah geschapen? ‘Nee,’ zeggen diezelfde moslims. Er is nooit een tijd geweest dat de Qur’an niet bestond.
Interessant is dat voor moslims de Qur’an een zodanig sublieme kwaliteit heeft, dat we in wezen de Qur’an, gezien vanuit de islamitische optiek en Jezus Christus, gezien vanuit christelijke standpunt, met elkaar kunnen vergelijken. Waar voor de moslim de Qur’an de ultieme en volmaakte zelfopenbaring van Allah is, is Jezus Christus dat voor een christen. Moslims zullen het schandelijke onzin van me vinden, maar de islam kent echt wel iets dat lijkt op een twee-eenheid, namelijk van Allah en diens Woord. Vandaar dat moslims de oren sluiten, als je gaat spreken over grammaticale fouten in de Qur’an, of niet-Arabische leenwoorden in de Qur’an, want dat is principieel ondenkbaar voor de orthodoxe moslim. Het maakt niet uit, dat ik ze kan aanwijzen, want het kàn gewoon niet waar zijn. Allah immers stuurde zijn perfecte woord naar beneden om de Arabieren een eigen liturgie in het Arabisch te geven, zoals Joden en christenen dat hadden in Hebreeuws, Koptisch, Amharic en Aramees.
Jezus als de volmaakte mens
Terug naar de drie-eenheid. Dat begrip wordt door de islam scherp afgewezen, maar tegelijk zijn in de Qur’an allerlei gedachten over Jezus Christus opgenomen die eigenlijk heel verbazingwekkend zijn. In dit verband kan ik niet op alles ingaan, maar laat me enkele aspecten van het Jezusbeeld van de Qur’an aanstippen.
Laat me er ten eerste op wijzen dat de Qur’an Jezus voorstelt als de volmaakte mens. Hoewel moslims uiteraard de mond vol hebben over hun profeet Mohammed, hebben de orthodoxe theologen hem nooit volmaaktheid toegedicht. Veel van zijn moderne aanhangers doen dan overigens wel. De orthodoxe theologen zijn het erover eens, dat Jezus een uniek persoon is: bij zijn geboorte was de satan niet in staat hem fysiek aan te raken, zoals hij alle andere mensen bij de geboorte aanraakt. Hij was ‘geheel puur’ (Q 19:19), wat volgens de islamitische theologen betekent: schuldloos, vlekkeloos, zondeloos. Hij was dus wel een heel speciaal iemand, anders dan alle andere profeten. Nu kwam ook geen enkele islamitische profeet via een maagdelijk geboorte ter wereld, dus dat zet Jezus ook al helemaal apart van de overige profeten.
Maar ik wil nu niet stilstaan bij de volmaaktheid van Jezus’ mens-zijn. Het eigenaardige in de Qur’an is, dat de goddelijkheid van Jezus formeel wordt ontkend. Hij was niet de zoon van Allah en ook geen partner in een drie-eenheid. Tegelijk worden aan hem op verschillende plaatsen goddelijke eigenschappen toegekend.
Jezus ook een beetje goddelijk?
Jezus wordt in de Qur’an een ‘woord van God’ (Kalimat Allah) en de ‘Geest van God’ (Ruh Allah) genoemd. Nu doen moslims hun uiterste best om de mogelijke implicaties daarvan te ontkrachten, maar het is moeilijk om de christelijke concepten die hiermee verbonden zijn, niet ook in de Qur’an te zien. Want als Jezus het Woord van God en de Geest van God is, was er dan ooit een tijd dat Hij er niet was? Gods Woord en Gods Geest zijn toch ongeschapen? Nogmaals, moslims exegetiseren deze woorden op een manier die vooral moet bewijzen, dat Jezus in de Qur’an niet goddelijk is. Dat is lastiger met een paar andere kwestie die we nu zullen bekijken, namelijk de wonderen en tekenen die Jezus volgens de Qur’an heeft gedaan.
Jezus als Schepper
Allah wordt in de Qur’an de Schepper (al-Khaaliq) genoemd en de islam laat er geen misverstand over bestaan, dat Hij de enige schepper is. Er is dus niemand die kan scheppen (khalaqa), want dat is een kenmerk van de goddelijkheid van Allah. Maar hoe vreemd dat de Qur’an dan toch het volgende zegt:
Jezus zei: Inderdaad, ik schep (werkwoord: khalaqa!) voor u uit modder wat lijkt op een vogel, en ik blaas daarin, en het wordt een vogel, met de permissie van Allah.(Q. 3:49)
Dit vers wil ontegenzeglijk een spiegel zijn van de schepping van de mens, waarbij Allah de mens uit modder schiep en hem de levensadem inblies. En wat Jezus hier doet, is niets minder dan scheppen uit niets. Hij is Schepper. Moslims wijzen er snel op, dat het vers zegt, dat Jezus dit deed met permissie van Allah, maar maakt dat wat uit? Naast de ene Schepper, Allah, is er nog een ander die kan scheppen. Christenen geloven, dat Jezus niets doet wat de Vader Hem niet voordoet. De Qur’an noemt nog wel meer wonderen van Jezus, zoals dat Hij blinden en leprozen genas.(Q. 3:49)
Goddelijke kennis van Jezus
Alleen Allah heeft kennis van de onzichtbare dingen, vertelt de Qur’an ons. (Q. 3:179; 6:73; 10:20) Maar de Qur’an maakt een uitzondering voor Jezus. Hij heeft namelijk òòk kennis van onzichtbare dingen:
Ik weet wat u eet en in uw huizen opslaat. Waarlijk, dat is een teken voor u, indien u gelovigen bent.(Q. 3:49)
Jezus heeft volgens de Qur’an ook kennis van het Laatste Uur (Q. 43:61), hoewel de Qur’an evengoed zegt, dat die kennis alleen aan Allah is voorbehouden. (Q. 7:187; 33:63) Naast scheppende kwaliteiten, kent de Qur’an dus ook kennis toe aan Jezus van zaken die onkenbaar zijn voor een mens; zulk soort kennis is alleen aan God voorbehouden. Dit soort kennis van de verborgen dingen had Mohammed volgens de Qur’an beslist niet, (Q. 7:188) waardoor Jezus in de Qur’an dus ver boven de islamitische profeet en wel erg dicht tot God zelf opstijgt.
Wat kun je hiermee?
In het getuigende gesprek met moslims kunnen we gebruik maken van het feit, dat de Qur’an deze kennis over Jezus geeft. Moslims weten, dat Jezus wonderen deed en Mohammed niet. Toegegeven, de Qur’an wordt als het echte wonder van Mohammed gezien. Des te belangrijker om moslims erop te wijzen, dat de Qur’an aan Jezus goddelijke kwaliteiten toeschrijft. Het kan geen kwaad ze te wijzen op de teksten die zeggen dat Jezus een echte Schepper (al-Khaaliq) is en alle dingen weet. Dat is een prima startpunt voor een goed gesprek.
We moeten daarbij wel voorzichtig zijn. Immers, als we de indruk wekken dat we de teksten uit de Qur’an die met ons christelijk geloof overeenkomen, gaan hanteren in het gesprek met moslims alsof ze voor ons Schriftuurlijk gezag hebben, dan moeten we consequent zijn en ook de teksten serieus nemen die wij als christen volledig afkeuren. De islam leert duidelijk, dat er geen drie-eenheid is en dat Jezus niet (de Zoon van) God is. Daarom lijkt de informatie die de islam in de Qur’an over Jezus verschaft een zinvol ‘opstapje’ voor een gesprek en we kunnen er onze moslimvrienden nieuwsgierig mee maken om verder te denken over wie Jezus is en hopelijk kunnen we dan ook de Bijbel daarbij openslaan.
Dr. Jos Strengholt, Cairo
AUTOGENE TRAINING
AUTOGENE TRAINING
Autogene training (Grieks ‘auto-gennèsis’ = zelf-wording, zelf-ontwikkeling). Een psychotechniek waarbij de cliënt zich in passieve toestand op bepaalde combinaties van psycho-fysiologische prikkels concentreert. Dit houdt in, dat hij zijn automatische lichaamsfuncties leert beheersen door het onbewuste zenuwstelsel te brengen onder de controle van het bewuste. Doel hiervan is bepaalde lichamelijke en mentale functies te beïnvloeden en te normaliseren, De Autogene training bouwt voort op de zelfhypnose van Oskar Voigt, waarmee de mens zichzelf via een zestal standaard-oefeningen brengt in een toestand van duurzame rust.
Drie-eenheid, Jezus en de Qur’an
DRIE-EENHEID, JEZUS EN DE QUR’AN
Het boek dat door moslims als het letterlijk door Allah neergezonden woord wordt beschouwd, de Qur’an, is zelfs voor moslims vaak moeilijk te snappen. Een van de eerste islamitische exegeten van naam, al-Tabari, verzuchtte bij veel verzen uit de Qur’an die hij niet met zekerheid kon uitleggen wat de woorden betekenden: ‘Allah weet het.’ Ook wat de Qur’an over Jezus (‘Isa’) zegt, is lang niet altijd duidelijk en het lijkt elkaar soms vreemd tegen te spreken.
Geen drie-eenheid
De Qur’an spreekt zich in elk geval duidelijk tegen het idee uit, dat het wezen van Allah als drie-eenheid moet worden opgevat. In Quran (Q) 5:73 lezen we:
Degenen die zeggen: ‘Allah is de derde (persoon) van de drie’ zijn ongelovigen. Er is immers maar één God en dat is Allah.
Voorafgaand aan dat vers lezen we: Degenen die zeggen: ‘Allah is de Christus, de zoon van Maria’, zijn spotters. De Christus zelf zei: ‘O kinderen van Israel! Aanbidt Allah, mijn Heer en uw Heer.’ Wie partners toeschrijft aan Allah, Allah zal hem de toegang tot het paradijs ontzeggen en hij zal wonen in het hellevuur. (Q. 5:72)
Dat Mohammed een wel erg vreemd idee bij het christelijke concept van drie-eenheid had, was duidelijk. Hij meende, dat christenen in een drie-eenheid van God, Jezus en Maria geloofden. Nu kunnen we daar lacherig over doen en dit zien als een duidelijke fout in de Qur’an, maar het is tegelijk treurig om te constateren, dat Mohammed die indruk ongetwijfeld heeft gekregen door het contact dat hij met christenen in en om Arabië heeft gehad. Voor velen in de zevende eeuw speelde Maria een wel erg goddelijke rol.
In hetzelfde hoofdstuk van de Qur’an lezen we:
En zie, Allah zal zeggen: ‘O Jezus, zoon van Maria! Hebt u tegen de mensen gezegd: ‘Neemt mij en mijn moeder als twee goden naast Allah?’ Hij zal zeggen; ‘U zij de eer! Nooit zou ik dat zeggen!’ (Q. 5:116)
De gedachte om aan de ene God, Allah, metgezellen toe te kennen, is de doodzonde in de islam. Allah is één en hij had dus in de eeuwigheid voor Hij de wereld schiep, geen metgezellen.
Het eeuwige Woord van Allah
De islam heeft overigens wel een probleempje op dit gebied, want de Qur’an wordt door de orthodoxen gezien als een boek – en dat moeten we ons heel fysiek voorstelllen – dat van eeuwigheid bij Allah in de hemel was. Als iets eeuwig bij Hem is, dan heeft het dus een wezenskenmerk dat alleen van Allah gezegd kan worden. Is de Qur’an dus goddelijk? ‘Nee,’ zeggen de meeste moslims. Is de Qur’an dus op een goede dag door Allah geschapen? ‘Nee,’ zeggen diezelfde moslims. Er is nooit een tijd geweest dat de Qur’an niet bestond.
Interessant is dat voor moslims de Qur’an een zodanig sublieme kwaliteit heeft, dat we in wezen de Qur’an, gezien vanuit de islamitische optiek en Jezus Christus, gezien vanuit christelijke standpunt, met elkaar kunnen vergelijken. Waar voor de moslim de Qur’an de ultieme en volmaakte zelfopenbaring van Allah is, is Jezus Christus dat voor een christen. Moslims zullen het schandelijke onzin van me vinden, maar de islam kent echt wel iets dat lijkt op een twee-eenheid, namelijk van Allah en diens Woord. Vandaar dat moslims de oren sluiten, als je gaat spreken over grammaticale fouten in de Qur’an, of niet-Arabische leenwoorden in de Qur’an, want dat is principieel ondenkbaar voor de orthodoxe moslim. Het maakt niet uit, dat ik ze kan aanwijzen, want het kàn gewoon niet waar zijn. Allah immers stuurde zijn perfecte woord naar beneden om de Arabieren een eigen liturgie in het Arabisch te geven, zoals Joden en christenen dat hadden in Hebreeuws, Koptisch, Amharic en Aramees.
Jezus als de volmaakte mens
Terug naar de drie-eenheid. Dat begrip wordt door de islam scherp afgewezen, maar tegelijk zijn in de Qur’an allerlei gedachten over Jezus Christus opgenomen die eigenlijk heel verbazingwekkend zijn. In dit verband kan ik niet op alles ingaan, maar laat me enkele aspecten van het Jezusbeeld van de Qur’an aanstippen.
Laat me er ten eerste op wijzen dat de Qur’an Jezus voorstelt als de volmaakte mens. Hoewel moslims uiteraard de mond vol hebben over hun profeet Mohammed, hebben de orthodoxe theologen hem nooit volmaaktheid toegedicht. Veel van zijn moderne aanhangers doen dan overigens wel. De orthodoxe theologen zijn het erover eens, dat Jezus een uniek persoon is: bij zijn geboorte was de satan niet in staat hem fysiek aan te raken, zoals hij alle andere mensen bij de geboorte aanraakt. Hij was ‘geheel puur’ (Q 19:19), wat volgens de islamitische theologen betekent: schuldloos, vlekkeloos, zondeloos. Hij was dus wel een heel speciaal iemand, anders dan alle andere profeten. Nu kwam ook geen enkele islamitische profeet via een maagdelijk geboorte ter wereld, dus dat zet Jezus ook al helemaal apart van de overige profeten.
Maar ik wil nu niet stilstaan bij de volmaaktheid van Jezus’ mens-zijn. Het eigenaardige in de Qur’an is, dat de goddelijkheid van Jezus formeel wordt ontkend. Hij was niet de zoon van Allah en ook geen partner in een drie-eenheid. Tegelijk worden aan hem op verschillende plaatsen goddelijke eigenschappen toegekend.
Jezus ook een beetje goddelijk?
Jezus wordt in de Qur’an een ‘woord van God’ (Kalimat Allah) en de ‘Geest van God’ (Ruh Allah) genoemd. Nu doen moslims hun uiterste best om de mogelijke implicaties daarvan te ontkrachten, maar het is moeilijk om de christelijke concepten die hiermee verbonden zijn, niet ook in de Qur’an te zien. Want als Jezus het Woord van God en de Geest van God is, was er dan ooit een tijd dat Hij er niet was? Gods Woord en Gods Geest zijn toch ongeschapen? Nogmaals, moslims exegetiseren deze woorden op een manier die vooral moet bewijzen, dat Jezus in de Qur’an niet goddelijk is. Dat is lastiger met een paar andere kwestie die we nu zullen bekijken, namelijk de wonderen en tekenen die Jezus volgens de Qur’an heeft gedaan.
Jezus als Schepper
Allah wordt in de Qur’an de Schepper (al-Khaaliq) genoemd en de islam laat er geen misverstand over bestaan, dat Hij de enige schepper is. Er is dus niemand die kan scheppen (khalaqa), want dat is een kenmerk van de goddelijkheid van Allah. Maar hoe vreemd dat de Qur’an dan toch het volgende zegt:
Jezus zei: Inderdaad, ik schep (werkwoord: khalaqa!) voor u uit modder wat lijkt op een vogel, en ik blaas daarin, en het wordt een vogel, met de permissie van Allah.(Q. 3:49)
Dit vers wil ontegenzeglijk een spiegel zijn van de schepping van de mens, waarbij Allah de mens uit modder schiep en hem de levensadem inblies. En wat Jezus hier doet, is niets minder dan scheppen uit niets. Hij is Schepper. Moslims wijzen er snel op, dat het vers zegt, dat Jezus dit deed met permissie van Allah, maar maakt dat wat uit? Naast de ene Schepper, Allah, is er nog een ander die kan scheppen. Christenen geloven, dat Jezus niets doet wat de Vader Hem niet voordoet. De Qur’an noemt nog wel meer wonderen van Jezus, zoals dat Hij blinden en leprozen genas.(Q. 3:49)
Goddelijke kennis van Jezus
Alleen Allah heeft kennis van de onzichtbare dingen, vertelt de Qur’an ons. (Q. 3:179; 6:73; 10:20) Maar de Qur’an maakt een uitzondering voor Jezus. Hij heeft namelijk òòk kennis van onzichtbare dingen:
Ik weet wat u eet en in uw huizen opslaat. Waarlijk, dat is een teken voor u, indien u gelovigen bent.(Q. 3:49)
Jezus heeft volgens de Qur’an ook kennis van het Laatste Uur (Q. 43:61), hoewel de Qur’an evengoed zegt, dat die kennis alleen aan Allah is voorbehouden. (Q. 7:187; 33:63) Naast scheppende kwaliteiten, kent de Qur’an dus ook kennis toe aan Jezus van zaken die onkenbaar zijn voor een mens; zulk soort kennis is alleen aan God voorbehouden. Dit soort kennis van de verborgen dingen had Mohammed volgens de Qur’an beslist niet, (Q. 7:188) waardoor Jezus in de Qur’an dus ver boven de islamitische profeet en wel erg dicht tot God zelf opstijgt.
Wat kun je hiermee?
In het getuigende gesprek met moslims kunnen we gebruik maken van het feit, dat de Qur’an deze kennis over Jezus geeft. Moslims weten, dat Jezus wonderen deed en Mohammed niet. Toegegeven, de Qur’an wordt als het echte wonder van Mohammed gezien. Des te belangrijker om moslims erop te wijzen, dat de Qur’an aan Jezus goddelijke kwaliteiten toeschrijft. Het kan geen kwaad ze te wijzen op de teksten die zeggen dat Jezus een echte Schepper (al-Khaaliq) is en alle dingen weet. Dat is een prima startpunt voor een goed gesprek.
We moeten daarbij wel voorzichtig zijn. Immers, als we de indruk wekken dat we de teksten uit de Qur’an die met ons christelijk geloof overeenkomen, gaan hanteren in het gesprek met moslims alsof ze voor ons Schriftuurlijk gezag hebben, dan moeten we consequent zijn en ook de teksten serieus nemen die wij als christen volledig afkeuren. De islam leert duidelijk, dat er geen drie-eenheid is en dat Jezus niet (de Zoon van) God is. Daarom lijkt de informatie die de islam in de Qur’an over Jezus verschaft een zinvol ‘opstapje’ voor een gesprek en we kunnen er onze moslimvrienden nieuwsgierig mee maken om verder te denken over wie Jezus is en hopelijk kunnen we dan ook de Bijbel daarbij openslaan.
Dr. Jos Strengholt, Cairo
VIBRATIES
VIBRATIES
Vibraties zijn trillingen, die door alle elementen in het heelal worden uitgestraald. Dit leerstuk van de theosofen heeft ertoe geleid, dat kunstenaars zich oefenen in het waarnemen van deze trillingen, die ieder wezen uitstraalt in de vorm van aura’s of gedachtevormen. Daarbij gaat het met name om de vibraties van de makrokosmos te transponeren tot vibraties in de mikrokosmos. De beeldende kunstenaar tracht deze trillingen vast te leggen in een kunstwerk. Dit moet op zijn beurt trillingen bij de beschouwer veroorzaken die daarvoor ontvankelijk is. De leer van de vibraties vindt ook ingang in kringen van gebedsgenezing, als ‘cirkel van goddelijke kracht’, wat dient als bewijs, dat de zogenaamde geesteskracht van de genezer ‘overkomt’ op degene die om genezing bidt.
TAO
TAO
Thao is een Chinese vorm van de mystieke weg die naar het doel voert: de kosmische wet die in alle mensen werkt. Bij Confucius is dit de kosmische wet van evenwicht tussen aarde en hemel, waaraan de natuur en de mensen zijn onderworpen. Dit begrip is te vergelijken met het Indische begrip dharma, dit is dé wereldwet: de juiste manier van leven die de mystieke eenheid met ‘Brahman’ brengt. “Brahman is net als Tao de ontkenning van het zijn zoals dit zich voordoet en kan dus worden gedefinieerd als ‘niets’, maar anderzijds is het de oorsprong van alles wat bestaat en daarom tegelijk niet-niets, maar een vorm van het transcendente zijn.” Eenvoudiger, maar niet minder onbegrijpelijk voor ons denken, is de spreuk: “Het ware is leeg en het lege is waar”, die zijn weerklank vindt in de moderne fysica.
Bij newage-schrijvers wordt het begrip Tao dikwijls gebruikt in samenhang met terreinen van wetenschap, zoals ‘Het Tao van de fysica’, of ‘Het Tao van de psychologie’. Daarmee bedoelt men de oosters-spirituele perspectieven van een wetenschapsgebied aan te duiden, dat wil zeggen de mens die in zichzelf de ‘goeroe’ ervaart en zich daardoor op de ‘zachte wijze’ laat leiden. Daarmee verlaat hij zijn eigen, verstandelijke bewustzijn en laat zich steeds meer leiden door zijn ‘geestelijk bewustzijn’, zijn spiritualiteit, die door strenge discipline wordt verkregen.
SYNCRETISME
SYNCRETISME
Kosmische harmonie
Heel begrijpelijk en veelal terecht is de kritiek op de verbrokkeling in onze cultuur van wetenschap, geneeskunde, techniek e.d. Newage zegt in reactie daarop: mens en natuur zijn één, alle godsdiensten zijn gelijkwaardig (syncretisme). De kern van alle godsdiensten is dezelfde, alleen de uiterlijkheden verschillen. Vele wegen leiden naar de ene waarheid. Daarom is Jezus Christus slechts één van de vele verschijningen van God. Dit staat haaks op Christus’ uitspraak dat Hij de weg, de waarheid en het leven is. Er zijn al velen geweest, naar verluidt, die de Christusgeest hadden, zoals Boeddha, Krishna, Mahdi en Jezus. We wachten nu op de wereldleider, soms genoemd de Maitreya, die ons zal leiden naar het licht. We leven nu in het Watermantijdperk waarin het vrouwelijke alle nadruk zal krijgen. Want de natuur dat is het vrouwelijke, de aarde is moeder Aarde, de godin Gaia of Gea. Let maar eens op hoe vaak in kranten en tijdschriften niet aarde met een hoofdletter gespeld staat. De aarde heeft al vier miljard jaar zichzelf geregeld zonder hulp van de mensen. De mens bedreigt nu dat zelfregelende mechanisme van de aarde. We dreigen de godin Gaia te vermoorden, maar daarmee ook onszelf. De enige manier om daaraan een halt toe te roepen is een verandering, transformatie van ons denken. Zo kan weer de kosmische harmonie hersteld worden, bijv. door de toepassing van biologisch-dynamische landbouwmethoden. En zo zien we de natuur de plaats van God innemen in het denken van veel mensen.De superioriteit van het vrouwelijke wordt gepredikt. Daar vloeit uit voort, dat ook in de godsdienst het vrouwelijke een vooraanstaande plaats moet krijgen. Vandaar dat we kunnen lezen (binnen het christendom) over voorstellen om niet alleen over Christus te spreken maar ook over Christa. Niet alleen over God de Vader, maar ook over God, de Moeder. Ook wordt de heidense voorstelling van de androgyne mens te voorschijn gehaald. De androgyne mens is de mannelijk-vrouwelijke mens. In moderne vorm wil dat zeggen dat de man meer het vrouwelijke en de vrouw het mannelijke in zichzelf moet ontplooien. En dat leidt ook tot het plaats geven aan mannelijke en vrouwelijke homoseksualiteit.
Wat staat centraal?
In toenemende mate kun je opmerkingen en verhandelingen lezen waarin Jezus Christus niet als de enige weg naar de Vader wordt gewezen. Er zijn ook andere wegen mogelijk. In dat kader is het niet verbazingwekkend dat een samenwerken en mogelijk samengaan met de r.-k. kerk niet uitgesloten wordt. Integendeel. We zien al een nauwe samenwerking van luthersen en rooms-katholieken en van anglicanen en rooms-katholieken. Taizé, in Frankrijk, is een bekend voorbeeld van de integratie van protestant en r.-k. en van de aantrekkingskracht daarvan. Een stap verder is de samenwerking met moslims, hindoes, boeddhisten enz. In dat kader van samenwerking, van meerdere wegen naar het ene heil, is het niet te verbazen dat de toorn van God onder tafel verdwijnt en een God van liefde overblijft. Dat is veel aantrekkelijker. Daar past ook de weer oplevende leer van de alverzoening bij, die ook beïnvloed is door het gelijkheidsdenken. Dat betekent vervolgens dat ook wij alleen de liefde moeten hanteren, zeker ook naar onze broeders die een verkeerde leer brengen. Tucht is uit den boze. Alleen het in liefde aanvaarden is dan het antwoord, want liefde is hoger dan de waarheid. In het extreme milieudenken lijkt het er nogal eens op alsof de aarde in het middelpunt komt te staan in plaats van Jezus Christus; de aarde als godin; de regenboog in plaats van het kruis. Hier komt ook de feministische theologie om de hoek kijken: de nadruk op het vrouwelijke in het Waterman-tijdperk. Ook wordt het niet bepaald zeldzaam om over God, zowel de Vader, als de Zoon als de Heilige Geest in vrouwelijke termen te lezen.
SPIRITUALITEIT
SPIRITUALITEIT
In contact met het goddelijke
Daar de mens deel is van het goddelijke en in zich een goddelijke kern heeft, is het mogelijk om met het goddelijke contact te maken. Dit kan op allerlei manieren. Bijvoorbeeld door in trance (dat is een soort geestvervoering) te geraken wat via allerlei wegen kan worden bereikt: meditatie, drugs, yoga, zelfhypnose. Dat laatste wordt bijv. nogal eens bij remedial teaching toegepast onder de naam ‘autogene training’. In trance kan men een medium worden. Zo wordt men, naar men zegt, doorgangskanaal voor geesten, doden, engelen, enz., dit is spiritisme. In feite zijn dat demonen, boze geesten. Zie maar het verhaal over de heks van Endor die door Saul wordt bezocht. Een flinke groei vertoont de hekserij, ook wel wicca genoemd. In verschillende newage-tijdschriften is daarover te lezen. Heksen houden zich met magie bezig. Meestal witte magie, tenzij je het slechte van de mensen op het oog hebt, dan wordt het zwarte magie. Dit onderscheid tussen witte en zwarte magie is een vals onderscheid. Beide komen uit dezelfde bron voort: de geestenwereld, de wereld der demonen.
Positief denken
Omdat we volgens zeggen in feite goddelijk zijn, kunnen we met onze gedachten of fantasie een realiteit scheppen. Zo bijv. in het zeer populaire positief denken: wat je denkt, komt tot stand. En dat is wat anders dan: zit niet zo in de put, zie het een beetje vrolijker in. Het positieve denken gaat er van uit dat in de menselijke geest alle krachten voorhanden zijn, om het leven positief te vormen. Daartoe moet je bijv. constant bepaalde zinnen herhalen, zoals: Ik geloof dat mijn denken nu volledig vrij is van alle zorgen, angsten, vrees en minderwaardigheidsgevoelens. Of bijbelverzen als: Ik vermag alle dingen in Hem, die mij kracht geeft. Gebed is daarin een soort magische krachtoverdracht, want god is een krachtbron. Visualisatie is daarbij een belangrijk hulpmiddel. Visualisatie wordt door occultisten (mensen die ingewijd zijn in een geheime wetenschap, zoals magie, waarzeggerij) gezien als de meest krachtige en effectieve methode om contact te maken met de geestenwereld en om bovennatuurlijke kracht, kennis en genezing te krijgen. Het is een oude toverijtechniek. Het wil zeggen: het gebruiken van zeer levendige, krachtige beelden in onze geest, maar het ook daarbij inzetten van de zintuigen als ruiken, proeven en tasten, om je eigen werkelijkheid te scheppen, bijvoorbeeld voor het genezen van ziekten, het scheppen van overvloed of het anders manipuleren van de werkelijkheid. Het newage-tijdschrift Bres formuleerde het zo: ‘de eigen werkelijkheid vorm en inhoud geven; het zien met je geestesoog.’ Het is gebaseerd op de hindoeïstische gedachte dat alles illusie is. Je gebruikt bewust de kracht van je fantasie ”om je eigen realiteit te creëren.” Dat is dus iets anders dan het gewone gebruiken van je verbeeldingskracht. In de psychologie wordt nogal eens gebruik gemaakt van dit soort technieken om jezelf te herprogrammeren.
Het creatieve is in
Het Watermantijdperk zal een grote nadruk op het creatieve, het spirituele vertonen. Geen wonder dat ook de kunsten zullen bloeien. De newage-muziek bijv. is zeer geschikt om in trance te raken en uit het stoffelijke lichaam uit te treden. Of om de luisteraars ongemerkt bepaalde ideeën bij te brengen. In de schilderkunst zien we veel weergaven van wat bij buitenlichamelijke reizen is gezien aan schoons of griezeligs. Een kunstvorm die in het middelpunt komt is de mandala. Dat is een meditatieve kunstvorm, die weer is herontdekt. De meestal symmetrische vorm van mandala’s herinnert sterk aan vormen uit de natuur. De pupil van het oog bijv. Het oog is ook de spiegel van de ziel. Door te kijken naar en bezig te zijn met de mandala kunnen we onszelf beter leren kennen. Niet alleen onszelf, maar de hele schepping, waarvan de mandala de essentie weergeeft. En zo gaan we op weg naar onze eigen goddelijkheid.
Bijbelse afweging
Spiritualiteit is voor christenen een bekend begrip. Maar onder invloed van de tijdgeest dringen ook hier allerlei heidense en ketterse ideeën door. We kunnen denken aan de oude ketterij van de gnosis, de kennis, waartegen de apostel Johannes al waarschuwt. Een zogenaamde hogere kennis die alleen voor de elite is. Een kennis die aan het het Woord van God, zoals het er staat niet genoeg heeft, maar er verborgen boodschappen in wil lezen. In het algemeen kun je ook zeggen dat spiritualiteit vaak betekent dat je contact zoekt met het bovennatuurlijke, met God. Daar kun je allerlei technieken voor gebruiken, om zo tot stand te brengen wat je wenst. Eén van de technieken is het ‘positief denken, belijden’ e.d. Men zegt, dat de Bijbel niet negatief is, maar positief. Zo moeten ook wij ons positief opstellen. Je moet geloven en uitspreken en belijden dat de door jou gewenste situatie er al is. Ook al is die er nu nog niet, als je maar positief stelt, dat hij er wel is, komt hij er wel. Dit is iets anders dan tegen iemand te zeggen: kom op, er zijn toch ook nog mooie dingen in je leven.Visualiseren is ook zo’n techniek. Deze techniek is, volgens sommige christenen, te gebruiken in het gebed om gewenste zaken of situaties te verkrijgen. Er wordt dan ook gesteld dat je geen vage gebeden moet zeggen, je moet heel nauwkeurig omschreven vragen. Je moet je voor ogen stellen wat je vraagt, en dat duidelijk aan God voorleggen, dan verhoort God. Als je het gevraagde niet kunt visualiseren als zijnde gebeurd, zul je niet geloven dat je zult ontvangen (Marc. 11:23,24). Als je dat geloof niet hebt, kan God niets doen. Want God is afhankelijk van jouw geloof.Maar zo kunnen we ook Jezus zien met ons geestesoog en Hem zo visualiseren. We zullen dan een Jezus zien die met ons spreekt, ons troost e.d. Visualisatie, Jezus-visualisatie, wordt toegepast bij de zogenaamde innerlijke of pneumatische genezing. Het gaat dan om verwondingen uit het verleden, die nu problemen veroorzaken en die zo diep zitten dat de Heilige Geest er niet bij kan(!). In zo’n geval is innerlijke genezing nodig waarbij hulpverlener en cliënt in gebed terug gaan naar het verleden, soms zelfs tot in de baarmoeder. In dat gebed wordt Jezus gevisualiseerd in die episode van toen. Bij het spirituele, het geestelijke, hoort ook de ‘spiritual warfare’, de geestelijke strijd, maar dan wel op een merkwaardige manier. Over geestelijke strijd wordt o.a. in Efeze 6 gesproken. Daar is sprake van onze worsteling tegen, standhouden tegen de boosheden in de lucht. Wat nu echter vaak gebeurt is dat de gelovigen tegen satan en zijn leger van boze geesten, vaak ook zogenaamde gebiedsgeesten, oorlog moeten voeren door hen in gebed te binden, te verdrijven en de overwinning te claimen. Een verschijnsel dat zich al openlijker voordoet bij allerlei christelijke manifestaties. In het kader van de grote nadruk op het spirituele is er een verhevigde aandacht voor de geestesgaven. Er doen allerlei gaventesten en gaven-catechismussen de ronde. Er wordt vrij vaak nadrukkelijk gezegd, dat iedere gelovige de gave (het charisma) van tongen, profetie en genezing kan ontvangen, wat strijdt met 1 Cor. 12 en 14. Het merkwaardige is trouwens dat op vooral deze drie gaven de nadruk wordt gelegd. De andere gaven vallen veelal buiten het gezichtsveld. Zijn ze niet spectaculair genoeg? Met gaven, zegt men, kan worden geëxperimenteerd. Je kunt er dus voor getraind worden. Dat geldt zowel tongentaal, genezen als profeteren. Ook dat laatste, profeteren met de ermee samenhangende visioenen en dromen, wordt steeds meer geaccepteerd als thuishorend in het leven van gelovigen. Meditatie wordt ook door het hierboven genoemde beïnvloed en ook door oosters denken en praktijk, waardoor men technieken gaat hanteren om met de bovenwereld in contact te komen. Het zal duidelijk zijn dat de ervaring norm wordt voor ons geloof en niet het Woord van God. Meestal bedoelt men dat niet zo, maar het wordt wel de praktijk.
SILVA MIND CONTROL
SILVA MIND CONTROL
Dit zijn cursussen die gebaseerd zijn op de methode van een zekere Da Silva. Daar wordt geleerd om (tijdelijk) over te schakelen op een lagere leeffrequentie of golflengte. Hierdoor wordt men gevoelig gemaakt voor buitenaardse werkelijkheden en dat stelt mensen in staat zich op levendige wijze een laboratorium of workshop ergens in de kosmos voor te stellen. Daarbij leidt men zijn fantasie op zodanige wijze, dat men heel concreet aan het werk gaat en in deze ‘kosmo-shop’ datgene totstandbrengt wat men beoogt, zoals een beter zelf-imago of een examen waarvoor men wil slagen. Dit komt erop neer, dat men zijn gedachten zo scherp mogelijk visualiseert en daarbij wordt men soms door een zogenaamde helper of geestengids bijgestaan. Vervolgens leert men het aldus verkregen resultaat langs para-psychische weg tot realisatie te brengen.
REBIRTHING
REBIRTHING
Een vorm van psychotechniek waarbij de mens door bepaalde lichaamstechnieken (oorspronkelijk in warm water) zich zijn eigen geboorte kan herinneren en deze opnieuw kan beleven. Het verschil met yoga is dat hij bij het ademen een overvloed aan zuurstof tot zich neemt, waardoor een krachtige controle over lichaam en ziel wordt verkregen. Door zoveel zuurstof in het lichaam op te nemen kan men dan gedurende een bepaalde tijd, een half uur of langer, geheel zonder adem leven. Dit moet leiden tot positieve affirmaties, waardoor eventuele geboortetrauma’s worden weggewerkt en de oorspronkelijke indruk van de geboorte wordt getransformeerd tot een prettige gebeurtenis. Dit kan leiden tot een ‘grote schoonmaak’ van alle zaken die de werkelijke beleving van het leven in de weg staan.
PSYCHEDELISCH
PSYCHEDELISCH
Grieks voor ‘de ziel blootleggen’
Psychedelische ervaringen worden in een veranderde toestand van bewustzijn beleefd, waarbij men als het ware boven zichzelf uitstijgt en daarbij, op afstand, een diep inzicht krijgt in de structuur van zijn ziel. Technieken (zoals extase), middelen (zoals muziek) of stoffen (zoals drugs) die een verandering in het bewustzijn of het zieleleven bewerkstelligen, worden psychedelisch genoemd. Een wezenlijk kenmerk van deze ervaringen is:
Uit de benadering tegenover middelen met psychedelische werking blijkt duidelijk de verandering van denken (‘het nieuwe paradigma’). De psychedelica wordt beschouwd als een ‘instapper’ voor de zo gewenste transformatie. Hierbij wordt de hoge prijs die het menselijk lichaam hiervoor betaalt, gering geschat, als wordt verklaard dat “LSD minder lichamelijke bijwerkingen veroorzaakt dan een paar glazen likeur en dat is gezien de intensieve ervaringen die het teweegbrengt, heel verrassend”.
POSITIEF DENKEN
POSITIEF DENKEN
Ogenschijnlijk is het een neutraal, zelfs Bijbels begrip (bijv. Filip 4:4-9), want natuurlijk kan iemand beter ‘positief denken’ dan ‘negatief denken’. Maar dit denken gaat ervan uit dat de mens, door een positieve levensinstelling, zelf de koers van zijn leven kan beïnvloeden. Het beginsel hiervan is dat herhaalde suggesties als autosuggestie werken waarbij een positieve zelfprogrammering of ‘affirmatie’ tot een meer open, aanvaardbare communicatie met anderen leidt. Als ik mijzelf anders ga bezien, zullen ook anderen dat zo gaan beleven, wat in hun houding jegens mij tot uiting zal komen. Deze beweging vindt thans grote aanhang in het succesdenken, zoals cursussen voor een geslaagd christenleven. Belangrijke vertegenwoordigers van dit denken zijn de Amerikaanse predikanten Norman Vincent Peale en Robert Schuller.