Een echtpaar heeft, omdat hun dochter met smartreading te maken kreeg, onderstaand artikel samengesteld.
Inleiding:
Waar komt smartreading vandaan?
Smartreading is ontwikkeld door Paul van der Velde, Chief Emotional Officer van Global Edutainment.In smartreading worden technieken van NLP gebruikt. Neuro Linguïstisch Programmeren: “NLP kan op het vlak van spiritualiteit een uitstekend model formuleren dat je helpt op een effectieve, efficiënte en elegante manier dichter bij een spirituele ervaring te komen. Het gaat om een geheel van adequate instructies, nooit om de ervaring zelf.” (citaat uit een interview met Eric Schneider (http://www.educare.biz/default.asp?id=46)De link tussen smartreading en NLP staat niet op het Nederlandse van de website beschreven, maar wel op het Belgische deel (http://www.smartreading.nl/be/menu/technieken).Op de website van Global Edutainment (http://www.globaledutainment.nl) kun je je ook inschrijven voor cursussen NLP. De cursusleiders hebben dus een NLP achtergrond.De website www.skepsis.nl heeft zeer interessante informatie over NLP, ook in relatie tot lees-problemen. Zoek o.a. naar geloofsleer en gouden bergen.Op de website van www.smartreading.nl (Global Edutainment) staat informatie over smartreading, cursussen en over het bedrijf. .
Uit: Global Edutainment – Wie zijn wij?
Bij smartreading wordt uitgegaan van het boeddhistische gedachtegoed.Wat leert het boeddhisme je over zaken doen? De Indiase meester Nagarjoena schreef enkele verzen over de geesteshouding die wij ons eigen dienen te maken, als we werkelijk en duurzaam succes in het zakenleven willen bereiken. Bron: ‘De Diamantslijper’ van Geshe Michael Roachho.Commentaar. Dit hoort niet thuis op een christelijke school ! Zie 1 Johannes 4:1-6: “Geliefde broeders en zusters, vertrouw niet elke geest. Onderzoek altijd of een geest van God komt, want er zijn veel valse profeten in de wereld verschenen. De Geest van God herkent u hieraan: iedere geest die belijdt dat Jezus Christus als mens gekomen is, komt van God. Iedere geest die dit niet belijdt, komt niet van God; dat is de geest van de antichrist, waarvan u hebt gehoord dat hij zal komen – nu al is hij in de wereld. U, kinderen, komt uit God voort en u hebt de valse profeten overwonnen, want Hij die in u is, is machtiger dan hij die in de wereld heerst. Die valse profeten komen uit de wereld voort. Daarom spreken zij de taal van de wereld en luistert de wereld naar hen. Wij komen uit God voort. Wie God kent luistert naar ons. Wie niet uit God voortkomt, luistert niet naar ons. Hieraan kunnen we de Geest van de waarheid en de geest van de dwaling herkennen.” Enkele delen van zijn verzen luiden:
Geven schenkt rijkdom, een goede wereld ontstaat door ethiek. Geduld schenkt schoonheid, uitblinken ontstaat door inspanning. Concentratie schenkt vrede, en wijsheid leidt tot vrijheid. Galaten 5:1: “Christus heeft ons bevrijd, opdat wij in vrijheid zouden leven; houd dus stand en laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen. “
Mededogen verwezenlijkt alles wat wij verlangen.
De persoon die al deze eigenschappen neemt en ze samen vervolmaakt, zal dat oord van onvoorstelbare kennis bereiken. Kolossenzen 2:2-4: “Zo wil ik hen bemoedigen en hen in liefde bijeenhouden, opdat ze tot de volle rijkdom van allesomvattend inzicht komen, tot de kennis van Gods mysterie: Christus, in wie alle schatten van wijsheid en kennis verborgen liggen. Dit alles schrijf ik, opdat niemand u met fraaie redeneringen op een dwaalspoor brengt.”
Evenzeer als de beschermer der wereld. Commentaar. Wie is volgens onze boeddhistische leraar de beschermer der wereld?? Jezus wordt in het boeddhisme NIET genoemd. Zijn verzen zijn waarschijnlijk de beroemdste en kortste opsomming van de verbanden tussen handelingen en hun effecten. De verzen zijn als volgt samen te vatten:
1. Om jezelf zakelijk te zien slagen en financieel te zien gedijen, prent daarvoor je onbewuste indrukken in voor het handhaven van een edelmoedige geestestoestand.
2. Om jezelf in een wereld te zien die over de gehele linie een gelukkig oord is, prent in je onbewuste indrukken van het er op na houden van een zeer ethische levenswijze. Commentaar. Sinds de zondeval leven we in een gebroken wereld, waar, totdat Jezus terugkomt, pijn en moeiten zullen blijven!!
3. Om jezelf als lichamelijk aantrekkelijk en gezond te zien, prent daarvoor in je onbewuste indrukken, die een weigering laten zien ooit kwaad te worden.
4. Om jezelf in zowel persoonlijke als in je zakelijke leven als leider te zien, prent in je onbewuste indrukken die laten zien dat je vreugde ontleent aan opbouwend en nuttig handelen.
5. Om jezelf te zien als iemand die in staat is zijn geest gelijkmatig te richten, prent daarvoor in je onbewuste indrukken van jezelf als zijnde gelijkmatig. Doe dit door het oefenen van diepe concentratieniveaus of meditatie. Commentaar. Hier wordt meerdere keren het inprenten van gedachten in je onbewuste genoemd, Dit moet je dus doen door het doen door diepe concentratieniveaus of meditatie. In NLP kringen wordt dit ook wel ‘zelfhypnose’ genoemd. In de Bijbel wordt er juist over geschreven dat we onze gedachten en ons hart moeten bewaren in Christus Jezus.Fil 4:7: “Dan zal de vrede van God, die alle verstand te boven gaat, uw hart en gedachten in Christus Jezus bewaren.” Commentaar. Hypnose is niet op God gericht maar antropocentrisch (= de mens als middelpunt nemend). We moeten de geesten toetsen. Demonische invloed is weliswaar in veel gevallen niet altijd direct aanwijsbaar, maar er wordt geknoeid aan het vermogen de waarheid te kunnen onderscheiden en er kan zo wel een opening ontstaan naar het demonische. Christus zelf zal ons bewustzijn reinigen. Hebr 9:14: “Hoeveel te meer zal het bloed van Christus, die door de eeuwige Geest Zichzelf als een smetteloos offer aan God gebracht heeft, ons BEWUSTZIJN reinigen van dode werken, om de levende God te dienen?”
6. Om jezelf bevrijd te zien van een wereld waarin de dingen niet werken zoals jij dat wenst, leer daartoe de principes van mentale indrukken (imaginisatie, visualisatie, gedachteconcentratie) en, in het verlengde daarvan, het ontdekken van het verborgen potentieel in jezelf. Commentaar. Hier word je aangemoedigd om jezelf te verlossen door zelfverwerkelijking, maar de enige die ons kan verlossen is Christus! 2 Corinthe 3:17: “Waar de Geest van de Heer is, daar is vrijheid.”
7. Om jezelf alles te zien krijgen wat je ooit gewenst hebt en ook anderen te zien krijgen wat ze ooit gewenst hebben, prent daarover, zowel van jezelf als van anderen, indrukken in je onbewuste. Prent tevens daartoe in je onbewuste de zeer noodzakelijke houding van mededogen jegens anderen. Commentaar. God geeft alles wat je nodig hebt, niet wat je wilt. Zie 2 Cor 12:7-9: “Om te verhinderen dat ik mezelf zou verheffen, werd mij een doorn in het vlees gestoken: ik word gekweld door een engel van Satan. 8 Ik heb de Heer driemaal gesmeekt mij van hem te bevrijden, 9 maar hij zei: ‘Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid.” Global Edutainment onderhoudt een groot aantal relaties. Dit uit zich in respect, openheid en onafhankelijkheid! Tot zover de website van Global Edutainment / smartreading. Dit geeft naar ons idee een goed beeld dat dit bedrijf niet vanuit een christelijke, maar vanuit een boeddhistische visie werkt.
Hoe wordt smartreading in praktijk gebracht??
Op de website van de Jozefschool in Hillegom staat beschreven, hoe smartreading in de praktijk werkt.http://archief.grassroots.nl/site692/smartreading.htm Hier volgt de tekst van deze website: Boeken sneller lezen en na afloop bijna alles onthouden? Sneller met je huiswerk klaar, zodat je meer tijd voor andere dingen over houdt? Dat lijkt bijna te mooi om waar te zijn, maar het is mogelijk! De sleutel heet smartreading. Deze methode voor snellezen bestond al voor volwassenen en nu zijn er twee basisscholen in Nederland, die smartreading met hun leerlingen doen, waaronder de Jozefschool. DAGBOEK 23 januari 2003. “De eerste les keken de kinderen mij verwachtingsvol aan: meester Kees leert ons even snellezen. Eerst vertelde ik hun wat smartreading inhoudt en dat er gouden regels zijn voor deze nieuwe manier van informatie opnemen”.
Gouden regels:
1. Vertel aan een ander wat je zelf beleeft.
2. Heb je hobbels lief.
3. Spiek.
4. Hoe deden anderen het?
5. Stel domme vragen.
6. Geloof niet wat je altijd hebt geloofd. *
7. Beleef plezier
*Commentaar. Hoe kunnen kinderen scheiding maken tussen wat ze wel en niet moeten geloven? 3 februari 2003. Werking van de hersenen “Ik vertelde de kinderen ook in het kort, hoe de hersenen informatie opslaan en dat je linkerbreingedeelte vooral de taal opslaat, de logica , de nummers, rekenkundige formules, enz .Je rechterbrein onthoudt bijvoorbeeld vormen en patronen, beelden, fantasie, dromen en melodieën. Als de twee hersenhelften beter samenwerken, dan kom je sneller tot oplossingen.” Commentaar. Hier zegt http://www.skepsis.nl/nlp.html ook iets over. “Dit alles is lariekoek. De genoemde experimentele evidentie bestaat niet. Bandler en Grinder hebben niks ontdekt en de relatie tussen blikrichtingen en actieve representatiesystemen is geheel uit de duim gezogen. Tot dezelfde categorie hoort de bewering (uit de SON-folder): ‘Creativiteit is een functie van het rechterbrein’ en ‘Een dominant linkerbrein staat dit vermogen echter in de weg’. Maar NLP kan ons leren ‘Hoe het juiste gebruik van uw fysiologie het creatieve proces stimuleert’’ 10 februari 2003. Je boek leesklaar maken “In de volgende les leerden de kinderen, hoe je een boek leesklaar moest maken. Je kijkt of je een geschikt boek hebt door te kijken naar de titel, de inhoudsopgave, de tekeningen, grafieken, de achterkant van het boek en het begin en het einde van elke alinea van het boek. Nieuw was dat je het boek plat op je bank moest leggen en goed met de muis van je hand op het midden van het boek moest drukken om te zorgen dat de bladzijden niet vanzelf terug zouden vallen.“ 17 februari 2003. Jezelf leesklaar maken “Om te zorgen dat je hersenen goed informatie kunnen opnemen is het belangrijk dat je ontspannen bent. Daarom deden wij een ontspanningsoefening. Commentaar. Welke oefeningen zijn dat? Volgens smartreading zijn dit technieken uit NLP. “Daarna zetten de kinderen een ‘leespet’ op. Geen echte, maar zij bedachten een symbool wat ze met beide handen op hun achterhoofd plaatsten (= de plek waar je hersenen informatie opslaan).Commentaar. Waarom exact daar?? Dit lijkt op acupressuur, dat ook zijn oorsprong heeft in oosterse godsdiensten. “In het begin vonden de kinderen dat een gek gezicht, maar toen ze merkten dat het echtwerkte, kregen ze er lol in.” 3 maart 2003. Scannen “Nu zijn we zover gekomen, dat de kinderen weten hoe je een boek moet scannen. Je kijkt op een bepaalde manier naar je boek, zodanig dat je in het midden een soort ‘geestpagina’ ziet verschijnen. Commentaar. Hier ben je door de concentratietechnieken in een ander bewustzijn, want je kunt het met je eigen bewustzijn niet eens meer lezen. “Sommige kinderen noemden het ‘scheel kijken’. Je blijft op die manier naar je boek kijken en slaat dan elke pagina na 2 seconden om. “Meester, dat is toch geen lezen?” was de reactie van de kinderen. Ik kon ze gerust stellen met de mededeling dat het allemaal een onderdeel was van slimlezen. Maar ze keken helemaal raar op, toen ik ze bij de laatste bladzijde het boek liet omdraaien en het boek op dezelfde manier liet scannen, echter nu achterstevoren en ondersteboven.” 17 maart 2003. Turbolezen “Vandaag een nieuwe ervaring “van achteren naar voren lezen”. Deze les ging over Turbolezen. Ik vertelde de kinderen, dat ze na het scannen nog één keer door het boek gingen met een hoog leestempo. De eerste regel lazen ze van voor naar achter en de volgende regel van achter naar voren. Tijdens dit turbolezen moesten ze met de vinger bijwijzen. Dit is heel belangrijk om je ogen rust te geven en te blijven richten op de tekst. In het begin vonden ze het onwennig, maar toen ze merkten dat het werkte, ging bij veel kinderen het tempo omhoog. Na een paar keer oefenen ‘lazen’ ze twee regels tegelijk en sommige kinderen kwamen zelfs tot 4 regels tegelijk.” Commentaar. Dit is in het normale bewustzijn niet mogelijk…. 24 maart 2003. Mindmappen “De laatste les hadden de kinderen ander materiaal nodig nl. een groot vel papier met kleurtjes en stiften. Door het scannen en turbolezen hadden ze alle informatie in hun hersens opgeslagen en nu was het tijd om het eruit te krijgen. Dat deden we door het maken van een mindmap. In het midden van het papier noteerden ze in een cirkel hun onderwerp en daaraan vast maakten ze allemaal lijnen als zonnestralen. Aan die lijnen schreven ze zoveel mogelijk woorden, als ze zich konden herinneren. Tot slot maakten ze bij de woorden gekleurde tekeningetjes en symbolen. Die kun je namelijk makkelijk onthouden. Door het maken van de mindmap merkten de kinderen, dat ze heel veel van het onderwerp hadden onthouden en dat ze er veel over konden vertellen .”Commentaar. De techniek om een ‘samenvatting’ te maken, zoals hier wordt aangegeven, lijkt niet fout, alleen wordt de informatie uit het onderbewustzijn gehaald, want daar gaat het ook in. De basistechnieken van ‘mindmapping’ moeten leiden naar een tranceachtige bewustzijnstoestand die, zoals zo dikwijls in andere contexten, de deur opent tot een andere wereld of werkelijkheid. Dit wordt begrijpelijkerwijs zo niet gezegd, maar op z’n hoogst aangeduid. (citaat B&O site.)
REACTIES VAN KINDEREN
“De hele groep 7 heeft smartreading gekregen van meester Kees. Je moet je eerst concentreren en rustig maken. Denk ergens aan waardoor je rustig wordt en dan je wijsvinger en duim rustig op elkaar duwen en dat 8 seconden. Commentaar. Dit is een techniek uit de acupressuur, welke uit het taoisme (yin yang) komt, dat zegt ‘de weg’ te zijn. Joh 14:6: “Christus zegt: Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij.” “Dan moet je je boek leesklaar maken door de bladzijden goed te vouwen, zodat ze makkelijk omslaan. En dan de derde bladzijde moet je zien en als je die kunt zien, dan ga je snellezen.” “Ik vond de pet op mijn hoofd leuk, want dan moest je verzinnen. Het scannen was makkelijk. Ik vond het ankeren* leuk”
* Commentaar. Anker: in het algemeen elke stimulus (knop) die een respons veroorzaakt. Meer specifiek: een manier om een state(gemoedstoestand) op te roepen. Ankers kunnen op “natuurlijke wijze” ontstaan, of bewust worden opgezet. Ankeren: het proces om een stimulus (knop) aan een respons te koppelen, zodat door het voordoen van de stimulus, de respons (vaak een gemoedstoestand) actief wordt. Hier wordt het anker dus gebruikt om terug te keren naar het ingescande boek. Het bij NLP toegepaste “ankeren” is het bij iemand aanbrengen van nieuwe “knoppen”, waardoor deze persoon gemakkelijk gemanipuleerd kan worden.(bron: http://www.filoscoop.com/2001/nr13.htm). Kolossenzen 2:6-9: “Volg de weg van Christus Jezus, nu u hem als uw Heer aanvaard hebt. Blijf in hem geworteld en gegrondvest, houd vast aan het geloof dat u geleerd is en wees vervuld van dankbaarheid. Wees op uw hoede en laat u niet meeslepen door holle en misleidende theorieën die op menselijke tradities zijn gebaseerd en zich richten op de machten van de wereld en niet op Christus. Want in hem is de goddelijke volheid lichamelijk aanwezig.” “En de mindmap vond ik het leukst. Ik had als onderwerp feest en toen kon ik heel veel verzinnen.” “Wil je weten hoe je een mindmap maakt? Je pakt papier en je schrijft je onderwerp op en maakt er een cirkel om. Het onderwerp is bijvoorbeeld krokodil. Dan schrijf je zoveel mogelijk dingen die je erover weet er bij, met een streepje naar het midden. Dan plaatjes maken, bijv. eten en biefstuk en dan de plaatjes kleuren. Dat doe je, omdat je hersens beter plaatjes onthouden. Nou, dat is mijn verhaal.” (Mahender)
Voorbereiding voor het scannen (scheel kijken) “Het was heel leuk om te doen, maar helaas is het nog niet gelukt. Het was het leukst om te turbolezen. En het ankeren en de leespet opzetten is zo stom! Het scannen: dan ga je scheel kijken, dan zie je een derde pagina en dan telkens omslaan. En als die dan uit is, dan ga je achterstevoren verder! En toen gingen we gewoon lezen. En dan turbolezen en dat ging goed. Eerst vooruit, dan achteruit, enzovoorts. En toen gingen we een mindmap maken en dat was cool.” (Bente)”In het begin leerden we rustig te worden. Door aan een rustig moment te denken en dan 8 seconden met je duim en wijsvinger te knijpen hoor je rustig te worden.” Commentaar. Dit is weer een techniek die ook toegepast wordt bij acupressuur. “En dan leer je een leespet op te zetten. Bijvoorbeeld: je denkt aan een citroen. Als je heel goed denkt, kun je het proeven. Als je dat gedaan hebt, zet je het op je kruin. En dat laat je lekker zitten. Daarna je leesboek klaar leggen. En dan scannen maar. Dat leren we nog.” (Sanne L.)”Smartreading is leuk, omdat je iets bijzonders doet. Het is handig voor: spreekbeurten, boekbesprekingen, docu en leerzame boeken te lezen. Je moet er in geloven.” (Jasper) Commentaar. Wij geloven in God, die geeft wat je nodig hebt en niet altijd wat je wilt. Bid en u zal gegeven worden (Lucas 11:9).
Conclusies
Aan de hand van bovenstaande informatie kunnen wij eigenlijk niets anders dan de volgende conclusies trekken:
- Smartreading is duidelijk geassocieerd met NLP. (Diverse andere NLP-aanbieders bieden ook snelleescursussen aan.)
- Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) is een methode om het gedrag en de overtuigingen van een persoon te beïnvloeden en te wijzigen (volgens het woordenboek van de Psychologie) De methode die men daarbij toepast, doet er niet toe, ‘als het maar werkt’. Enige wetenschappelijke onderbouwing is niet aanwezig en veelal worden hypnosetechnieken gebruikt, zo ook hier bij smartreading.
- Er wordt gebruik gemaakt van technieken, die voortkomen uit oosterse religies, waar wij ons ver van moeten houden.
- Bij hypnose wordt het geloof verschoven van God en zijn Woord naar de hypnotiseur en zijn techniek. God spreekt tot mensen door hun bewuste, rationele geest. Hij behandelt individuen als schepselen die bewuste, vrijwillige keuzes maken. Hij geeft de Heilige Geest om Zijn kinderen in staat te stellen Hem te vertrouwen en te gehoorzamen door liefde en bewuste keuzes. Hypnose daarentegen opereert op het vlak van de verbeelding, illusie, hallucinatie en misleiding. Jezus waarschuwde zijn volgelingen tegen misleiding. Nadat een persoon zijn geest geopend heeft voor misleiding (hypnose), kan hij gevoelig worden voor nog andere vormen van spirituele misleiding.(bron: http://users.skynet.be/fa390968/_Hypnose-Miesel.docTot zover het resultaat van onze zoektocht over smartreading.
Helaas moeten wij vaststellen dat dit GEEN geschikte methode is voor welke school dan ook en zeker niet voor een christelijke school.
G. en C. Doornenbal
Fatiha (islamitisch gebed) 3
Het eerst deel van de Fatiha legt nadruk op de noodzaak om Allah lof en verering te schenken. In het tweede deel van de Fatiha vraagt de moslim aan Allah om hulp. DE FATIHA: HET GEBED VAN DE ISLAM (3)
door rev. dr. Jos M. Strengholt
Surah Al-Fatiha:
1. In de naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle
2. Lof zij Allah, de Heer der werelden
3. De Barmhartige, de Genadevolle
4. Meester van de Dag des Oordeels
5. U alleen vereren wij en U alleen smeken wij om hulp
6. Leid ons op het rechte pad,
7. het pad dergenen aan wie Gij gunsten hebt geschonken, niet dat van hen op wie toorn is nedergedaald, noch dat der dwalenden.
Introductie
De Fatiha (De Opening) is het meest bekende hoofdstuk van de Koran. Moslims leren het van kindsbeen aan uit het hoofd, en horen de Fatiha dagelijks 17 keer op te zeggen. We vergelijken de Fatiha met het OnzeVader; in dit artikel kijken we naar de betekenis vanverering in de islam.
Wat beogen moslims met de verering van Allah?
Het eerst deel van de Fatiha legt nadruk op de noodzaak om Allah lof en verering te schenken. In het tweede deel van de Fatiha vraagt de moslim aan Allah om hulp. Wat dat betreft volgt het gebed van de islam dezelfde indeling als het OnzeVader. Moslims en christenen zijn het erover eens, dat God allereerst recht heeft op onze verering en pas daarna komen we met de meer op onszelf gerichte wensen en verlangens tot Hem.
De woorden U alleen vereren wij vormen de afsluiting van het eerste gedeelte van de Fatiha. Dat woord vereren komt van de Arabische werkwoord-stam ‘abada. Het woord voor verering dat daarvan is afgeleid, is ‘ibadah. Van hetzelfde werkwoord komt ook het woord‘abd, wat slaaf of dienaar betekent(1). De Pakistaanse theoloog Sayyid Abul A’la Mawdudilegt het woord ‘ibadah uit met de termen verering, gehoorzaamheid, onderwerping endienst(2).
In een islamitisch catechetisch boekje zegt Gulam Sarwar, dat het rituele gebed, de betaling van aalmoezen, het vasten en de bedevaart de belangrijkste vormen van ‘ibadah zijn.‘Ibadah heeft dus een sterk rituele connotatie. Het gaat om het nauw-keurig uitvoeren van voorgeschreven handelingen(3).
Sarwar noemt drie voorwaarden om die rituele daden tot ware ‘ibadah te maken. Een moslim moet ze uitvoeren met als doel om God te behagen, hij moet ze regelmatig uitvoeren en dat ook zeer nauwkeurig zoals voorgeschreven in de islam. Hij voegt eraan toe dit de route is ‘naar succes en geluk in het leven na de dood(4).’
Zou aanbidding in de islam dan bedoeld zijn om het eeuwige geluk te ontvangen? In dat geval gaat aanbidding niet om de eer van God vanwege diens karakter en daden, maar om het welzijn van de gelovige.
Yusuf Ali, die een bekende Koranvertaling in het Engels produceerde, zegt over het vereren van God dat het vooral goed is voor de innerlijke geloofsopbouw van de moslim:
‘Als de verering uit ons diepste wezen komt, brengt dat ons in eenheid met de wil van God. Dan zien onze ogen alles wat goed, vreedzaam en harmonieus is. Kwaad, opstand en conflict worden uitgedelgd. Ze bestaan niet voor ons, want onze ogen kijken daar overheen in verering. Zulk gebed is voor onze eigen geestelijke opbouw, troost, en versterking(5). ’
Die nadruk op de eigen geloofsopbouw is niet bepaald wat de orthodoxe islam leert; evengoed klinkt het net zo utilitair als het prijzen van Allah vanwege de hoop op zegeningen in dit leven en in het hiernamaals.
Overigens zijn er natuurlijk ook moslims die op een wat andere manier omgaan met de verering van Allah. Voor veel moslims is Allah degene die ze aanbidden om zijn grootheid en goedheid en om wie Hij is, niet om het gewin van een goed leven nu en na de dood. Maar het moet gezegd worden: dit lijkt niet de teneur hoe de orthodoxe islam over de verering van Allah spreekt.
Wat beogen christenen met het vereren van God?
In het christelijk geloof kennen we ook de verbinding tussen de verering van God en dienstbaarheid. De apostel Paulus zegt christenen, dat ze zichzelf als heilig offer ten dienste van God moeten stellen; dat is hun eredienst(6). Gehoorzaamheid en het eren van God kunnen niet zonder elkaar.
Woorden van verering hebben geen betekenis, als ze niet worden gevoed uit een dienstbaar leven en omgekeerd. Het gebed Uw wil geschiede is nauw verweven met de bede dat Gods naam geheiligd worde. Een christen bidt Uw wil geschiede in de eerste plaats met het oog op zichzelf, omdat hij met zijn woorden en daden Gods wezen niet wil ontheiligen, omdat hij Hem als Koning wil dienen; kortom, omdat hij de wil van God wil doen.
De manier waarop we over eredienst spreken in verband met de wekelijkse samenkomst op zondag, komt ook wel wat overeen met hoe moslims ‘ibadah vooral op het correcte gebed in de moskee en op andere riten duidt.
Toch moeten we het verschil in visie op die begrippen niet onderschatten. Het is niet mogelijk om de motieven van elke christen afzonderlijk onder de loep te nemen; in het algemeen kunnen we wel zeggen, dat het historische christendom altijd heeft onderstreept dat God de eer verdient, omdat Hij Onze Almachtige en liefhebbende Vader is. We vereren Hem om wie Hij is, almachtig en liefdevol en om zijn daden die een volmaakte weerslag van dat karakter zijn.
De islam lijkt meer de nadruk te leggen op Allah’s eis dat men Hem eert en op de beloften die daaraan verbonden zijn. In het christelijk geloof is het ondenkbaar, dat we God zouden vereren, omdat dit moet of omdat we daar zelf beter van worden. Voor een christen zijn dat motieven die niet passen bij de eredienst aan God. Die is namelijk voor God, en voor Hem alleen(7).
1. In Arabische persoonsnamen komen we dit woord ‘abd vrij vaak voor. De naam Abdallah, of Abdullah, is heel gewoon in de moslimwereld en betekent dus: dienaar van Allah.
2. Sayyid Abul A’la Mawdudi,Towards Understanding the Qur’an, Vol 1, Surahs 1-3 (Translated and edited by Zafar Ishaq Ansari), (Leicester, 1988), p. 37.
3. Bij de islam gaat het doorgaans niet over Allah leren kennen, want Hij is onkenbaar, maar over de strikte naleving van de enorme dosis aan wetten voor de eredienst en de samenleving.
4. Gulam Sarwar, Islam: beliefs and teachings (London 1984), p. 15, 42, 76.
5. Yusuf Ali (vertolker), The Holy Qur’an (Beirut), p. 1
6. Zie Romeinen 12:1-2
7. De doxologieën in het boek Openbaring zijn een goed voorbeeld van de redenen waarom christenen God prijzen. Zie Openb. 4:8,11; 5:9-10; 11:17-18; 15:3-4, 16:5-7;19:1-8. God krijgt de eer om wie Hij is en om wat Hij doet en zijn daden zijn onlosmakelijk verbonden aan zijn karakter: Hij is getrouw.
Fatiha (islamitisch gebed) 2
Opvallend in de Fatiha en het OnzeVader is dat ze beide, na God te hebben aangesproken, Hem eerst lof brengen.
DE FATIHA: HET GEBED VAN DE ISLAM (2)
Waarom loven we God? door rev. dr. Jos M. Strengholt
Surah Al-Fatiha:
1. In naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle
2. Lof zij Allah, de Heer der werelden
3. De Barmhartige, de Genadevolle
4. Meester van de Dag des Oordeels
5. U alleen vereren wij en U alleen smeken wij om hulp
6. Leid ons op het rechte pad,
7. het pad dergenen aan wie Gij gunsten hebt geschonken, niet dat van hen op wie toorn is
nedergedaald, noch dat der dwalenden.
Introductie
Alle moslims kennen de eerste Surah van de Koran, de Fatiha (De Opening) uit het hoofd. Dit is het belangrijkste gebed in de islam en daarom leren we veel over de islam door dit gebed te bestuderen. Daarbij helpt het om het ultieme christelijke gebed, dus het OnzeVader, als spiegel te gebruiken.[1]
Lof aan God
Opvallend in de Fatiha en het OnzeVader is dat ze beide, na God te hebben aangesproken, Hem eerst lof brengen. De Fatiha zegt in het Arabisch al-hamdu lillah, een term die velen wel bekend is. Letterlijk betekent dit: de lof [behoort] aan Allah. Christenen in de Arabische wereld gebruiken deze woorden ook vaak; ze zijn dus niet typisch islamitisch. Ze worden vaak als als stopwoord gebruikt; als je iemand vraagt hoe het met hem gaat, is het gebruikelijke antwoord: Al-hamdu lillah.
Uw naam worde geheiligd heeft op soortgelijke manier te maken met de wens van de christen dat God de lof krijgt. Het is de wens dat Gods naam, dus zijn wezen, niet wordt onteerd, maar dat God alle eer krijgt om wie Hij is.[2]Tussen de Fatiha en het OnzeVader bestaat dus overeenstemming wat betreft het besef dat de eer van God voor en boven alles hoort te gaan. Ook de vragen aan God dat zijn Koninkrijk kome en dat zijn wil geschiede hebben te maken met het christelijke verlangen dat God de lof krijgt.
Welke prijzenswaardige kenmerken heeft Allah?
Er zijn verschillende redenen waarom het eren van Allah zo belangrijk is. In de context van de Fatiha, is de eerste reden dat Hij de Heer is van de werelden. Het heeft dus allereerst met zijn Almacht te maken. Het Arabische woord voor werelden heeft de grammatikale vorm van de pluralis. Dat wil zeggen: het gaat om drie of meer werelden. Sommige moslims geven daarbij als commentaar, dat het bijvoorbeeld zou kunnen gaan om de wereld van de mensen, de geestelijke wezens en de toekomstige wereld. Anderen vermoeden, dat deze meervoudsvorm hier is gebruikt om te intensiveren; Allah is de Heer van werkelijk alle mensen en alle dingen en daarom verdient Hij lof.
De verwijzing naar de barmhartigheid van Allah als aanleiding om Hem te loven, heeft wellicht ook vooral met zijn almacht te maken. De Arabische termen die met de Barmhartige en Genadevolle zijn vertaald, kunnen beter vertaald worden met Weldoener, om het niet te verwarren met de christelijk visie op Gods erbarmen.[3] In de islam immers zijn Allah’s weldaden geen voortvloeisel vanuit zijn liefhebbende karakter, maar de willekeurige daden van de Almachtige.
De derde aanleiding die wordt gesuggereerd als reden voor het loven van God, heeft ook weer met zijn almacht te maken. Hij is de Meester van de Dag des Oordeels.[4] Een moslim beschrijft wat het betekent, dat Hij Meester is van die Dag:
‘Op die dag zullen [alle machtige mensen] met zekerheid ontdekken dat ze machteloos zijn en vernederd en dat Grootsheid, Macht en Gezag in hun geheel alleen aan Hem toebehoren. […] Niemand zal in staat zijn een mening te geven of een besluit uit te voeren zoals ze dat voorheen op aarde konden doen.[5]’
De lof die Hem toekomt is dus vanwege zijn enorme macht. Wellicht is die lof in verband met de oordeelsdag ook een manier om Allah gunstig te stemmen. De Pakistaanse theoloog Sayyid Abul A’la Mawdudi zegt hierover in dit verband:
‘We moeten Hem niet alleen liefhebben, omdat Hij ons voedt en onderhoudt en om zijn barmhartigheid en genade, maar we moeten Hem ook vrezen vanwege zijn rechtvaardigheid en niet vergeten dat tenslotte ons geluk of onze ellende geheel van Hem afhankelijk is.[6]’
Als we mogen aannemen, dat Allah’s barmhartigheid en genade voor moslims ook duidelijk het aspect hebben van zijn oppermacht, kun je gerust zeggen, dat de hele lijst van redenen die Mawdudi geeft, te maken heeft met Allah’salmacht als reden voor zijn lof.
Welke redenen voor het eren van God kennen christenen?
In het algemeen zullen Christenen weinig moeite hebben met de redenen waarom moslims Allah menen te moeten prijzen. Ook christenen zijn onder de indruk van de oppermacht van God. Immers, we bidden: want van u is het Koninkrijk, en de kracht, en de heerlijkheid in der eeuwigheid.
Een groot verschil is er ook: de heerlijkheid van God waarover het OnzeVader spreekt, is niet alleen een kwestie van almacht, maar vooral van Gods karakter. Dat behelst onder meer de term waarmee het christelijke gebed begint: Hij is onze Vader. Als christenen God prijzen voor zijn almacht, doen ze dat in het kader van zijn Vaderschap. Zijn almacht is niet, zoals die van Allah, willekeurig, maar gekenmerkt doordat Hij onze liefhebbende Vader is.[7]
Voor christenen is het daarom mogelijk om te bidden dat het Koninkrijk van God spoedig komt en dat zijn wil zal worden gedaan op aarde; voor moslims is de Dag des Oordeels alleen maar vreeswekkend. Een verlangen naar die Dag is ondenkbaar voor wie God slechts kent in zijn almacht, maar niet als Vader.
[1] Ik ga uit van de versie zoals gegeven door Matteus 6:9-13.
[2] Johannes 5:23 etc.
[3] Het Arabische werkwoord dat aan de begrippen voor Barmhartige ten grondslag ligt, is rahima, yirhamu. Vanuit het Hebreeuws kennen we het hetzelfde woord met globaal dezelfde betekenis.
[4] Het Arabisch voor het woord Meester is onduidelijk. Er zijn twee versies van de Fatiha in omloop. Sommige spreken over de Eigenaar van de Dag van het Oordeel, andere over de Koning van de Dag van het Oordeel. Een subtiel grammatikaal verschil, wat overigens laat zien dat de Koran niet altijd zo duidelijk onveranderd is als moslims graag doen voorkomen.
[5] www.muhajabah.com/islamicblog (27 October 2007)
[6] Sayyid Abul A’la Mawdudi,Towards Understanding the Qur’an, Vol 1, Surahs 1-3 (Translated and edited by Zafar Ishaq Ansari), (Leicester, 1988), p. 36.
[7] Zie bijv. 2 Corinthiers 1:3
Fatiha (islamitisch gebed) 1
De Fatiha: het gebed van de islam (1)
Hoe naderen we tot God? door rev. dr. Jos M. Strengholt
Surah Al-Fatiha:
1. In naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle
2. Alle lof zij Allah, de Heer der werelden
3. De Barmhartige, de Genadevolle
4. Meester van de Dag des Oordeels
5. U alleen vereren wij en U alleen smeken wij om hulp
6. Leid ons op het rechte pad,
7. het pad dergenen aan wie Gij gunsten hebt geschonken, niet dat van hen op wie toorn is
nedergedaald, noch dat der dwalenden.
Introductie
Alle moslims kennen de eerste surah[1] van de Koran uit het hoofd; dit hoofdstuk, de Fatiha (de Opening), is een belangrijk onderdeel van elk islamitisch gebed. Wie trouw vijfmaal per dag bidt, zegt de Fatiha dagelijks 17 keer op.[2] In alle islamitische landen wordt de Fatiha via het onderwijs, de media en in de moskee in de gelovigen gehamerd. Om te begrijpen hoe moslims denken over hun geloof, is het dus heel goed om de Fatiha onder de loep te nemen. We zullen dat doen in een aantal korte studies, waarbij we niet alleen de Fatiha op zichzelf bekijken, maar ook in vergelijking met het gebed dat voor christenen een heel vormende rol speelt, namelijk het OnzeVader.[3]
Bidden tot Allah
De reden waarom moslims elk gebed beginnen met de Fatiha, is, omdat de hadiths[4] melden, dat Mohammed dit verplicht heeft gesteld. Voorafgaand aan het opzeggen van de Fatiha, moet bovendien altijd een ander vers uit de Koran worden opgezegd, namelijk: ‘Ik zoek Allah’s bescherming tegen de vervloekte satan.’[5] De islam gelooft, dat satan het de gelovigen moeilijk wil maken om eerbiedig tot Allah te bidden, dus moet Allah’s hulp gevraagd bij het bidden.
Het OnzeVader begint met de bepaling van de geadresseerde, dat is Onze Vader. Voor moslims is die term taboe. Dat christenen God de Vader van Jezus Christus noemen is een verwerpelijke gedachte voor moslims. Bovendien zijn ze ook in het algemeen huiverig voor de term Vader in verband met Allah, omdat dit een soort mensvormigheid van Allah suggereert waar de islam wars van is. Allah is ten diepste onkenbaar en alle vergelijkingen die we voor Hem gebruiken zijn onjuist, leert de islam.
De Fatiha begint met de aandacht te richt op Allah, die Barmhartig en Genadevol wordt genoemd. Met dat eerste vers beginnen bijna alle hoofdstukken van de Koran; islamitische geleerden zijn het er niet over eens of deze woorden bij de oorspronkelijke openbaring van de surahs aan Mohammed horen, of dat Mohammed ze daaran later heeft toegevoegd. Dit eerste vers van de Fatiha wordt in het dagelijks leven van moslims veel gebruikt, zoals bij het binnengaan van een huis, of bij het begin van een voordracht of het schrijven van een brief. Het gebruik van de woorden zou naar verluidt tot enorme zegeningen van Allah leiden.
In de begintijd van de islam waren er wel kritische bewoners van Mekka die beweerden, dat Mohammed met de term In de naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle, in wezen drie goden bij elkaar bracht. Dit duidt er op dat in het heidense Mekka de goden Allah, Barmhartige en Genadevolle werden erkend als drie afzonderlijke wezens. Mohammed zou de positieve kenmerken van andere goden dan hebben verenigd in de belangrijkste van de Mekkaanse goden die hij wilde vereren, namelijk Allah.
Is de Allah van de islam dezelfde als de God van het christendom? Moslims beschouwen de term Allah als een eigennaam van de Schepper, maar het is wel zeer aannemelijk dat de naam aanvankelijk de soortnaam van de Schepper was, afgeleid van het Aramese Alaha, wat gewoon God betekent. De christenen en Joden die Mohammed ontmoetten en die doorgaans Aramees als spreektaal hadden, spraken dus over Alaha, God. In wezen is deze discussie nogal steriel; waar het om gaat is niet in de eerste plaats de klank die we gebruiken om de ene God mee aan te duiden. Veel belangrijker is hoe we Hem omschrijven, ons beeld van Hem. En nog belangrijker: hoe kunnen we tot Hem komen. In dit opzicht is het verschil tussen de islam en het christendom erg groot.
In de naam van Jezus
Christenen eindigen hun gebed vaak met de woorden in de naam van Jezus, of soortgelijke termen. Daarmee bedoelen we te zeggen, dat we ons gebed niet zomaar tot God de Vader opzeggen als de zondige, falende, beperkte mensen die we zijn. Dan zouden we wel erg weinig kans hebben dat ons gebed ooit tot God doordringt. We bidden daarom namens Jezus, alsof Hij het zelf is die het gebed tot God opzendt. Dat is mogelijk, omdat God ons aanziet in zijn Zoon; de heiligheid en volmaaktheid van Christus zijn ons toegerekend door zijn barmhartigheid.
De opening van de Fatiha lijkt op de wijze hoe wij ons gebed eindigen. Een moslim verwoordt de betekenis van de openingswoorden zo: “Ik zoek de hulp van Allah met elk van zijn namen, [zoals] de Barmhartige, de Genadevolle, voor de volgende actie die ik ga ondernemen.”[6] De woorden in de naam van Allah behelzen dus de wens dat Allah bij het bidden van de Fatiha helpt met alle hulp die Hij kan bieden. Dat blijft natuurlijk bij wensen en hopen, want Allah is wel erg ver en de mens erg nietig.
In het geval van het christelijke gebed zijn de woorden in de naam van Jezus een uitspraak van vertrouwen. Omdat God ons aanziet in zijn Zoon, Jezus Christus, kunnen we in vertrouwen bidden; dankzij Christus is God ook onze Vader.
[1] De Koran is verdeeld in 114 surahs, hoofdstukken. Die surahs zijn weer verdeeld in ayahs, verzen. De Fatiha bestaat uit zeven ayahs.
[2] Het aantal moslims dat deze trouw aan de dag legt, is niet erg groot.
[3] Ik ga uit van de versie zoals gegeven door Matteus 6:9-13.
[4] De hadiths zijn de verhalen over de woorden en daden van Mohammed die door zijn volgelingen eerst mondeling zijn doorgegeven, en die rond de tweede eeuw van de islam in een zestal min of meer normatieve verzamelingen te boek zijn gesteld
[5] Dit is Surah al-Nahl, ayah 98.
[6] www.muhajabah.com/islamicblog (27 October 2007)
Speelgoedwinkel en occulte zaken
Inleiding
Afgelopen zomervakantie zat ik een Donald Duck te lezen. Het was een speciaal ‘Halloweennummer’. Ik had enkele bladzijden gelezen en heb het toen zonder pardon in de vuilniszak gedaan. Het ging over een huis vol spoken waarbij enge wezens tot leven kwamen. Vervolgens kwam er een geestenbezweerder aan te pas die de geesten op ging roepen. Iedereen moest elkaar een hand geven in een kring. Ze had een steen om haar nek. De geesten kwamen tevoorschijn. Dit was volgens mij het nummer van 2005. Om van te huiveren. Stel je voor dat mijn zusjes dit zouden lezen! Vervolgens pakte ik een andere Donald Duck, je moet toch wat lezen, waar een reclame instond voor barbies o.i.d. met zo ongeveer deze tekst: “Welkom in de wereld van de magie, laat je meevoeren in de wereld van de magie.” Dit alles heeft er toe bijgedragen dat ik deze scriptie ben gaan schrijven. De vraag is of je als christen de Donald Duck nog wel kan lezen. Magica en mikmak zijn ook heksen. Zo wordt het wel toegankelijker gemaakt. Dit ‘Halloweennummer’ was zo occult als wat.
Speelgoed uit diverse winkels
Zelf heb ik in winkels gekeken wat er aan (occult) speelgoed te koop was. Ik zag spelletjes met de volgende inhoud: de magische bonenstaak, cyberspace wapen, toverdoosje, verschillende monsters, enz. Boeken over astrologie om je eigen horoscoop te bepalen. Toen ik in de boekhandel kwam, was er een tafel ingericht met het boek ‘De jongen van smaragd’, dat er zeer luguber uitzag, met draken e.d. Daarnaast stond een zwarte schatkist vol stenen. Er stond bij: ‘Verzamel al de magische stenen!’ Unicef werkt er aan mee met de titel: “Kinderen eerst…”
Kijk maar eens op de site http://www.miyu.nl/, hierop staat o.a.:
“MAGISCHE ZAKEN -Op deze site vind je alles over de magie van de stenen:
waar ze vandaan komen, de manier waarop je ze kunt verzamelen,
hoe je hun krachten kunt gebruiken waardoor je een draak recht in
zijn ogen durft te kijken of hoe je goede cijfers haalt op school.
Als je je geboortedatum intikt, kom je te weten welke stenen écht bij
jou horen en wat voor magische krachten je ermee kunt oproepen.
Speel een spel op één van de eilanden van MiYu en win echte Maki.
En… zet je eigen verzameling op de website, zodat je kunt ruilen
met andere MiYu magiërs.
P.S. Wil je een echte MiYu Magier worden… kijk of je dat durft.
Er zijn zoveel kinderen die een spreekbeurt houden over MiYu… En ze krijgen allemaal goede cijfers.”
Je eigen sterrenbeeld kon je meenemen en kijken welke stenen erbij horen. Ook een boekje over de stenen ligt gewoon in een zeer bekende boekhandel. Er is speciaal een tafel voor ingericht met veel zwart en een duistere schatkist.
De volgende spellen stonden ook in een winkel:
Dit spel speelt zich af op een kerkhof. De vampiers moeten zich verschuilen in de graven. In sommige graven zit knoflook, daar kunnen vampiers niet tegen. Voor wie niet op tijd zich verstopt, is de dag des oordeels aangebroken……
Een spel waarbij je moet stelen, je vrienden verraden, in de kerkers af moet dalen en alles moet doden wat je tegen komt..
Het computerspel speelt zich af in het jaar 2115. De mens is bezig met het koloniseren van de planeet Mars. De experimenten hebben per ongeluk de poorten van de hel geopend. Daaruit zijn gruwelijke demonen gekomen die dood en verderf in de basis gezaaid hebben. De soldaten die overleven, verworden tot willoze zombies die nu je vijanden zijn. Je zult ze allemaal moeten uitschakelen en de poorten weer moeten sluiten om de aarde te redden van een invasie.
Blue Moon
Er zijn twee volken van Blue Moon die om de troon strijden. De vraag van het spel is: ‘Wie wordt de nieuwe koning?’ In een serie korte duels proberen die volken de gunsten van drie draken te winnen. Naast karakters bestaat de kaartenmix uit voorwerpen en toverspreuken die de strijd beïnvloeden. Het basisspel bevat de volken ‘Hoax’ en ‘Vulca’.
Zeus en Hera houden elkaars geliefden gevangen. Dit spel is een strijd met goden.
Een superspannend interactief DVD spel in combinatie met bordspel. De grafmeester op de DVD vertelt wat de spelers moeten doen. Speel het spel in een schemerig sfeertje om het echt spannend te maken, je moet sleutels van grafkelders verzamelen. Je hebt de opdracht om één van je grootste angsten te overwinnen. Opdrachten krijg je via het bordspel en de grafmeester die onverwacht in het spel kan inbreken.
Een spel waarbij deze duistere ridder, de Legaue of Shadows, moet vechten om de stad te redden. Ook voor computer en op dvd.
Je gaat op een draak de poort van het magische Elfenland binnen. Je trekt door Elfenland op typische elfentransportmiddelen: trollenkarren, eenhoorns, vliegende draken, elfenfietsen, wolken of reuzenzwijnen.
Eigendom van de fles maakt dat al je wensen vervuld worden. De fles heeft ook een donkere kant: wie de fles op het eind van het spel in zijn bezit heeft, zal zwaar moeten boeten! Tijdens het spel daalt de prijs van de fles en het risico om hem niet meer kwijt te raken, stijgt per beurt. Wie, oh wie, blijft er ongewild mee zitten?
Lara, bekend van het computerspel ‘Tomb Raider’ moet een missie uitvoeren. Ondertussen probeert een duistere Alchemist vijf 17e eeuwse schilderijen in zijn bezit te krijgen. Als hem dit lukt, kan hij zijn snode plan uitvoeren en zijn verwoestende krachten op de wereld loslaten. Lara moet hem stoppen, voordat het te laat is.
Skelet en spookje om mee te spelen..
De dwergen hebben te diep gegraven en zijn gestuit op de verschrikkelijke demon Magdar die in de diepte van de berg lag te slapen. Nu is hij ontwaakt met een dijk van een ochtendhumeur. De dwergen moeten de mijnen verlaten, maar door de hitte die Magdar afgeeft, komen edelstenen en het waardevolle mithril bloot te liggen en dwergen zouden geen dwergen zijn, als ze die zouden laten liggen…
Je bent een tovenaar en hebt twintig levens. Voor je tegenstander geldt hetzelfde. Degene die als eerste geen levens meer heeft, heeft verloren. De eerste serie kaarten van het spel Magic the Gathering (afgekort: Magic) werd in Amerika uitgebracht en was in no time uitverkocht. Al snel volgden er nieuwe series en werd het spel ‘Magic’ wereldwijd verspreid.
Terwijl dwergen, elfen, mensen en andere wezens hun bloeddorstige vetes uitvechten, strijken vuurspugende, allesvernietigende draken op het strijdtoneel neer. Met ‘De Draken Komen!’ (= de eerste uitbreidingsset voor Fantasy Warriors) kun je door draken in te zetten de machtsstrijd in je voordeel beslissen. Verpletter je tegenstanders en breek door hun verdedigingslinies heen. Maar pas op: misschien heeft de vijand ook een aantal draken in zijn gelederen…
Celianne van den Berg
In haar scriptie wijst ze ook op Lego (Bionicle), op boeken van o.a. Alain Dierick (Een regen van magie) en Sjoerd Kuyper (Een bos vol tover), op games en muziek (bijv. DMX, Johnson, Young).
Psychologie -waardevrij?
De motieven van jongeren om na hun eindexamen van de middelbare school psychologie aan de universiteit te gaan studeren zijn heel divers. Een paar voorbeelden. Sommigen hebben een puur wetenschappelijke interesse in de mens. Anderen denken door de universiteitspsychologie (meer) inzicht te kunnen krijgen in de problematiek van veel jongeren en volwassenen. Op die manier hopen ze hen beter te kunnen begrijpen en in hun problemen die meestal psychische problemen worden genoemd, te kunnen helpen. Daarnaast is er vooral een grote groep studenten die met zichzelf en met hun problemen aan het worstelen zijn. Ze hopen via de studie van de seculiere psychologie de zin van hun leven of een oplossing voor hun problemen te vinden en handvatten om het gecompliceerde leven aan te kunnen. Wat het motief ook moge zijn, men heeft een hoge achting voor en grote verwachting van de seculiere psychologie. Dat geldt ook voor de meeste christenen.
Maar heeft men vóór de studie bedacht of de seculiere psychologie wel in staat is om aan hoge verwachtingen te voldoen? Realiseert men zich ook dat de mens, de van God afgevallen mens, geen materie is? De studie van de (geschapen, gevallen en wedergeboren) mens, zijn eigenschappen en problemen is niet hetzelfde als bijv. een technische studie in Delft. Laten we eens het volgende bedenken.
Niemand is in dit opzicht objectief, neutraal. Ieder mens – christen of niet-christen – is gestempeld door zijn levensbeschouwing. Ook iedere psycholoog en ieder die psychologie doceert.
Sigmund Freud en Carl Gustav Jung gingen beiden uit van het algemene wereld – en mensbeeld van de psychologie (zie punt 2), evenals van de idee van het ‘onbewuste’ (zie punt 3). Maar hun levensverhaal verschilt volkomen. Dientengevolge creëerden ze een totaal verschillende psychologie (zie punt 4).
Freud was bijzonder op seks gefixeerd. Toen zijn homoseksuele vriend in Berlijn eind negentiende eeuw stierf en in diezelfde tijd bleek dat alle uitspraken van ‘seksuele problemen’ van zijn meestal vrouwelijke patiënten verzonnen resp. door hemzelf door middel van hypnose in hen te weeg gebracht waren, zodat hij al zijn theorieën moest schrappen, ging hij nog meer cocaïne gebruiken. Geen wonder dat Freud vele dromen kreeg, die hij dan vervolgens zelf uitlegde. Zo ontstond zijn droomtheorie (1900), het fundament van zijn seksgerichte psychologie. Hoewel Freud erg bijgelovig was en aan getallenwaarzeggerij deed (numerologie), was occultisme niet zijn hobby.
C. G. Jung was in beide opzichten het tegenovergestelde. Deze Zwitserse psychiater (1875-1960) begon zijn carrière met spiritistische séances die hij in zijn studententijd met zijn moeder, zijn zuster en zijn nichtje (als medium) organiseerde en leidde. Zijn doel was om via spiritisme meer over de menselijke ziel te weten te komen. Dit ‘familiespiritisme’ werd de grondslag van zijn dissertatie. Ook als psychiater hield Jung zich met occultisme (spiritisme en waarzeggerij) bezig, daarnaast met nog veel andere niet-wetenschappelijke zaken zoals taoïsme. Kortom, dat alles legde een mystiek-occulte stempel op zijn psychologie, die een soort taoïstische psychologie werd.
Conclusie
De psychologie is niet zo wetenschappelijk als velen denken en vooral niet zo waardevrij. Voor christenen die God en Gods Woord liefhebben, doemen zwaarwegende problemen op die men niet over het hoofd kan en mag zien.(1)
Jezus Christus zegt:
‘Komt tot Mij, allen, die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven; neemt mijn juk op u en leert van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart, en gij zult rust vinden voor uw zielen; want mijn juk is zacht en mijn last is licht.’ (Matth 11:28-30)
E. Nannen
(1)E. Nannen: C. G. Jung – der getriebene Visionär, Christliche Literatur Verbreitung e. V. D-Bielefeld, 2003/2
HOOGBEGAAFDHEID EN DYSLEXIE
Dat de combinatie hoogbegaafdheid en dyslexie vaker voorkomt, heb ik zelf de afgelopen jaren kunnen ervaren bij een aantal leerlingen, dat ik begeleid met methode De Haan. Via mijn contacten met andere ouders van hoogbegaafde kinderen werd ik geconfronteerd met het feit dat relatief veel hoogbegaafde kinderen problemen hebben met het leren lezen en schrijven op school. De resultaten die zij behalen zijn veel lager dan je op grond van hun capaciteiten zou verwachten. Uiteindelijk heeft dit een negatieve uitwerking op de leermotivatie en op de werkhouding van het kind.
Eigen zoon
Zo verging het ook mijn eigen zoon. Toen Paul ongeveer 2,5 jaar oud was, had hij al een enorme woordenschat en kon hij zijn zinnen heel goed formuleren. Tijdens de eerste schooljaren viel ons op, dat hij bepaald niet graag naar school ging. Aan het eind van groep 2 kwam uit het gesprek met zijn leerkracht naar voren, dat hij veel meer in zich had, maar dat niet liet zien. Kort daarna zijn we verhuisd en is hij in groep 3 op een nieuwe school van start gegaan. Nu zou hij gaan leren lezen en schrijven. De school en het leren vielen hem zwaar tegen. Hij vond het lezen al helemaal niet leuk. We dachten in eerste instantie, dat de verhuizing daarmee te maken had, want het was best ingrijpend zo’n verhuizing naar de andere kant van het land. In groep 4 bleek echter, dat zijn leesniveau zeer laag was en ook de spelling was lang niet op niveau. Zijn leerkracht meende, dat zijn slechte concentratievermogen hiervan de oorzaak was en zijn leervermogen in de weg stond. We waren hier zeer verbaasd over. Thuis kon hij zich met tekenen urenlang vermaken en via de cartoons op televisie breidde hij dagelijks zijn Engelse woordenschat uit. Zijn zelfvertrouwen m.b.t. zijn schoolse prestaties ging snel bergafwaarts. Van het vrolijke kereltje dat hij was, voordat hij naar school ging, was niet veel meer over.
Van lezen en schrijven wilde hij niets meer weten. Uit het werk dat hij mee naar huis nam, viel het mij op, dat hij niets begreep van de geschreven taal. De gesprekken op school, over wat hieraan gedaan zou kunnen worden, leverden niet veel op. Op ons verzoek is hij in groep 5 psychologisch getest, want we wilden eindelijk weten wat er aan de hand was en wat we daar aan konden doen. Uit de test kwam een intelligentie op hoogbegaafd niveau naar voren, maar ook een leerachterstand van ruim een jaar. Zijn perfectionisme en faalangst zouden daar waarschijnlijk de oorzaak van zijn. Zelf had ik op dat moment al heel sterk de indruk, dat zijn taalblokkade zijn gehele leerproces belemmerde en hij daardoor prestaties leverde die totaal niet in overeenstemming waren met de aanwezige capaciteiten. Ik gaf dat ook aan, maar gesteld werd dat eerst wat aan het zelfvertrouwen gedaan moest worden, daarna zou de taal aangepakt worden. Er werd wel wat verrijkingsstof aangeboden, maar dat was ook niet zo’n succes, want hij liep natuurlijk weer tegen zijn probleem met lezen en schrijven op. Maar dyslectisch was hij niet, werd ons verteld.
Oplossing
Op een gegeven moment gaf hij zelf aan, dat hij de taal niet begreep en helemaal in de war geraakt was. De letter a werd eerst geleerd als een ah (korte klank) en werd nu ineens in groep 6 weer een a genoemd en de buh werd weer een bee. Ik begreep, dat dit de reden was waarom hij zo veel fouten maakte met de open- en gesloten lettergrepen. Hij begon steeds vaker te vragen waarom iets op een bepaalde manier geschreven moest worden. Ik kon dat ook lang niet altijd uitleggen, dus daarom besloot ik zelf maar op zoek te gaan, want voor mij was inmiddels duidelijk dat de taalmethode die op school gebruikt werd, niet bij hem aansloot. Ook een andere methode die ik probeerde, gaf geen antwoord op zijn waaromvragen. Ook hier bleek het om een analoge methode te gaan, net zoals de methode op school.
De juiste methode
In krantenartikelen las ik over methode De Haan, die een analytische taalmethode is, gebaseerd op het ABC, die voor ieder taalprobleem een passende taalregel aanbiedt. Het sprak ons meteen aan en we zijn direct van start gegaan, want inmiddels zat hij al bijna in groep 7 en er moest nog heel veel ingehaald worden. We werkten zelfstandig uit de bijbehorende boeken en elke vrijdag belde ik met de heer De Haan om de vorderingen te bespreken. Al na enkele weken zagen we behoorlijke resultaten. Onze zoon bloeide helemaal op en kreeg steeds meer zelfvertrouwen. Ik ben toen ook zelf de opleiding remedial teacher “lezen en spellen met methode De Haan” gaan volgen om Paul optimaal te kunnen begeleiden. Ik vond het meteen een duidelijke methode om mee te werken. Samen met zijn leerkracht hebben we in groep 8 een leerplan opgesteld om versneld de taal op niveau te krijgen. Een deel van de reguliere stof vervingen we door taaloefeningen volgens deze methode die ik zelf thuis voorbereidde. Het lezen en het schrijven ging met sprongen vooruit. In de methode wordt ook veel aandacht besteed aan de grammatica en de spelling van woorden die uit de Engelse en Franse taal komen. Iets wat zeker in het voorgezet onderwijs heel goed van pas komt. Aan het eind van groep 8 was het niveau goed en hadden we ons doel, een goede taalbasis, bereikt. Na de grote vakantie is Paul een tweetalige vwo-opleiding gaan volgen, precies wat hij graag wilde. Dat gaat hem vrij gemakkelijk af en houdt hij ook nog tijd over voor zijn vele hobby’s.
Conclusie
Achteraf concluderen we, dat Paul een goed tot zeer goed taalgevoel heeft. Hij leerde immers op jonge leeftijd perfect Nederlands spreken, leerde zichzelf op 7- jarige leeftijd Engels via de televisie en ook het Frans op school blijkt hem goed af te gaan. Het is alleen jammer dat zijn taalontwikkeling verstoord werd door het volharden van de basisschool in het aanbieden van een taalmethode die niet bij hem paste.
Ineke Lankhorst
Remedial teacher methode De Haan
Hoogbegaafdheid en Methode De Haan (MDH)
Uit het bovenstaande blijkt:
· dat hoogbegaafden al heel vroeg heel volwassen praten en doen,
· dat zij het ‘waarom’ van iets (dus ook van taal) willen weten en
· dat het toepassen van MDH tot gevolg heeft, dat het lezen en schrijven snel met sprongen vooruit gaat.
Hoe is dat mogelijk?
Iemand die in zinnen praat, heeft alle ‘taalregels’ van zijn moedertaal onbewust in het hoofd. Ze zijn met het wassende taalvermogen als het ware meegegroeid. Deze taalregels zijn gedurende enkele decennia genoteerd en tenslotte gebundeld in drie boeken waarin met ongeveer 1200 ‘ik hoor—- ik schrijf regels’ de schrijfwijze van de Nederlandse taal wordt verklaard. Het eerste boek is een Handleiding met drie proefdictees die voorzien zijn van regels. Het tweede boek is een thematisch geordend woordenboek met verklarende regels. Het derde boek is een Grammatica, ook met verklarende regels. Van die 1200 regels is in de praktijk een leerlijn van 100 regels ontwikkeld die in 18 stappen wordt aangeboden. Daar de leerling de regels eenmaal per dag, 5 weken lang moet lezen, leest hij alles in 23 weken. Dat brengt hem van niveau 0 tot niveau eind basisschool. Gedurende de eerste 2 maanden leest hij uitsluitend de ‘ik-regels’, waardoor hij in de achtste week al verklarende regels voor de spelling van groep 6 krijgt. Al na 3 tot 4 weken komt het eerste resultaat: de leerling gaat al beter lezen en herkent al veel van de schrijfwijze. Na die 2 maanden gaan we dicteren en d.m.v. Één dicteezin per dag behandelen we zowel de gewone schrijffouten als de werkwoordspelling.
Voorbeeld van een taalregel
Ik hoor in een woord auw/ouw (= a, u, w, o, u, w). Ik schrijf de w als het woord eindigt op een auw/ouw-klank, of als er een klinker achter staat. Ik schrijf geen w als er een andere medeklinker dan de w achter staat:
blauw blauwe pauze
vouw vouwen fouten
maar: au, jou, kou, wou, zou
(Handleiding MDH, pagina 21)
Verklaring van de regel: dit is een regel om de letter w te leren schrijven, niet om de au/ou te leren. Daar zijn andere regels voor. Met deze regel leert de leerling, dat hij in de woorden ‘pauze’ en ‘fouten’ wel een ‘w’ hoort, maar niet moet schrijven. Ook leert hij dat er enkele woorden zijn zonder w als laatste letter.
Drs. Willem J. de Haan
Smart reading op een christelijke school (reactie ouders)
Een echtpaar heeft, omdat hun dochter met smartreading te maken kreeg, onderstaand artikel samengesteld.
Inleiding:
Waar komt smartreading vandaan?
Smartreading is ontwikkeld door Paul van der Velde, Chief Emotional Officer van Global Edutainment.In smartreading worden technieken van NLP gebruikt. Neuro Linguïstisch Programmeren: “NLP kan op het vlak van spiritualiteit een uitstekend model formuleren dat je helpt op een effectieve, efficiënte en elegante manier dichter bij een spirituele ervaring te komen. Het gaat om een geheel van adequate instructies, nooit om de ervaring zelf.” (citaat uit een interview met Eric Schneider (http://www.educare.biz/default.asp?id=46)De link tussen smartreading en NLP staat niet op het Nederlandse van de website beschreven, maar wel op het Belgische deel (http://www.smartreading.nl/be/menu/technieken).Op de website van Global Edutainment (http://www.globaledutainment.nl) kun je je ook inschrijven voor cursussen NLP. De cursusleiders hebben dus een NLP achtergrond.De website www.skepsis.nl heeft zeer interessante informatie over NLP, ook in relatie tot lees-problemen. Zoek o.a. naar geloofsleer en gouden bergen.Op de website van www.smartreading.nl (Global Edutainment) staat informatie over smartreading, cursussen en over het bedrijf. .
Uit: Global Edutainment – Wie zijn wij?
Bij smartreading wordt uitgegaan van het boeddhistische gedachtegoed.Wat leert het boeddhisme je over zaken doen? De Indiase meester Nagarjoena schreef enkele verzen over de geesteshouding die wij ons eigen dienen te maken, als we werkelijk en duurzaam succes in het zakenleven willen bereiken. Bron: ‘De Diamantslijper’ van Geshe Michael Roachho.Commentaar. Dit hoort niet thuis op een christelijke school ! Zie 1 Johannes 4:1-6: “Geliefde broeders en zusters, vertrouw niet elke geest. Onderzoek altijd of een geest van God komt, want er zijn veel valse profeten in de wereld verschenen. De Geest van God herkent u hieraan: iedere geest die belijdt dat Jezus Christus als mens gekomen is, komt van God. Iedere geest die dit niet belijdt, komt niet van God; dat is de geest van de antichrist, waarvan u hebt gehoord dat hij zal komen – nu al is hij in de wereld. U, kinderen, komt uit God voort en u hebt de valse profeten overwonnen, want Hij die in u is, is machtiger dan hij die in de wereld heerst. Die valse profeten komen uit de wereld voort. Daarom spreken zij de taal van de wereld en luistert de wereld naar hen. Wij komen uit God voort. Wie God kent luistert naar ons. Wie niet uit God voortkomt, luistert niet naar ons. Hieraan kunnen we de Geest van de waarheid en de geest van de dwaling herkennen.” Enkele delen van zijn verzen luiden:
Geven schenkt rijkdom, een goede wereld ontstaat door ethiek. Geduld schenkt schoonheid, uitblinken ontstaat door inspanning. Concentratie schenkt vrede, en wijsheid leidt tot vrijheid. Galaten 5:1: “Christus heeft ons bevrijd, opdat wij in vrijheid zouden leven; houd dus stand en laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen. “
Mededogen verwezenlijkt alles wat wij verlangen.
De persoon die al deze eigenschappen neemt en ze samen vervolmaakt, zal dat oord van onvoorstelbare kennis bereiken. Kolossenzen 2:2-4: “Zo wil ik hen bemoedigen en hen in liefde bijeenhouden, opdat ze tot de volle rijkdom van allesomvattend inzicht komen, tot de kennis van Gods mysterie: Christus, in wie alle schatten van wijsheid en kennis verborgen liggen. Dit alles schrijf ik, opdat niemand u met fraaie redeneringen op een dwaalspoor brengt.”
Evenzeer als de beschermer der wereld. Commentaar. Wie is volgens onze boeddhistische leraar de beschermer der wereld?? Jezus wordt in het boeddhisme NIET genoemd. Zijn verzen zijn waarschijnlijk de beroemdste en kortste opsomming van de verbanden tussen handelingen en hun effecten. De verzen zijn als volgt samen te vatten:
1. Om jezelf zakelijk te zien slagen en financieel te zien gedijen, prent daarvoor je onbewuste indrukken in voor het handhaven van een edelmoedige geestestoestand.
2. Om jezelf in een wereld te zien die over de gehele linie een gelukkig oord is, prent in je onbewuste indrukken van het er op na houden van een zeer ethische levenswijze. Commentaar. Sinds de zondeval leven we in een gebroken wereld, waar, totdat Jezus terugkomt, pijn en moeiten zullen blijven!!
3. Om jezelf als lichamelijk aantrekkelijk en gezond te zien, prent daarvoor in je onbewuste indrukken, die een weigering laten zien ooit kwaad te worden.
4. Om jezelf in zowel persoonlijke als in je zakelijke leven als leider te zien, prent in je onbewuste indrukken die laten zien dat je vreugde ontleent aan opbouwend en nuttig handelen.
5. Om jezelf te zien als iemand die in staat is zijn geest gelijkmatig te richten, prent daarvoor in je onbewuste indrukken van jezelf als zijnde gelijkmatig. Doe dit door het oefenen van diepe concentratieniveaus of meditatie. Commentaar. Hier wordt meerdere keren het inprenten van gedachten in je onbewuste genoemd, Dit moet je dus doen door het doen door diepe concentratieniveaus of meditatie. In NLP kringen wordt dit ook wel ‘zelfhypnose’ genoemd. In de Bijbel wordt er juist over geschreven dat we onze gedachten en ons hart moeten bewaren in Christus Jezus.Fil 4:7: “Dan zal de vrede van God, die alle verstand te boven gaat, uw hart en gedachten in Christus Jezus bewaren.” Commentaar. Hypnose is niet op God gericht maar antropocentrisch (= de mens als middelpunt nemend). We moeten de geesten toetsen. Demonische invloed is weliswaar in veel gevallen niet altijd direct aanwijsbaar, maar er wordt geknoeid aan het vermogen de waarheid te kunnen onderscheiden en er kan zo wel een opening ontstaan naar het demonische. Christus zelf zal ons bewustzijn reinigen. Hebr 9:14: “Hoeveel te meer zal het bloed van Christus, die door de eeuwige Geest Zichzelf als een smetteloos offer aan God gebracht heeft, ons BEWUSTZIJN reinigen van dode werken, om de levende God te dienen?”
6. Om jezelf bevrijd te zien van een wereld waarin de dingen niet werken zoals jij dat wenst, leer daartoe de principes van mentale indrukken (imaginisatie, visualisatie, gedachteconcentratie) en, in het verlengde daarvan, het ontdekken van het verborgen potentieel in jezelf. Commentaar. Hier word je aangemoedigd om jezelf te verlossen door zelfverwerkelijking, maar de enige die ons kan verlossen is Christus! 2 Corinthe 3:17: “Waar de Geest van de Heer is, daar is vrijheid.”
7. Om jezelf alles te zien krijgen wat je ooit gewenst hebt en ook anderen te zien krijgen wat ze ooit gewenst hebben, prent daarover, zowel van jezelf als van anderen, indrukken in je onbewuste. Prent tevens daartoe in je onbewuste de zeer noodzakelijke houding van mededogen jegens anderen. Commentaar. God geeft alles wat je nodig hebt, niet wat je wilt. Zie 2 Cor 12:7-9: “Om te verhinderen dat ik mezelf zou verheffen, werd mij een doorn in het vlees gestoken: ik word gekweld door een engel van Satan. 8 Ik heb de Heer driemaal gesmeekt mij van hem te bevrijden, 9 maar hij zei: ‘Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid.” Global Edutainment onderhoudt een groot aantal relaties. Dit uit zich in respect, openheid en onafhankelijkheid! Tot zover de website van Global Edutainment / smartreading. Dit geeft naar ons idee een goed beeld dat dit bedrijf niet vanuit een christelijke, maar vanuit een boeddhistische visie werkt.
Hoe wordt smartreading in praktijk gebracht??
Op de website van de Jozefschool in Hillegom staat beschreven, hoe smartreading in de praktijk werkt.http://archief.grassroots.nl/site692/smartreading.htm Hier volgt de tekst van deze website: Boeken sneller lezen en na afloop bijna alles onthouden? Sneller met je huiswerk klaar, zodat je meer tijd voor andere dingen over houdt? Dat lijkt bijna te mooi om waar te zijn, maar het is mogelijk! De sleutel heet smartreading. Deze methode voor snellezen bestond al voor volwassenen en nu zijn er twee basisscholen in Nederland, die smartreading met hun leerlingen doen, waaronder de Jozefschool. DAGBOEK 23 januari 2003. “De eerste les keken de kinderen mij verwachtingsvol aan: meester Kees leert ons even snellezen. Eerst vertelde ik hun wat smartreading inhoudt en dat er gouden regels zijn voor deze nieuwe manier van informatie opnemen”.
Gouden regels:
1. Vertel aan een ander wat je zelf beleeft.
2. Heb je hobbels lief.
3. Spiek.
4. Hoe deden anderen het?
5. Stel domme vragen.
6. Geloof niet wat je altijd hebt geloofd. *
7. Beleef plezier
*Commentaar. Hoe kunnen kinderen scheiding maken tussen wat ze wel en niet moeten geloven? 3 februari 2003. Werking van de hersenen “Ik vertelde de kinderen ook in het kort, hoe de hersenen informatie opslaan en dat je linkerbreingedeelte vooral de taal opslaat, de logica , de nummers, rekenkundige formules, enz .Je rechterbrein onthoudt bijvoorbeeld vormen en patronen, beelden, fantasie, dromen en melodieën. Als de twee hersenhelften beter samenwerken, dan kom je sneller tot oplossingen.” Commentaar. Hier zegt http://www.skepsis.nl/nlp.html ook iets over. “Dit alles is lariekoek. De genoemde experimentele evidentie bestaat niet. Bandler en Grinder hebben niks ontdekt en de relatie tussen blikrichtingen en actieve representatiesystemen is geheel uit de duim gezogen. Tot dezelfde categorie hoort de bewering (uit de SON-folder): ‘Creativiteit is een functie van het rechterbrein’ en ‘Een dominant linkerbrein staat dit vermogen echter in de weg’. Maar NLP kan ons leren ‘Hoe het juiste gebruik van uw fysiologie het creatieve proces stimuleert’’ 10 februari 2003. Je boek leesklaar maken “In de volgende les leerden de kinderen, hoe je een boek leesklaar moest maken. Je kijkt of je een geschikt boek hebt door te kijken naar de titel, de inhoudsopgave, de tekeningen, grafieken, de achterkant van het boek en het begin en het einde van elke alinea van het boek. Nieuw was dat je het boek plat op je bank moest leggen en goed met de muis van je hand op het midden van het boek moest drukken om te zorgen dat de bladzijden niet vanzelf terug zouden vallen.“ 17 februari 2003. Jezelf leesklaar maken “Om te zorgen dat je hersenen goed informatie kunnen opnemen is het belangrijk dat je ontspannen bent. Daarom deden wij een ontspanningsoefening. Commentaar. Welke oefeningen zijn dat? Volgens smartreading zijn dit technieken uit NLP. “Daarna zetten de kinderen een ‘leespet’ op. Geen echte, maar zij bedachten een symbool wat ze met beide handen op hun achterhoofd plaatsten (= de plek waar je hersenen informatie opslaan).Commentaar. Waarom exact daar?? Dit lijkt op acupressuur, dat ook zijn oorsprong heeft in oosterse godsdiensten. “In het begin vonden de kinderen dat een gek gezicht, maar toen ze merkten dat het echtwerkte, kregen ze er lol in.” 3 maart 2003. Scannen “Nu zijn we zover gekomen, dat de kinderen weten hoe je een boek moet scannen. Je kijkt op een bepaalde manier naar je boek, zodanig dat je in het midden een soort ‘geestpagina’ ziet verschijnen. Commentaar. Hier ben je door de concentratietechnieken in een ander bewustzijn, want je kunt het met je eigen bewustzijn niet eens meer lezen. “Sommige kinderen noemden het ‘scheel kijken’. Je blijft op die manier naar je boek kijken en slaat dan elke pagina na 2 seconden om. “Meester, dat is toch geen lezen?” was de reactie van de kinderen. Ik kon ze gerust stellen met de mededeling dat het allemaal een onderdeel was van slimlezen. Maar ze keken helemaal raar op, toen ik ze bij de laatste bladzijde het boek liet omdraaien en het boek op dezelfde manier liet scannen, echter nu achterstevoren en ondersteboven.” 17 maart 2003. Turbolezen “Vandaag een nieuwe ervaring “van achteren naar voren lezen”. Deze les ging over Turbolezen. Ik vertelde de kinderen, dat ze na het scannen nog één keer door het boek gingen met een hoog leestempo. De eerste regel lazen ze van voor naar achter en de volgende regel van achter naar voren. Tijdens dit turbolezen moesten ze met de vinger bijwijzen. Dit is heel belangrijk om je ogen rust te geven en te blijven richten op de tekst. In het begin vonden ze het onwennig, maar toen ze merkten dat het werkte, ging bij veel kinderen het tempo omhoog. Na een paar keer oefenen ‘lazen’ ze twee regels tegelijk en sommige kinderen kwamen zelfs tot 4 regels tegelijk.” Commentaar. Dit is in het normale bewustzijn niet mogelijk…. 24 maart 2003. Mindmappen “De laatste les hadden de kinderen ander materiaal nodig nl. een groot vel papier met kleurtjes en stiften. Door het scannen en turbolezen hadden ze alle informatie in hun hersens opgeslagen en nu was het tijd om het eruit te krijgen. Dat deden we door het maken van een mindmap. In het midden van het papier noteerden ze in een cirkel hun onderwerp en daaraan vast maakten ze allemaal lijnen als zonnestralen. Aan die lijnen schreven ze zoveel mogelijk woorden, als ze zich konden herinneren. Tot slot maakten ze bij de woorden gekleurde tekeningetjes en symbolen. Die kun je namelijk makkelijk onthouden. Door het maken van de mindmap merkten de kinderen, dat ze heel veel van het onderwerp hadden onthouden en dat ze er veel over konden vertellen .”Commentaar. De techniek om een ‘samenvatting’ te maken, zoals hier wordt aangegeven, lijkt niet fout, alleen wordt de informatie uit het onderbewustzijn gehaald, want daar gaat het ook in. De basistechnieken van ‘mindmapping’ moeten leiden naar een tranceachtige bewustzijnstoestand die, zoals zo dikwijls in andere contexten, de deur opent tot een andere wereld of werkelijkheid. Dit wordt begrijpelijkerwijs zo niet gezegd, maar op z’n hoogst aangeduid. (citaat B&O site.)
REACTIES VAN KINDEREN
“De hele groep 7 heeft smartreading gekregen van meester Kees. Je moet je eerst concentreren en rustig maken. Denk ergens aan waardoor je rustig wordt en dan je wijsvinger en duim rustig op elkaar duwen en dat 8 seconden. Commentaar. Dit is een techniek uit de acupressuur, welke uit het taoisme (yin yang) komt, dat zegt ‘de weg’ te zijn. Joh 14:6: “Christus zegt: Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij.” “Dan moet je je boek leesklaar maken door de bladzijden goed te vouwen, zodat ze makkelijk omslaan. En dan de derde bladzijde moet je zien en als je die kunt zien, dan ga je snellezen.” “Ik vond de pet op mijn hoofd leuk, want dan moest je verzinnen. Het scannen was makkelijk. Ik vond het ankeren* leuk”
* Commentaar. Anker: in het algemeen elke stimulus (knop) die een respons veroorzaakt. Meer specifiek: een manier om een state(gemoedstoestand) op te roepen. Ankers kunnen op “natuurlijke wijze” ontstaan, of bewust worden opgezet. Ankeren: het proces om een stimulus (knop) aan een respons te koppelen, zodat door het voordoen van de stimulus, de respons (vaak een gemoedstoestand) actief wordt. Hier wordt het anker dus gebruikt om terug te keren naar het ingescande boek. Het bij NLP toegepaste “ankeren” is het bij iemand aanbrengen van nieuwe “knoppen”, waardoor deze persoon gemakkelijk gemanipuleerd kan worden.(bron: http://www.filoscoop.com/2001/nr13.htm). Kolossenzen 2:6-9: “Volg de weg van Christus Jezus, nu u hem als uw Heer aanvaard hebt. Blijf in hem geworteld en gegrondvest, houd vast aan het geloof dat u geleerd is en wees vervuld van dankbaarheid. Wees op uw hoede en laat u niet meeslepen door holle en misleidende theorieën die op menselijke tradities zijn gebaseerd en zich richten op de machten van de wereld en niet op Christus. Want in hem is de goddelijke volheid lichamelijk aanwezig.” “En de mindmap vond ik het leukst. Ik had als onderwerp feest en toen kon ik heel veel verzinnen.” “Wil je weten hoe je een mindmap maakt? Je pakt papier en je schrijft je onderwerp op en maakt er een cirkel om. Het onderwerp is bijvoorbeeld krokodil. Dan schrijf je zoveel mogelijk dingen die je erover weet er bij, met een streepje naar het midden. Dan plaatjes maken, bijv. eten en biefstuk en dan de plaatjes kleuren. Dat doe je, omdat je hersens beter plaatjes onthouden. Nou, dat is mijn verhaal.” (Mahender)
Voorbereiding voor het scannen (scheel kijken) “Het was heel leuk om te doen, maar helaas is het nog niet gelukt. Het was het leukst om te turbolezen. En het ankeren en de leespet opzetten is zo stom! Het scannen: dan ga je scheel kijken, dan zie je een derde pagina en dan telkens omslaan. En als die dan uit is, dan ga je achterstevoren verder! En toen gingen we gewoon lezen. En dan turbolezen en dat ging goed. Eerst vooruit, dan achteruit, enzovoorts. En toen gingen we een mindmap maken en dat was cool.” (Bente)”In het begin leerden we rustig te worden. Door aan een rustig moment te denken en dan 8 seconden met je duim en wijsvinger te knijpen hoor je rustig te worden.” Commentaar. Dit is weer een techniek die ook toegepast wordt bij acupressuur. “En dan leer je een leespet op te zetten. Bijvoorbeeld: je denkt aan een citroen. Als je heel goed denkt, kun je het proeven. Als je dat gedaan hebt, zet je het op je kruin. En dat laat je lekker zitten. Daarna je leesboek klaar leggen. En dan scannen maar. Dat leren we nog.” (Sanne L.)”Smartreading is leuk, omdat je iets bijzonders doet. Het is handig voor: spreekbeurten, boekbesprekingen, docu en leerzame boeken te lezen. Je moet er in geloven.” (Jasper) Commentaar. Wij geloven in God, die geeft wat je nodig hebt en niet altijd wat je wilt. Bid en u zal gegeven worden (Lucas 11:9).
Conclusies
Aan de hand van bovenstaande informatie kunnen wij eigenlijk niets anders dan de volgende conclusies trekken:
Helaas moeten wij vaststellen dat dit GEEN geschikte methode is voor welke school dan ook en zeker niet voor een christelijke school.
G. en C. Doornenbal
CHRISTELIJK OF CHRISTUS-LIJK
Christelijke ouders vertrouwen hun kinderen toe aan christelijke docenten. Ze kiezen voor onderwijs, dat aansluit bij hun levensovertuiging. Daarmee is heel veel gezegd en tegelijkertijd roept het vragen op, immers in hoeverre vindt deze aansluiting plaats? Waarin kenmerkt zich precies christelijk onderwijs. Hoe doen ze dat in de alledaagse praktijk van het lesgeven? Waar komt het op aan?
Nederland grossiert in christendom, zo lijkt het. De samenleving getuigt ervan met – al of niet historische – uitingsvormen, kerktorens die het landschap sieren, onderzoeken waarin aangetoond wordt dat we ons (70% van de Nederlanders) nog steeds storen aan vloekgedrag en als het even kan, wijzen we elkaar erop (87% van de Nederlanders). In het onderwijs spreken visie- en missiedocumenten over ‘respectvolle en veilige’ leeromgevingen, waarin leerlingen kansen krijgen om hun talenten te ontplooien. Het onderwijs moet ‘inspireren’, ‘ontwikkelen’ en ‘bewust maken van verantwoordelijkheden’ en ‘kennis geven van de Bijbel en van de gebruiken, normen en waarden van de protestants-christelijke traditie’. Er wordt blijk gegeven van een streven naar een duidelijke herkenbare protestants-christelijke identiteit, verwoord met uitdrukkingen als ‘Liefhebben, zoals Jezus heeft liefgehad.’ Dit betekent, dat we ouders de gelegenheid en keuzevrijheid geven om hun kinderen samen met anderen naar goed protestants-christelijk basisonderwijs te sturen.‘ Nog een citaat uit een visiestuk: ‘Ieder kind wordt gezien als een uniek schepsel van God en het onderwijs heeft dat te honoreren en daarbij aan te sluiten, opdat het kind leert leven tot Gods eer en tot welzijn van zijn naasten en van zichzelf.’ De vraag die blijft, is de vraag naar het hoe. Aansluitend bij de dissertatie van dr. Bram de Muynck blijkt de persoon en professionaliteit van de docent van bepalende betekenis.
Positie en opdracht
Hoe geeft de docent invulling aan deze verantwoordelijke positie en opdracht? En uit welke bron kan daarbij worden geput? In Colossenzen 2: 9-10 staat: ‘Want in Hem woont al de volheid der godheid lichamelijk; en gij hebt de volheid verkregen in Hem (curs. HB).’ De apostel Paulus noemt Christus als bron, vergelijk Efeze 1 :20-23 (Die alles in allen vervult.) Wij zijn dus volmaakt in Hem, compleet, vervuld, vol, af. Niets kan en hoeft nog aan- of toegevoegd te worden, want niets kan ontbreken aan de volmaakte volheid van de positie die wij hebben in Christus. Als dat immers niet het geval zou zijn, dan zou Christus niet volmaakt zijn. Hoe inspirerend kan het zijn om deze Bijbelse heilsnotie te vertalen in een pedagogische handreiking! Met andere woorden: docenten, zie op de persoon van Christus. In de eerste plaats in het perspectief van uw heilszekerheid…, maar niet minder in het perspectief van uw opvoedkundige taak. ‘Wat zou Jezus doen?’ mag de leidende vraag zijn in pedagogische situaties. Met Hem zijn wij immers verbonden tot nieuwheid des levens (Romeinen 6 :3-5).
Jezus is Christus en Heer
Volmaakt in Christus. Ook als docent. We gaan nog een stap verder en komen bij de praktische uitwerking voor alledag. Het is de naam Christus Die ons bij deze vertaalslag van dienst kan zijn(vergelijk 1 Petrus 2:9). De Naam Christus staat voor Zijn drievoudig ambt van Koning, Priester en Profeet. In Zijn ambt van Koning worden Zijn regering en bescherming zichtbaar. Hij heeft alle macht en regeert Zijn Kerk door Zijn Woord en Geest en beschermt haar. Als Priester offert Hij Zijn leven als zoenoffer voor de zonde der wereld en met Zijn bloedstorting staat Hij garant voor vergeving en genezing. Christus heeft Zichzelf geofferd, Hij bidt voor de Zijnen en zegent hen en voert hen als Middelaar binnen in het geheimenis van de vergeving van zonden. Als Profeet maakt Hij Gods volle Raad openbaar, door gelijkenissen, wonderen en prediking. Hij is aangesteld om een leraar der gerechtigheid te zijn, om de gelovigen op te roepen en te corrigerendoor te wijzen op de Thora (= wet) om deze te gehoorzamen. Hij is een profeet en daarboven uitde Profeet, het Levende Woord. Uit genade mogen Christenen treden in de voetsporen van Christus, juist als het gaat om het drievoudig ambt. Vergelijk de Heidelbergse Catechismus, vr. en antw. 32. Maar waarom wordt gij een Christen genaamd? Antw.: Omdat ik door het geloof een lidmaat van Christus en alzo zijner zalving deelachtig ben, opdat ik zijn Naam belijde enmijzelf tot een levend dankoffer Hem offere en met een vrije en goede consciëntie in dit leven tegen de zonde en de duivel strijde en hiernamaals in eeuwigheid met Hem over alle schepselen regere. Dat betekent als koning recht doen aan de naaste, de samenleving en de schepping en met liefdevolle ontferming toezien op mijn (jonge) broeder en zuster in de kerk en daarbuiten, opdat wij samen rechte sporen gaan (orthopraxis). Het betekent ook naar vermogen de dingen recht zetten in het perspectief van de nieuwe aarde en – als Christen, Nederlander en Europeaan – beheren wat mij gegeven is als een goed rentmeester. Als onderdaan van koning Christus zich inzetten voor Zijn herscheppingsplan. Als priester is de christen gehouden zijn/haar leven te wijden aan Zijn dienst en met gebed en toewijding zorg te dragen voor de naaste en de samenleving. In spreken en handelen helend aanwezig te zijn, heenwijzend naar Christus. Godwil Israël en de volkeren elke dag inprenten dat zonder bloedstorting geen vergeving geschiedt. Zo ernstig is de zonde. Die waarheid veroudert nooit. Wie de zonde relativeert, zal op den duur denken, dat het met minder kan dan met de bloedstorting van Christus. Niets is minder waar. Christus veroordeelt het zondige gedrag, maar is bewogen met de zondaars. Zo ook is de christen zijn naaste van dienst. Als profeet is de christen een levende aanbeveling en een betrouwbare getuige van Jezus Christus. In woord en daad getuigen van Zijn Naam en Zijn grote daden en heel Gods werk. De apostel zegt het ons voor: Ik schaam mij het evangelie niet; want het is Gods kracht tot behoud voor een ieder die gelooft (Romeinen 1:16).
De klas
En nu naar de klas… Vanuit het drievoudig ambt ondernemen we een poging tot een vertaling naar de pedagogische houding in de klas. Op voorhand spreken we bescheidenheid en voorzichtigheid uit. In de voetsporen van Christus, wie zou het kunnen, wie zou het willen, wie zou het wensen? Aan de andere kant roept de Meester op om Hem te volgen, ook (vooral?) in de klas. Het koningsambt bepaalt als eerste bij de taak en verantwoordelijkheid van beschermer. Een kind is een parel in Gods Hand. De mythische oudheid laat ons zien, hoezeer schatbewaarders zorg hebben gedragen voor de koninklijke kostbaarheden, in het bijzonder voor de parels. Beschermen betekent zorgen voor een veilige, kindvriendelijke, angstvrije en uitnodigende omgeving, met optimale omstandigheden voor een gezonde persoonlijkheidsontwikkeling (naar hoofd, hart, ziel en lichaam). Klassenmanagement, gebruikte materialen en werkvormen, (authentiek) gedrag van de docent, het dient alles gericht te zijn op bescherming. In het kader van bescherming is regelgeving onmisbaar. Duidelijke afspraken zijn geen beperking, maar bieden kaders voor optimale bescherming en ontwikkeling. Daarbij hebben docenten – als het goed is – iets van priesters en priesteressen, met een inleidende (in betekenissen) en inwijdende (in geheimen) taak en vanuit een dienende en offerbereidwillige houding. Nieuwe werelden voor leerlingen openen en nieuwe betekenissen ontsluiten. Samen met de leerlingen ontdekkingsreizen ondernemen, dialogisch aansluitend bij hun bestaande betekenissen, gevoelens, vragen, ideeën, initiatieven, leerstijlen en intelligentiegraad en – vorm. En daarbij op zoek gaan naar wat hen werkelijk boeit en bezig houdt, wat hun hart raakt. Een zoektocht die zich over vele terreinen kan uitstrekken: religie, natuur, muziek, sport, wetenschap, werk, relaties, genot, etc. en die van tijd tot tijd offers vraagt. Klinkt dit allemaal te zweverig? Het gaat heel concreet over de docent die er in slaagt zijn leerlingen te laten ontdekken, dat er iets heel geheimzinnigs aan de hand is met de Griekse naamvallen. Een geheim dat zeker de moeite waard is om te onderzoeken, omdat de docent er op een bijna lyrische wijze bij betrokken is. Zijn/haar hart zit erin! Hem of haar is het, bij wijze van spreken, alles waard dat ze het oppikken. Hoe? Eenvoudigweg, door er te zijn voor zijn leerlingen, goed onderwijs te geven en vooral en in de eerste plaats, door zichzelf, dus authentiek, te zijn. In de derde plaats mogen (!) docenten optreden als profeten, die kinderen voorzeggen en voorleven (voordoen, nadoen, zelfdoen). Hier komt het aan op de naadloze aansluiting van woord en daad. Technisch bestaat de profetische taak uit kennisoverdracht, vaardigheidstraining en competentie-ontwikkeling. Taal, voorbeeldgedrag, symbolen, goede manieren en gewoonten, regels en codes vormen het werkmateriaal. Inhoudelijk spreken we hier over het – zo zichtbaar mogelijk – voor ogen stellen van ‘de grote daden Gods’. Ook daarbij komt het aan op authentiek gedrag. Als koning beschermen, als priester inleiden en inwijden en als profeet voorzeggen en voorleven. En dat alles op authentieke wijze. Toneelspel is pedagogisch niet verantwoord. Leerlingen prikken daar – op steeds jongere leeftijd – (gelukkig) doorheen. Het kan wel doelbewust ingezet worden, maar dan helder en transparant gecommuniceerd.
De Here Jezus centraal
Christen zijn betekent ‘als Christus zijn’. Niet gekunsteld, niet gemaakt, niet geforceerd, maar door Woord en Geest en biddend om wijsheid en kracht, op authentieke wijze. Door, in en vanuit de verbondenheid aan Hem. Immers er staat geschreven: ‘… gij hebt de volheid verkregen in Hem. Ik wens en bid het alle collega’s in het onderwijs van harte toe.
Drs. H. Bakhuis/ theoloog, docent, onderwijsadviseur.
VOEDING EN GEDRAG
– een bezinning over Bijbels denken m.b.t. de relatie: voeding en gedrag –
Wiens B/brood men eet, diens W/woord men spreekt…
Lezen: Matt 18: 1-5; 19: 13-15; 21: 15, 16
Verhinderen
Kunnen wij kinderen verhinderen tot Jezus te gaan? Jezus’ leerlingen, de latere leiders, deden het wel, terwijl Jezus net gezegd had: “Voorwaar, Ik zeg u, wanneer gij u niet bekeert en wordt als de kinderen, zult gij het Koninkrijk der hemelen voorzeker niet binnengaan.” In Mattheüs 23: 13 (NBG 1951) lezen we, dat de leiders van het volk het Koninkrijk der hemelen toesloten voor de mensen. De Here Jezus noemt ze kinderen van de duivel. Om het Koninkrijk van God binnen te kunnen gaan hoorde dé leraar van Israël, Nicodemus, van Jezus, dat hij opnieuw moest worden geboren, als een kind. (Joh 3: 1-21) Van de Joodse leiders weten we, dat ze een strak systeem hadden, bestaande uit, voornamelijk zelfbedachte, regels; toch weten we, dat het volk was “als (een kudde) schapen zonder herder.” (Matt 9: 36) Waren de mensen/ouders verbitterd? De ouders brachten hun kinderen naar Jezus; ontdoken ze daarmee de religieuze regels? De discipelen joegen ze weg; Jezus raakte ze aan: Hij raakte de kinderen aan door Zijn Persoon, wie Hij was en wat Hij zei. ‘Raken’ wij onze kinderen/leerlingen ‘aan’ door onze persoon? Stellen wij ons hart net zo open als Jezus dat deed?
In Matt. 21 namen de leiders het de kinderen kwalijk, dat zij (wèl) de Here Jezus als Zoon van David erkenden en Hem lof toe riepen. Verhinderen leiders nu nog? Hoeveel ‘religieuze/onderwijskundige regels en systemen/modellen’ hebben wij, kerkelijke en onderwijsleiders, voor ‘onze’ ouders/kinderen/leerlingen bedacht? Verbitteren wij onze kinderen/leerlingen? (Ef 6:4)
Afnemen en toevoegen
“Niet alleen van brood zal de mens leven, maar van alle woord, dat uit de mond Gods uitgaat.” (Mat 4: 4)
Jezus zei tot hen: “Mijn spijze is de wil te doen van degene, die Mij gezonden heeft en zijn werk te volbrengen.” (Joh 4: 34)
Voedselbereiding: brood
Er zijn onderzoeken die aangeven, dat sinds brood fabrieksmatig wordt gebakken, hart – en vaatziekten zijn toegenomen. Is er een direct verband? (Hoe) past hierin het Bijbelvers “…brood, dat het hart des mensen versterkt,” (Ps 104: 15) of is hierop van toepassing dat je met onderzoek alles kunt bewijzen en ‘dat iedere ketter zijn letter heeft?’ Bij het tegenwoordig (industrieel) proces van voedselbereiding gaan belangrijke/essentiële voedingsstoffen verloren en worden kunstmatige (vaak chemische) stoffen toegevoegd. Het effect is tweeledig: de weerstand van het lichaam wordt verminderd door de lagere kwaliteit van het voedsel en vervolgens wordt van het in weerstand verminderde lichaam gevraagd, zich te verdedigen/beschermen tegen schadelijke en lichaamsvreemde stoffen. Tarwekiemen bijvoorbeeld, zitten boordevol vitamine E. Vitamine E werkt bloeddrukregulerend: het verlaagt een te hoge bloeddruk en verhoogt een te lage bloeddruk. Vitamine E is van groot belang voor de spieren, dus zeker voor de belangrijkste spier in het lichaam: het hart. Hartziekten zijn vooral aandoeningen van de 20e eeuw. De consumptie van geraffineerd voedsel lijkt hiervan de belangrijkste oorzaak te zijn. Dit voedsel bevat amper nog voldoende vitamine E. Vroeger at men volkorenbrood waarin tarwekiemen verwerkt waren. Tegenwoordig eten we ‘volkorenbrood’ dat vaak gewoon wit brood is waaraan zemelen zijn toegevoegd. Zo wordt de weerstand van het lichaam vermindert en compenseert men de gevolgen meestal met medicijnen, die vaak schadelijke bijwerkingen hebben, wat weer een nieuwe verdediging van het lichaam vraagt. Maar ‘gelukkig’ zijn er ook medicijnen om de bijwerkingen van medicijnen te bestrijden…….
In geestelijk opzicht kunnen we een parallel trekken: als we afdoen van het Woord van God of er aan toevoegen, dat, wat we zelf bedacht hebben, zal dat schadelijke gevolgen hebben voor de gemeente. Om die schadelijke gevolgen voor het Lichaam te zien, hoeven we slechts naar de kerkgeschiedenis te kijken.
Afnemen van en toevoegen aan het Woord van God
Wij mensen, zijn, vanaf het gebod in de hof (Gen 2: 16, 17), geneigd af te doen van of toe te voegen aan het Woord van God (geboden van mensen Marc 7: 7; Col 2: 22) Als iemand vraagt: “Heeft God wel gezegd…?” dan hebben wij de neiging dat Woord in twijfel te trekken; (Gen 3: 1 e.v.) het kritisch te analyseren – i.p.v. dat wij ons kritisch door het Woord laten ‘analyseren’ – ; het aan te passen aan ons denken of er een wetenschappelijk ‘behapbaar’ theologisch systeem van te maken. Dat was hét verwijt van de Heer aan de leiders; daardoor sloten zij het Koninkrijk toe voor de mensen (én de kinderen). Er zijn meerdere teksten in de Bijbel over afnemen van en toevoegen aan het Woord van God. Het gedeelte in de Openbaring van (aan!) Johannes is misschien wel het meest bekend (Op 22: 18, 19), maar ook op andere plaatsen in de Schrift komen we woorden van gelijke strekking tegen: Deut 4: 2: “Gij zult aan al wat ik u gebied, niet toedoen, noch daarvan afdoen.” Deut 12: 32: “Al wat ik u gebied zult gij naarstig onderhouden, gij zult daaraan niet toedoen, noch daar van afdoen.” Spr 30: 5,6: “Alle woord Gods is gelouterd;…Doe niets aan zijn woorden toe…” Laat je de Bijbel ‘buikspreken’, als je dat toepast op de bereiding van voedsel? Mag je, kun je het geestelijke van het natuurlijke scheiden? Hoe moeten we Gen 2: 7, 1 Thess 5: 23 en andere Schriftplaatsen zien i.v.m. de eenheid van lichaam, geest en ziel? Hoever zijn wij meegegaan met het westerse, wetenschappelijke, analytische denken? In hoeverre is dat denken Bijbels? In hoeverre is het verwijt van het ‘zondagsgeloof’ een terecht verwijt?
Toen bij de verzoeking in de woestijn (de verleiding van/d.m.v.) voedsel ter sprake kwam, liet de Here Jezus de Schrift(ten) spreken: “Niet alleen van brood zal de mens leven, maar van alle woord, dat uit de mond Gods uitgaat.” (Matt 4: 4) en: “Mijn spijze is de wil te doen van degene, die Mij gezonden heeft en zijn werk te volbrengen.” (Joh 4: 34) De Heer laat hier het geestelijke vóór het lichamelijke, het fysieke gaan; Hij laat het Woord van God bepalen of Hij zal gaan eten, wat hij zal gaan eten en vanuit welke motivatie Hij zal gaan eten.
Bij het huwelijk zien we dit ook. Als de Bijbel fysiek/lichamelijk overspel noemt, is daar ook de verbinding met geestelijk overspel: achter andere goden/religieuze/wereldse systemen aanlopen; afval van God/afval van man of vrouw: “…die de echtvriend van haar jeugd verlaat en het verbond van haar God vergeet, want haar huis zinkt weg naar de dood,…” (Spr 2: 17, 18) Deze ‘twee – éénheid’ was dé voortdurende valkuil voor Israël. Hoe is dat met ons? De profeet Maleachi legt verband tussen echtscheiding en geweld. (Mal 2: 16) Echtscheiding is geweld tegen God, de Schepper van het huwelijk, tegen elkaar en het is geweld tegen kinderen. Het neemt (iemand) van ze af en voegt vaak (iemand anders) toe. Het neemt de vertrouwde (op)voeder weg en voegt een onbekend ‘onecht/kunstmatig’ iemand toe. Uit meerdere langlopende onderzoeken blijkt hoe ernstig de gevolgen zijn voor kinderen. Dit beslaat het sociaal – emotioneel gebied en ook de leerprestaties. “Hetgeen dan God samengevoegd heeft, scheidde de mens niet.” (Matt 19: 6) Zou de Heer hiermee óók niet het welbevinden van de kinderen op het oog hebben? Verhinderen wij, dat kinderen hun talenten tot ontplooiing kunnen brengen?
Voedingswaarde: afname en toevoegingen
De voedingsindustrie
Enige tijd geleden was er in het nieuws dat groente nog slechts de helft van de voedingswaarde heeft die het enkele decennia geleden had. Is er iets veranderd met onze voeding? In de landbouw worden de zogenaamde gewasbeschermingsmiddelen gebruikt; de voordelen voor de voedselproductie zijn groot, maar zijn er ook nadelen? Voeding is een industrie geworden. Alles gebeurt mondiaal. Grote organisaties/multinationals zijn uit op een steeds groter aandeel van de markt. Sommige multinationals zijn veel machtiger dan regeringen van landen. Hoeveel belangenverstrengeling is er? Hoeveel inzicht en controle heeft de gewone burger hier nog op? Wordt er met de regels ‘gemakkelijker omgegaan’ als het de organisatie dient? Hoe ligt het met persoonlijke verantwoordelijkheden? Manipulatie (naar je hand zetten) is de zonde van de tovenarij. Hoeveel ‘betovering’ gaat er uit van een glanzende carrière in een groot bedrijf met veel macht?
Door het raffinageproces van voedsel gaan bepaalde/belangrijke, voor het lichaam noodzakelijke stoffen verloren en worden er (vaak chemische) stoffen aan toegevoegd. Voedsel moet houdbaar, goed bewerkbaar en steeds meer ‘hapklaar’ zijn.
Wie weet eigenlijk wat al die ‘(E) – stoffen’ die op de verschillende verpakkingen staan, betekenen? En als je dat al zou weten, weet je dan wat het met je lichaam doet? Het vervelende van chemische toevoegingen is, dat het effect niet onmiddellijk te zien of te merken is. Heel vaak is het effect cumulatief, d.w.z. dat er in het lichaam een geleidelijke opbouw plaatsvindt wat kan leiden tot een verscheidenheid aan symptomen. Sommige mensen zijn gevoeliger voor deze chemische toevoegingen dan anderen. Bij deze mensen – vaak kinderen – zal het een onmiddellijk effect hebben op de spijsvertering. Kleurstoffen bijvoorbeeld kunnen problemen veroorzaken. Over het algemeen geldt dat kleine hoeveelheden niet schadelijk zijn. Maar omdat de effecten gerelateerd zijn aan de doses en kinderen kleiner zijn, consumeren ze veel grotere hoeveelheden dan de ADI (Aanvaardbare Dagelijkse Inname).* Bijzonder lastig zijn de ‘cocktails’ van toevoegingen. Er is vrij veel onderzoek gedaan naar de afzonderlijke stoffen en hun werking in het menselijk lichaam, maar met het onderzoek naar combinaties van deze chemische toevoegingen is men nog maar een aantal jaren geleden begonnen. In het algemeen lijken combinaties van chemische toevoegingen een veel krachtiger effect op de zenuwcellen te hebben dan elke stof afzonderlijk. Uit onderzoek blijkt dat de effecten zelfs vier tot zeven keer zo hoog kunnen zijn. Chemische toevoegingen (als enkele stof of als een combinatie van stoffen) geven de meeste risico’s bij baby’s en kinderen. Jonge kinderen zijn het meest vatbaar voor chemicaliën die kankerverwekkend zijn. De reden is de beperkte mogelijkheid voor detoxicatie (ontgiften) door de werking van de lever in kinderen, alsmede hun geringe lichaamsgrootte. Verder hebben baby’s en kleinere kinderen ook hogere voedingsbehoeften dan ouderen. Zo draagt hun kleinere lichaamsgewicht, alsmede hun vaak minder gevarieerd voedingspatroon, bij aan een grotere vatbaarheid voor giftige stoffen.
Jezus Christus in de Bijbel/Jezusbeeld in de Koran
Jezus Christus in de Bijbel/Jezusbeeld in de Koran