De rusteloosheid van het leven en de rol van de sociale media hierin
De snelheid van het leven
Eén van de meest ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste tijd heeft te maken met de snelheid van het leven. Het bekende ‘tijd is geld’- motto heeft het tempo van het maatschappelijke leven de laatste tijd behoorlijk opgeschroefd, met alle gevolgen van dien. 1 miljoen Nederlanders leeft momenteel met psychische klachten en een kwart van onze bevolking wordt wel eens voor psychische klachten behandeld. Depressie en burn-out zijn steeds meer voorkomende problemen en nemen in versneld tempo toe. Het begint erop te lijken dat velen het hoge tempo van het leven niet meer aankunnen.
Het scheppingsritme
In Genesis 1 lezen we over de eerste ‘werkweek’ van de Heere God. Het is opvallend dat de dagen niet zomaar in elkaar overliepen, maar een duidelijk begin en einde kenden. De dagen begonnen met het spreken van God en eindigden met de woorden: ’en het was alzo’, een soort ‘amen’ op de dag! Er was dus een ritme van avond en morgen, dat de Heere God direct al in het begin in de scheppingsorde vastlegde. Daarnaast lezen we in Genesis 2: 1-3 over de zevende dag, die de Heere God zegende en als rustdag heiligde. In Exodus 31: 17 lezen we, dat de Heere deze dag gebruikte om ‘te rusten en adem te scheppen’. Het is een dag om verkwikt te worden met drie grondbeginselen:
- Het gedane werk krijgt betekenis.
- De erkenning dat het werk klaar is.
- Voldaanheid en blijdschap over het gedane werk.
Het ritme van de schepping, waarin de Schepper na zes dagen werken één dag volkomen rust inlast, is geen luxe maar een noodzaak om goed te kunnen functioneren.
Voorbeelden uit de Bijbel
Eén van de mooiste voorbeelden, waaruit blijkt dat rust van levensbelang is, vinden we in de geschiedenis van Jakob. Toen hij zijn broer Esau ontmoette, bood Esau zijn broer Jakob aan hem te begeleiden op de verdere reis. Hierop antwoordde Jakob zijn broer Esau: Mijn heer weet dat de kinderen teer zijn, en dat ik kleinvee en zogende runderen bij mij heb; zou men die één dag al te zeer jagen, dan zou de gehele kudde sterven. Mijn heer trekke toch vóór zijn knecht uit en ik wil op mijn gemak verder trekken naar de tred van het vee, dat vóór mij uitgaat, en naar de tred van de kinderen…’(Genesis 33: 12-14). Jakob koos er voor om zich niet te haasten, maar op zijn gemak verder te trekken. Hier zien we Jakob als een herder die weet wat zijn kinderen en vee aan kunnen en wat te veel voor hen zou zijn.
David kende ook zo’n Herder, die hem tot rust kon brengen in de moeilijkste situaties van het leven: Hij doet mij nederliggen in grazige weiden’ (Psalm 23: 2), en ‘Waarlijk, mijn ziel keert zich stil tot God (Psalm 62: 2, 6).
In het Nieuwe Testament wordt de Heere Jezus geconfronteerd met mensen zonder herder: Toen Hij de scharen zag, werd Hij met ontferming bewogen, daar zij voortgejaagd en afgemat waren als schapen die geen herder hebben (Mattheüs 9: 36).
Als de Heere onze Herder is, dan leert Hij ons te leven volgens het ritme van de schepping. Dan leren we dat de dag met Gods Woord begint en eindigt met: ‘En het was alzo’ oftewel het ‘amen’ op de afgelopen dag. Dan gaan we beseffen dat één dag in de week aan Hem gewijd is om tot rust te komen, adem te scheppen om zo op krachten te komen voor de nieuwe week die voor ons ligt.
Velen worden in de huidige maatschappij voortgejaagd met als gevolg dat velen afgemat rondlopen, de levensvreugde ontbreekt en ons leven wordt doelloos.
Waar haal ik de tijd vandaan?
Vaak voelen we de tijd als fijn zand door onze vingers glijden. Onze wereld is vol ongeorganiseerde mensen, die de grip op hun tijd volledig kwijt zijn. Kenmerkend voor deze mensen is, dat ze afspraken vergeten, chaos op hun bureau of in huis hebben, vermindering van zelfwaardering ervaren, tijd in onzinnige activiteiten steken, geen enthousiasme over het werk hebben, persoonlijke relaties staan onder druk en de relatie met God stelt niet veel meer voor.
Hoe wordt je weer meester over je tijd, hoe deed de Heere Jezus dit toch allemaal?
Hij had geen auto, vliegtuig of internet, maar toch was zijn leven vruchtbaar en doelgericht. Hoe zou de Heere Jezus in onze haastige wereld passen? Hij wist wat zijn missie was en kende zijn beperkingen!
De mooie tuin van ons leven wordt al gauw overwoekerd door het snelgroeiend onkruid, waardoor we de mooie planten niet meer opmerken. Soms moet er heftig gesnoeid worden om de tuin weer op orde te krijgen!
Moeder Theresa zei over stilte: ‘God kan niet gevonden worden in het lawaai van de rusteloosheid. God is een God van stilte. Zie hoe de natuur, de bomen, de bloemen in stilte groeien, zie de sterren, de zon en de maan, hoe ze in stilte bewegen. Hoe meer wij in stil gebed ontvangen, hoe meer we in het actieve leven kunnen geven.
Stilte wordt wel als ‘vreemdelingschap in de wereld’ gezien. En juist deze stilte is onmisbaar om Gods stem te horen.
Mozes luisterde in stilte naar Gods stem en God openbaarde Zich aan hem.
Aäron luisterde naar de stem van het volk, naar hun klachten, eisen en verlangens, wat tot een enorme teleurstelling leidde.
De rol van sociale media
In 1971 werd de eerste e-mail verstuurd, sindsdien is er heel veel veranderd. Er zijn nu vele manieren om met elkaar te communiceren, via Facebook, Whats App, Twitter, Instagram, enz. 95% van de jongeren van 12-35 jaar maakt gebruik van internet. Van de 12-18 jarigen is 25% dagelijks 3-5 uur bezig met sociaal media en 10% zelfs meer dan 5 uur! Hierbij dient opgemerkt te worden dat meisjes nog meer dan jongens op sociale media zitten. Men heeft zich afgevraagd waarom sociale media zo intensief gebruikt wordt:
- Men vindt het leuk.
- Er is contact met anderen.
- Uit verveling.
- Kijken naar anderen.
- Geen informatie willen missen.
Wat dit laatste betreft heeft de helft van de jongeren last van FoMo: ‘Fear of Missing Out’! Men is bang om iets te missen en is constant aan het controleren of informatie binnengekomen is. Dit leidt tot asociale situaties, bv. tijdens gesprekken en het eten.
Els van Dijk, directeur van de EH, schreef hier het volgende over:
‘Nog niet zolang geleden zaten de studenten na afloop van een college op de trappen met elkaar over de les na te praten. Nu checken ze allemaal hun iPhone om te zien wat ze allemaal tijdens het college gemist hebben’. Naast de vele voordelen die het internet met zich meebrengt, zijn er ook veel gevaren te noemen.
Schoolprestaties staan onder druk
De vele uren die leerlingen met sociale media bezig zijn, kunnen niet aan hun huiswerk besteed worden. Huiswerk maken met een aandacht vragende iPhone naast je, bevordert de concentratie niet!
Negatief zelfbeeld
Via sociale media krijgen we vaak te maken met een ideaalbeeld. Het wordt vaak mooier voorgesteld dan het in werkelijkheid is. Brits onderzoek wees uit dat Instagram, bij met name veel meisjes, tot een negatief zelfbeeld leidt. Via fotoshoppen wordt vaak een onwerkelijk beeld getoond.
Slapeloosheid
Het vele turen naar een blauw scherm is niet alleen slecht voor de ogen, maar het berooft ons ook van de nachtrust. Als de uren voor het slapengaan intensief naar het scherm gekeken wordt, zal de aanmaak van melatonine verstoord worden en is het lichaam niet in staat om te gaan slapen, maar staat nog in de ‘werkstand’. Veel jongeren nemen hun iPhone mee naar bed en willen, zelfs in de nacht, niets missen. Hierdoor neemt de concentratie af en wordt een goede gezondheid bedreigd.
Verslavend
Volgens onderzoek van CBS kan 25% van de meisjes niet meer zonder Whats App, Facebook of Instagram. NRC publiceerde onlangs een artikel, waarin oud-medewerkers van Facebook, Google en Apple hun zorgen uitten over het verslavende effect van sociale media. Bij meisjes heeft verslaving meer te maken met contacten leggen en het ontvangen van re-tweets en likes, bij jongens meer met entertainment. Likes ziet men als een beloning, waardoor men zich uitslooft om nog meer likes te ontvangen, wat verslaving in de hand werkt.
Daarnaast maakt onderzoek duidelijk dat onder de 12-17 jarige jongeren, die actief zijn op sociale media, een vergrote kans (5x) bestaat om aan drugs, nicotine en alcohol verslaafd te raken.
Veranderingen van ons brein
Uit onderzoek blijkt, dat door intensief internetgebruik veranderingen in onze hersens optreden. We gebruiken die op een andere manier, waarmee het neurale circuit verlegd wordt. Robert Jan Hendriks schrijft hierover:
Het is niet meer belangrijk om parate kennis te hebben, maar hoe en waar je de informatie kunt ophalen. Ons geheugen wordt onbewust verlegd naar een extern geheugen: internet.
Via internet hebben we te maken met een ‘overaanbod aan informatie’. De hersenen moeten dan erg veel verwerken en ontwikkelen het vermogen om informatie snel te verwerken en te selecteren. Onderzoek wees uit dat de prefrontale cortex hierdoor aan het veranderen is. Het menselijk brein komt zo steeds dichter bij het computerbrein, waarmee we steeds meer verweven raken. Daarnaast hebben we te maken met een krimp van het hersendeel dat verantwoordelijk is voor onze spraakvermogens, emoties, geheugen en zintuigelijke waarneming: ‘Use it or lose it’’.
Eenzaamheid
HP de Tijd schreef onlangs over vereenzaming onder jongeren. Ze hebben genoeg contacten via sociale media, maar weinig echte vrienden. Door het gebruik van sociale media blijkt men juist minder sociaal te worden. Psychiater Bram Bakker schrijft over een toename van psychische klachten met name onder jongeren en toenemende schade aan geest- en denkvermogen. Face-to-face communicatie wordt voor jongeren steeds moeilijker zoals ook het omgaan met ongemakkelijke gevoelens. Overmatig gebruik van sociale media veroorzaakt regelmatig depressie, groepsdruk, eetstoornissen, concentratieproblemen, relatieproblemen en met name door zelfpromotie: narcisme! In het ‘echte leven’ blijkt men toch juist contactarm te zijn.
Pesten
Juist de sociale media zijn een eenvoudig instrument om iemand te pesten of iemand sociaal gevangen te nemen. Veel gebruikers van dit medium hebben hier al ervaring mee, vandaar dat de groepsdruk dan ook zo hoog is. Voor een gezonde eigen mening is weinig ruimte. Ook door de sociale media kunnen jongeren terechtkomen in de macht van misdaad en mensen met slechte bedoelingen. Ongewenste foto’s van kinderen op internet en het dreigen om ongewenste foto’s te plaatsen, drijft vele jongeren soms tot wanhoop.
Toegang tot porno
Pornografie is een nieuwe wereldwijde plaag. Het gaat hierbij om de schending van de menselijke geest en afbeeldingen van het kwaad. Terwijl we ons druk maken over de zuiverheid van het water, de lucht en het voedsel, wordt onze wereld steeds meer besmet met deze onreinheid voor de menselijke geest.
Ons lichaam kent mechanismen om besmetting tegen te gaan. Maar onze geest kent deze mechanismen niet. Pornobeelden nestelen zich blijvend in ons geheugen en zijn vrijwel niet meer te verwijderen.
De pornosites kennen meer bezoekers dan Netflix, Amazon en Twitter met elkaar! Vele miljarden euro’s worden besteed aan porno. In Amerika meer dan aan voetbal, basketbal en honkbal samen!
Onderzoek maakt duidelijk dat 25% van alle internetgebruikers porno bekijkt, waarvan 10% van de jongeren dagelijks. Drie factoren spelen hierbij een belangrijke rol: toegankelijkheid, betaalbaarheid en anonimiteit, kortom porno via internet is gemakkelijk, goedkoop en anoniem!
Uit dit onderzoek blijkt dat regelmatige gebruik van pornosites invloed heeft op ons geluk, productiviteit, relaties, en het functioneren in de maatschappij. Gebruikers van porno hebben vaak een ‘sluier’’ voor het gezicht. Ze zijn beroofd van eigenwaarde en gaan zich steeds meer ‘dierlijk’ voelen. Er zijn steeds weer nieuwe opwindende lustprikkels nodig, waardoor de drang ontstaat naar steeds meer en heftiger beelden om aan deze lustbehoeften te kunnen voldoen. Zo wordt men van vrijheid beroofd en in slavernij gezogen. Het is bekend dat 10% van alle mannen pornoverslaafd is!
Hersenonderzoek heeft uitgewezen dat door pornogebruik de lustsystemen in de hersenen over-geactiveerd worden, waardoor de gezonde lusten verdwijnen en de belangstelling voor vrouw en kinderen verdwijnt. Zo raken mannen hun vrouwen kwijt, vrouwen hun mannen en kinderen hun ouders! We kennen allemaal wel de campagnes tegen roken en alcohol, middelen waardoor ons lichaam kapot gemaakt wordt. Niemand heeft het echter in onze maatschappij over een campagne tegen porno, hoewel porno zeker net zo schadelijk is, niet alleen voor de geest, maar ook voor het lichaam!
Zo zien we dat de rusteloosheid in ons leven veel kapot maakt. Meer dan ooit is het belangrijk om in deze wereld dicht bij onze Goede Herder te blijven en zijn rust te beleven!
Theo Niemeijer
Leven in een post-christelijke maatschappij (4)
De rusteloosheid van het leven en de rol van de sociale media hierin
De snelheid van het leven
Eén van de meest ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste tijd heeft te maken met de snelheid van het leven. Het bekende ‘tijd is geld’- motto heeft het tempo van het maatschappelijke leven de laatste tijd behoorlijk opgeschroefd, met alle gevolgen van dien. 1 miljoen Nederlanders leeft momenteel met psychische klachten en een kwart van onze bevolking wordt wel eens voor psychische klachten behandeld. Depressie en burn-out zijn steeds meer voorkomende problemen en nemen in versneld tempo toe. Het begint erop te lijken dat velen het hoge tempo van het leven niet meer aankunnen.
Het scheppingsritme
In Genesis 1 lezen we over de eerste ‘werkweek’ van de Heere God. Het is opvallend dat de dagen niet zomaar in elkaar overliepen, maar een duidelijk begin en einde kenden. De dagen begonnen met het spreken van God en eindigden met de woorden: ’en het was alzo’, een soort ‘amen’ op de dag! Er was dus een ritme van avond en morgen, dat de Heere God direct al in het begin in de scheppingsorde vastlegde. Daarnaast lezen we in Genesis 2: 1-3 over de zevende dag, die de Heere God zegende en als rustdag heiligde. In Exodus 31: 17 lezen we, dat de Heere deze dag gebruikte om ‘te rusten en adem te scheppen’. Het is een dag om verkwikt te worden met drie grondbeginselen:
Het ritme van de schepping, waarin de Schepper na zes dagen werken één dag volkomen rust inlast, is geen luxe maar een noodzaak om goed te kunnen functioneren.
Voorbeelden uit de Bijbel
Eén van de mooiste voorbeelden, waaruit blijkt dat rust van levensbelang is, vinden we in de geschiedenis van Jakob. Toen hij zijn broer Esau ontmoette, bood Esau zijn broer Jakob aan hem te begeleiden op de verdere reis. Hierop antwoordde Jakob zijn broer Esau: Mijn heer weet dat de kinderen teer zijn, en dat ik kleinvee en zogende runderen bij mij heb; zou men die één dag al te zeer jagen, dan zou de gehele kudde sterven. Mijn heer trekke toch vóór zijn knecht uit en ik wil op mijn gemak verder trekken naar de tred van het vee, dat vóór mij uitgaat, en naar de tred van de kinderen…’(Genesis 33: 12-14). Jakob koos er voor om zich niet te haasten, maar op zijn gemak verder te trekken. Hier zien we Jakob als een herder die weet wat zijn kinderen en vee aan kunnen en wat te veel voor hen zou zijn.
David kende ook zo’n Herder, die hem tot rust kon brengen in de moeilijkste situaties van het leven: Hij doet mij nederliggen in grazige weiden’ (Psalm 23: 2), en ‘Waarlijk, mijn ziel keert zich stil tot God (Psalm 62: 2, 6).
In het Nieuwe Testament wordt de Heere Jezus geconfronteerd met mensen zonder herder: Toen Hij de scharen zag, werd Hij met ontferming bewogen, daar zij voortgejaagd en afgemat waren als schapen die geen herder hebben (Mattheüs 9: 36).
Als de Heere onze Herder is, dan leert Hij ons te leven volgens het ritme van de schepping. Dan leren we dat de dag met Gods Woord begint en eindigt met: ‘En het was alzo’ oftewel het ‘amen’ op de afgelopen dag. Dan gaan we beseffen dat één dag in de week aan Hem gewijd is om tot rust te komen, adem te scheppen om zo op krachten te komen voor de nieuwe week die voor ons ligt.
Velen worden in de huidige maatschappij voortgejaagd met als gevolg dat velen afgemat rondlopen, de levensvreugde ontbreekt en ons leven wordt doelloos.
Waar haal ik de tijd vandaan?
Vaak voelen we de tijd als fijn zand door onze vingers glijden. Onze wereld is vol ongeorganiseerde mensen, die de grip op hun tijd volledig kwijt zijn. Kenmerkend voor deze mensen is, dat ze afspraken vergeten, chaos op hun bureau of in huis hebben, vermindering van zelfwaardering ervaren, tijd in onzinnige activiteiten steken, geen enthousiasme over het werk hebben, persoonlijke relaties staan onder druk en de relatie met God stelt niet veel meer voor.
Hoe wordt je weer meester over je tijd, hoe deed de Heere Jezus dit toch allemaal?
Hij had geen auto, vliegtuig of internet, maar toch was zijn leven vruchtbaar en doelgericht. Hoe zou de Heere Jezus in onze haastige wereld passen? Hij wist wat zijn missie was en kende zijn beperkingen!
De mooie tuin van ons leven wordt al gauw overwoekerd door het snelgroeiend onkruid, waardoor we de mooie planten niet meer opmerken. Soms moet er heftig gesnoeid worden om de tuin weer op orde te krijgen!
Moeder Theresa zei over stilte: ‘God kan niet gevonden worden in het lawaai van de rusteloosheid. God is een God van stilte. Zie hoe de natuur, de bomen, de bloemen in stilte groeien, zie de sterren, de zon en de maan, hoe ze in stilte bewegen. Hoe meer wij in stil gebed ontvangen, hoe meer we in het actieve leven kunnen geven.
Stilte wordt wel als ‘vreemdelingschap in de wereld’ gezien. En juist deze stilte is onmisbaar om Gods stem te horen.
Mozes luisterde in stilte naar Gods stem en God openbaarde Zich aan hem.
Aäron luisterde naar de stem van het volk, naar hun klachten, eisen en verlangens, wat tot een enorme teleurstelling leidde.
De rol van sociale media
In 1971 werd de eerste e-mail verstuurd, sindsdien is er heel veel veranderd. Er zijn nu vele manieren om met elkaar te communiceren, via Facebook, Whats App, Twitter, Instagram, enz. 95% van de jongeren van 12-35 jaar maakt gebruik van internet. Van de 12-18 jarigen is 25% dagelijks 3-5 uur bezig met sociaal media en 10% zelfs meer dan 5 uur! Hierbij dient opgemerkt te worden dat meisjes nog meer dan jongens op sociale media zitten. Men heeft zich afgevraagd waarom sociale media zo intensief gebruikt wordt:
Wat dit laatste betreft heeft de helft van de jongeren last van FoMo: ‘Fear of Missing Out’! Men is bang om iets te missen en is constant aan het controleren of informatie binnengekomen is. Dit leidt tot asociale situaties, bv. tijdens gesprekken en het eten.
Els van Dijk, directeur van de EH, schreef hier het volgende over:
‘Nog niet zolang geleden zaten de studenten na afloop van een college op de trappen met elkaar over de les na te praten. Nu checken ze allemaal hun iPhone om te zien wat ze allemaal tijdens het college gemist hebben’. Naast de vele voordelen die het internet met zich meebrengt, zijn er ook veel gevaren te noemen.
Schoolprestaties staan onder druk
De vele uren die leerlingen met sociale media bezig zijn, kunnen niet aan hun huiswerk besteed worden. Huiswerk maken met een aandacht vragende iPhone naast je, bevordert de concentratie niet!
Negatief zelfbeeld
Via sociale media krijgen we vaak te maken met een ideaalbeeld. Het wordt vaak mooier voorgesteld dan het in werkelijkheid is. Brits onderzoek wees uit dat Instagram, bij met name veel meisjes, tot een negatief zelfbeeld leidt. Via fotoshoppen wordt vaak een onwerkelijk beeld getoond.
Slapeloosheid
Het vele turen naar een blauw scherm is niet alleen slecht voor de ogen, maar het berooft ons ook van de nachtrust. Als de uren voor het slapengaan intensief naar het scherm gekeken wordt, zal de aanmaak van melatonine verstoord worden en is het lichaam niet in staat om te gaan slapen, maar staat nog in de ‘werkstand’. Veel jongeren nemen hun iPhone mee naar bed en willen, zelfs in de nacht, niets missen. Hierdoor neemt de concentratie af en wordt een goede gezondheid bedreigd.
Verslavend
Volgens onderzoek van CBS kan 25% van de meisjes niet meer zonder Whats App, Facebook of Instagram. NRC publiceerde onlangs een artikel, waarin oud-medewerkers van Facebook, Google en Apple hun zorgen uitten over het verslavende effect van sociale media. Bij meisjes heeft verslaving meer te maken met contacten leggen en het ontvangen van re-tweets en likes, bij jongens meer met entertainment. Likes ziet men als een beloning, waardoor men zich uitslooft om nog meer likes te ontvangen, wat verslaving in de hand werkt.
Daarnaast maakt onderzoek duidelijk dat onder de 12-17 jarige jongeren, die actief zijn op sociale media, een vergrote kans (5x) bestaat om aan drugs, nicotine en alcohol verslaafd te raken.
Veranderingen van ons brein
Uit onderzoek blijkt, dat door intensief internetgebruik veranderingen in onze hersens optreden. We gebruiken die op een andere manier, waarmee het neurale circuit verlegd wordt. Robert Jan Hendriks schrijft hierover:
Het is niet meer belangrijk om parate kennis te hebben, maar hoe en waar je de informatie kunt ophalen. Ons geheugen wordt onbewust verlegd naar een extern geheugen: internet.
Via internet hebben we te maken met een ‘overaanbod aan informatie’. De hersenen moeten dan erg veel verwerken en ontwikkelen het vermogen om informatie snel te verwerken en te selecteren. Onderzoek wees uit dat de prefrontale cortex hierdoor aan het veranderen is. Het menselijk brein komt zo steeds dichter bij het computerbrein, waarmee we steeds meer verweven raken. Daarnaast hebben we te maken met een krimp van het hersendeel dat verantwoordelijk is voor onze spraakvermogens, emoties, geheugen en zintuigelijke waarneming: ‘Use it or lose it’’.
Eenzaamheid
HP de Tijd schreef onlangs over vereenzaming onder jongeren. Ze hebben genoeg contacten via sociale media, maar weinig echte vrienden. Door het gebruik van sociale media blijkt men juist minder sociaal te worden. Psychiater Bram Bakker schrijft over een toename van psychische klachten met name onder jongeren en toenemende schade aan geest- en denkvermogen. Face-to-face communicatie wordt voor jongeren steeds moeilijker zoals ook het omgaan met ongemakkelijke gevoelens. Overmatig gebruik van sociale media veroorzaakt regelmatig depressie, groepsdruk, eetstoornissen, concentratieproblemen, relatieproblemen en met name door zelfpromotie: narcisme! In het ‘echte leven’ blijkt men toch juist contactarm te zijn.
Pesten
Juist de sociale media zijn een eenvoudig instrument om iemand te pesten of iemand sociaal gevangen te nemen. Veel gebruikers van dit medium hebben hier al ervaring mee, vandaar dat de groepsdruk dan ook zo hoog is. Voor een gezonde eigen mening is weinig ruimte. Ook door de sociale media kunnen jongeren terechtkomen in de macht van misdaad en mensen met slechte bedoelingen. Ongewenste foto’s van kinderen op internet en het dreigen om ongewenste foto’s te plaatsen, drijft vele jongeren soms tot wanhoop.
Toegang tot porno
Pornografie is een nieuwe wereldwijde plaag. Het gaat hierbij om de schending van de menselijke geest en afbeeldingen van het kwaad. Terwijl we ons druk maken over de zuiverheid van het water, de lucht en het voedsel, wordt onze wereld steeds meer besmet met deze onreinheid voor de menselijke geest.
Ons lichaam kent mechanismen om besmetting tegen te gaan. Maar onze geest kent deze mechanismen niet. Pornobeelden nestelen zich blijvend in ons geheugen en zijn vrijwel niet meer te verwijderen.
De pornosites kennen meer bezoekers dan Netflix, Amazon en Twitter met elkaar! Vele miljarden euro’s worden besteed aan porno. In Amerika meer dan aan voetbal, basketbal en honkbal samen!
Onderzoek maakt duidelijk dat 25% van alle internetgebruikers porno bekijkt, waarvan 10% van de jongeren dagelijks. Drie factoren spelen hierbij een belangrijke rol: toegankelijkheid, betaalbaarheid en anonimiteit, kortom porno via internet is gemakkelijk, goedkoop en anoniem!
Uit dit onderzoek blijkt dat regelmatige gebruik van pornosites invloed heeft op ons geluk, productiviteit, relaties, en het functioneren in de maatschappij. Gebruikers van porno hebben vaak een ‘sluier’’ voor het gezicht. Ze zijn beroofd van eigenwaarde en gaan zich steeds meer ‘dierlijk’ voelen. Er zijn steeds weer nieuwe opwindende lustprikkels nodig, waardoor de drang ontstaat naar steeds meer en heftiger beelden om aan deze lustbehoeften te kunnen voldoen. Zo wordt men van vrijheid beroofd en in slavernij gezogen. Het is bekend dat 10% van alle mannen pornoverslaafd is!
Hersenonderzoek heeft uitgewezen dat door pornogebruik de lustsystemen in de hersenen over-geactiveerd worden, waardoor de gezonde lusten verdwijnen en de belangstelling voor vrouw en kinderen verdwijnt. Zo raken mannen hun vrouwen kwijt, vrouwen hun mannen en kinderen hun ouders! We kennen allemaal wel de campagnes tegen roken en alcohol, middelen waardoor ons lichaam kapot gemaakt wordt. Niemand heeft het echter in onze maatschappij over een campagne tegen porno, hoewel porno zeker net zo schadelijk is, niet alleen voor de geest, maar ook voor het lichaam!
Zo zien we dat de rusteloosheid in ons leven veel kapot maakt. Meer dan ooit is het belangrijk om in deze wereld dicht bij onze Goede Herder te blijven en zijn rust te beleven!
Theo Niemeijer
Leven in een post-christelijke maatschappij (3)
In de vorige artikelen hebben we gezien hoe, door het loslaten van de Heere God als Schepper, de waarde van het menselijk leven daalt. Een schepping zonder God raakt in verval, dat geldt echter ook voor de samenleving, ons land en onze gezinnen. Dit verval tekent zich in onze samenleving steeds duidelijker af, zowel op sociaal-, moreel-, ethisch- als op onderwijskundig gebied. In plaats van een evolutionair proces zien we vandaag een devaluering van het menselijk geslacht. Zo zelfs dat de vergrijzing van de autochtone Europese bevolking een groot probleem dreigt te worden. Vooral met dit laatstgenoemde onderwerp heeft ons thema van dit nummer alles te maken.
Wie, wat bepaalt onze identiteit?
Kan een ID-kaart met foto, geboortedatum en nummer ons vertellen wie ik echt ben? Wie, of wat bepaalt eigenlijk wie je bent? Doet de natuur dat, de overheid, je vrienden, collega’s, jij zelf of God? Heel veel mensen ontlenen hun identiteit aan:
Velen laten hun identiteit bepalen door datgene wat iemand anders van je vindt, of over je zegt. Wordt onze ware identiteit nu echt bepaald in dát wat we hebben, kunnen, voelen, ons uiterlijk, hoe anderen naar ons kijken of hoe we er aan de buitenkant uitzien? We komen met deze gedachten uit bij de bekende uitspraak uit de 17e eeuw van de filosoof René Descartes: ‘Ik denk dus ik besta’. Zijn filosofie leidde uiteindelijk tot het zgn. mechanistische paradigma, waarin men van niets zeker kon zijn dan behalve van je eigen twijfel. Voor Descartes was het intellect het enige waar je op kunt vertrouwen, vandaar zijn bekende uitspraak. Zijn bestaansrecht lag in zijn eigen intellect, in zichzelf, waaraan hij zijn identiteit ontleende. Als gelovige mogen wij echter zeggen: ‘Ik geloof, dus ik besta!’ In Hebreeën 11: 1 lezen we dat het geloof onze enige zekerheid in dit leven is. Zo wordt onze identiteit niet vanuit onszelf, of van mensen om ons heen bepaald, maar van bovenaf, door God Zelf. Ben je bereid jezelf te zien, zoals God je ziet…of niet?
De scheppingsorde
Als we de Heere God niet meer erkennen als de Schepper van het menselijk leven, raakt de mens zijn waarde, maar ook zijn identiteit kwijt. De mens vindt zijn ware identiteit alleen in zijn Schepper die hem naar Zijn beeld, met een speciaal doel, geschapen heeft.
Zolang de wereld bestaat, is er nog nooit een periode geweest waarin de mens zo opzoek is naar zijn identiteit als in onze tijd. Heel veel jongens en meisjes worstelen met hun seksuele gevoelens en vragen zich steeds meer af of ze nu wel een jongen of meisje zijn. Waar komt deze worsteling vandaan, is het altijd zo geweest of werd er gewoon niet over gesproken, of hebben we te maken met een nieuw opkomend fenomeen? Ik geloof het laatste. Het toenemend loslaten van de Schepper resulteert in het vertwijfeld raken over je identiteit.
In Genesis 1: 27 lezen we, dat Hij aan de mens een mannelijke en vrouwelijke identiteit gaf: ‘mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen’. Niet iets daar tussenin, zoals interseksueel, maar duidelijk mannelijk en vrouwelijk! De Bijbel leert ons ook waarom de Heere God zowel man als vrouw geschapen heeft: ‘Het is niet goed dat de mens alleen zij. Ik zal hem een hulp maken die bij hem past’ lezen we in Genesis 2: 18. De letterlijke betekenis van het woordje ‘hulp’ is ‘tegenstuk’, iets waarmee de man één geheel kan vormen en hem compleet maakt. Zo heeft de Heere God het ook bedoeld, man en vrouw die fysiek in elkaar passen, maar ook emotioneel elkaar aanvullen.
De mens als beelddrager van God
De vraag komt wel eens in mij op, waarom de Heere God maar met één mens begonnen is en niet gelijk met een volkje mensen, zoals Hij dat bij de dieren, vissen en vogels gedaan heeft. Hij schiep één mens, maar een menigte van dieren, vogels en vissen, waarom? Het antwoord vinden we in Genesis 1: 26: ‘Laat ons mensen maken naar ons beeld, als onze gelijkenis…’ Hij schiep de mens niet als onderdeel van Zijn schepping, maar als Zijn vertegenwoordiger om over de schepping te heersen. Het moest daarom een mens zijn naar Zijn beeld, Zijn gelijkenis. En omdat er maar één God is, heeft Hij dan ook maar één mens geschapen. Aan deze ene mens gaf de Heere God de opdracht: ‘Weest vruchtbaar en wordt talrijk; vervult de aarde en onderwerpt haar…’ (Genesis 1: 28). Kon deze ene mens vruchtbaar zijn en zich vermenigvuldigen? Nee! De Heere God kwam tot deze conclusie en zei: ‘Het is niet goed dat de mens alleen zij’ (Genesis 2: 18). Ging de Heere God nu naast Adam een tweede (vrouw) mens maken, net zoals Hij Adam geschapen had, maar dan fysiek een beetje anders? Nee, Hij blijft bij Zijn oorspronkelijk plan: ‘één mens’. Niet naast, maar uit deze ene mens heeft Hij de vrouw als “tegenstuk” geschapen, zodat zij samen weer deze ene mens kunnen zijn. Wanneer Eva net zoals Adam geschapen zou zijn, dan zouden zij nooit een eenheid kunnen vormen, maar juist door hun onderlinge verschillen konden Adam en Eva samen één zijn, en daarmee beelddrager van de Ene God zijn. Als deze verschillen tussen man en vrouw in de huidige maatschappij steeds meer ontkend worden, is dit een opstand en ontkenning van de mensheid tegen Gods scheppingsorde en komt onze samenleving in een ernstig verval terecht.
Een gebroken schepping
Door de zondeval zijn we in een gebroken schepping terechtgekomen. Niets is meer, zoals de Heere God het oorspronkelijk bedoeld had. We zien dat de hele schepping aan de vruchteloosheid onderworpen is (Romeinen 8: .20) en in al haar delen zucht. Niet alleen de schepping, maar ook de mens werd door de zondeval getroffen en kwam onder Gods oordeel terecht. De mens werd een sterveling, geplaagd door pijn en moeite. Nee, de schepping is niet meer zoals de Heere God het in Genesis 1 bedoeld heeft, alles is in verval terechtgekomen, zoals ook de menselijke samenleving. Toch is er hoop. In Christus krijgen we deel aan een nieuwe schepping, die door de wedergeboorte nu al in ons aanwezig is en straks voor de gehele schepping zal gelden.
Gevoelens die onze identiteit bepalen
Zo mogen we vanuit onze gebroken situatie van vandaag nu ook al uitkijken naar de wederkomst van de Heere Jezus, die alle dingen nieuw zal maken. In onze gebroken samenleving zien we de worsteling en vertwijfeling van veel jongens en meisjes over hun identiteit. Zodra bepaalde gevoelens ontwaken, wordt hier al heel gauw een etiket opgeplakt. Je bent nog geen homofiel, als je bepaalde homofiele gevoelens hebt! Onze gevoelens bepalen namelijk niet direct onze identiteit! Wat is het belangrijk om met een vertrouwd iemand over je gevoelens te praten en te bidden, in plaats van gevoelens een etiketje op te plakken! Veel vertwijfeling komt voort uit het ontbreken van een gezond vader- en moederbeeld in het gezin, waaraan kinderen zich kunnen spiegelen. Door de rolwisseling tussen man en vrouw in de samenleving kunnen onze kinderen die in hun seksuele ontwikkeling terechtgekomen zijn, zich niet meer spiegelen aan de ouder van hetzelfde geslacht. Wat is het belangrijk voor een jongen om zich aan zijn vader te kunnen spiegelen en een dochter die zich aan haar moeder kan spiegelen om zo tot een gezonde seksuele ontwikkeling te komen. Maar helaas ontbreekt het in het gezin steeds meer aan vaders en moeders die hierin hun kinderen tot voorbeeld kunnen zijn.
De gendermainstream
De gendermainstream, waarin we als samenleving terechtgekomen zijn, heeft een zesvoudig doel:
Door deze wereldwijde beweging die vanuit de VN, maar ook door de Europese Unie niet alleen aanbevolen, maar ook juridisch ons opgelegd wordt, zal de vertwijfeling over hun identiteit van jongens en meisjes alleen nog maar toenemen.
Een uitdaging voor de kerk/gemeente en het gezin
Niet alleen in de wereld maar ook binnen de kerken speelt deze ontwikkeling een belangrijke rol. Nu in de wereld de gendermainstream alles verandert, zien we dit ook plaatsvinden binnen de veilige muren van de kerk. Ook de kerken moeten er in gaan geloven, dat man en vrouw gelijk zijn en op alle fronten in de kerk dezelfde autoriteit hebben. Hoewel de Heere God voor de priesterdienst in het Oude Testament alleen mannen afzonderde en de Heere Jezus twaalf mannen als apostelen aanstelde en de gemeente door Paulus voorgeschreven werd om mannen als oudsten aan te stellen, doen wij het vandaag in de kerk beduidend anders. We laten ons niet meer door Gods Woord leiden, maar door de geldende regels in de huidige maatschappij. En zo staat de kerk niet meer in de wereld met haar getuigenis, maar komt de wereld in de kerk. Hiermee zien we de strijd tussen het zaad van de slang en het zaad van de vrouw (Genesis 3: 15) tot een climax komen. Meer dan ooit zien we de leugen met de waarheid in botsing komen. De Bijbel spreekt over een ‘geest van leugen’ die vlak voor de wederkomst van Christus op aarde over de wereld uitgestort zal worden. Juist in deze tijd is het belangrijk om ons aan de ‘Waarheid’ vast te houden en niet mee te gaan in de mainstream van deze eindtijd. Wat is het een uitdaging om te midden van deze gendermainstream als christelijk gezin de normen en waarden van de Bijbel vast te houden. Om als beelddrager van God als man en vrouw, juist in de verscheidenheid, een eenheid te vormen. Tijd te nemen voor de kinderen die God ons heeft toevertrouwd en zelfontplooiïng niet ten koste te laten gaan van de aandacht en zorg voor kinderen.
Ds. T. Niemeijer
Leven in een post-christelijk maatschappij (2)
De identiteit van het leven
In ons vorige artikel zagen we hoe, door het loslaten van Gods Woord, de waarde van het menselijk leven onder druk is komen te staan. In Psalm 8 vs.5-7 lazen we dat de Here God de mens: 1. Bijna Goddelijke gemaakt heeft, 2. Met eer en luister gekroond heeft en 3. Geroepen heeft om over zijn werken te heersen. Wanneer we God loslaten blijft hier niet veel meer van over en devalueert de waarde van het menselijk leven. Dicht bij God wordt je pas echt de mens, zoals God het bedoeld heeft. Hoe verder een mens bij God vandaan leeft, hoe onmenselijker een mens wordt! In dit artikel zullen we zien, waartoe deze waardevermindering van het menselijk leven toe leidt.
Abortus
Op 1 november 1984 stemde de Eerste Kamer met de meerderheid van één stem, vóór de abortuswetgeving, waarmee Nederland één van de eerste landen, wereldwijd werd, waar abortus gelegaliseerd werd. Vanaf deze datum worden jaarlijks zo’n 30.000 zwangerschappen in Nederland afgebroken. Wereldwijd worden momenteel per jaar 44 miljoen zwangerschappen vroegtijdig beëindigd! De ‘eed van Hippocrates’ die alle medici na hun opleiding en bij het begin van hun werk af dienen te leggen luidde: ‘Ik zal de uiterste eerbied betrachten voor het menselijk leven, vanaf het moment van de conceptie’, en was vele eeuwen duidelijk over de bescherming van het ongeboren leven. Tegenwoordig heeft men het laatste gedeelte van deze eed weggelaten, waarmee het ongeboren leven vogelvrij verklaard werd.
Prénatal leven
De Bijbel leert ons, dat de relatie tussen de Here God en de mens al in de moederschoot zijn begin heeft. In Psalm 139 vs.13-16 lezen we onder andere: Want Gij hebt mijn nieren gevormd, mij in de schoot van mijn moeder geweven…Mijn gebeente was voor u niet verholen, toen ik in het verborgene gemaakt werd…uw ogen zagen mijn vormeloos begin…. In de Staten Vertaling wordt hier gesproken over een ‘ongevormde klomp’. Vanaf het prilste begin ziet de Here God ons al in de moederschoot! Job beleed in Job 31 vs.15, dat de Here God hem, net zo goed als zijn slaaf, in de moederschoot gemaakt heeft’: ‘Heeft niet Eenzelfde ons in de baarmoeder bereid?’. In Genesis 25 vs.22-23 lezen we hoe Jakob en Esau zich in de schoot van Rebekka twistend gedroegen en hoe Jakob bij zijn geboorte zelfs de hiel van Esau vasthield! In Genesis 38 lezen we ook zo’n bijzondere geschiedenis, waarbij de kinderen van Tamar zich in haar schoot vrijwel op gelijke wijze gedroegen. Bij de geboorte van de tweeling stak één van de tweeling zijn hand naar buiten, waarop de vroedvrouw een scharlaken draad om zijn hand bond en de hand weer teruggetrokken werd. Hierna werd zijn broer als eerste- en het kind met de scharlaken draad om zijn hand als laatste geboren. Ook in het Nieuwe Testament vinden we een prachtig bewijs, waarin we kunnen zien hoe de Here al bezig is met de kinderen in de moederschoot. In Lucas 1 vs.41 lezen we hoe Johannes in de schoot van zijn moeder Elisabeth opsprong bij de begroeting van Maria.
Moord
De bekende theoloog Dietrich Bonhoeffer noemde abortus onomwonden ‘moord’! Moeder Theresa beschreef abortus als ‘moord in de moederschoot’ en zei daarbij dat abortus de grootste bedreiging voor de vrede betekent. Wanneer men in staat is om in de moederschoot onschuldige kinderen te vermoorden, dan is de mens ook in staat om vele onschuldige levens op aarde te vermoorden. Binnen het Romeinse rijk was abortus geaccepteerd en wanneer nodig kindermoord toegestaan (denk aan de kindermoord in Bethlehem). Nu we te maken hebben met het herstel van het Romeinse rijk en de komst van de antichrist past deze ontwikkeling perfect in deze eindtijd. Zo zien we dat de geest van de antichrist het maatschappelijke klimaat voorbereidt voor de komst en acceptatie van de antichrist.
Waarom kiest men vandaag voor abortus?
De meest voorkomende redenen zijn: 47% financiële redenen en 31 % geen kinderwens. 80% Van de ‘openruggetjes’ en 90 % van de Down-syndroom- kinderen wordt geaborteerd! Verdere redenen om te aborteren zijn: geen energie, geen goede woonruimte, te jong, gezin al compleet, gezondheidsrisico’s, relatie te kort of verbroken, partner wil geen kind, werkomstandigheden, niet getrouwd, geen partner, ouders tegen de zwangerschap, relatieproblemen, psychische problemen, zwangerschap als gevolg van seksueel geweld, partner is niet de vader, het verkeerde geslacht, te oud, enz.
Abortus, nu nog tot 24 weken
Tot negen weken zwangerschap is momenteel een abortuspil gebruikelijk. Een kind van 9/10 weken in de baarmoeder is lichamelijk compleet met handjes en vingertjes met vingerafdrukken die gedurende het gehele leven ook nooit meer veranderen. De benen, voeten en teentjes, het zit er allemaal aan! Het kind kent dan al pijnprikkels en schrikreacties. Deze kinderen worden via de veel gebuikte methode van zuigcurettage met een buisje uit de baarmoeder weggezogen, zoals een stofzuiger afval opzuigt! Abortus is nu nog toegestaan tot de 24’ste week van de zwangerschap, want na deze week kan een kind ook buiten de baarmoeder (over)leven, maar men denkt er over na om deze periode nog verder op te rekken!
Schuldgevoelens
De laatste tijd zendt de tv vaak medische programma’s uit, die zeer geliefd zijn onder de kijkers en ons laten zien hoe bepaalde operaties in ziekenhuizen verricht worden. In deze veel gekeken programma’s heeft men echter nog nooit een opname gemaakt van een abortus. Kennelijk vraagt deze ingreep geen publiciteit en dient in het verborgen voltrokken te worden. Toen koningin Fabiola van België in 1962 zwanger was en haar gezondheid bedreigd werd heeft men abortus overwogen. Fabiola maakte toen aan haar man, Koning Boudewijn, duidelijk dat abortus voor haar het einde van hun huwelijk betekende! Een paar weken later werd hun dood kindje geboren, maar haar huwelijk werd gered. Een vrouw kwam een keer bij haar huisarts en vertelde dat ze een kind van 1 jaar heeft en nu al weer zwanger is. Ze vroeg de arts om hulp. De arts dacht hierover na en kwam met de oplossing: ‘U kunt uw kind van 1 jaar doden en dan in alle rust uw zwangerschap beleven en wanneer het kind geboren wordt heeft u geen last meer van twee kinderen die zo kort op elkaar geboren zijn. De vrouw reageerde verontwaardigd en zei: ‘Maar dat is moord!’, waarop de arts zei: ‘is het geen moord, wanneer het kind in uw baarmoeder gedood wordt?’ Zo zien we maar weer, dat De duivel en mensenmoordenaar van den beginne en de vader der leugen is (Johannes 8 vs.44).
Euthanasie
Door de sterke individualisering is vereenzaming één van de grootste problemen van onze samenleving geworden. Wanneer van zowel man als vrouw verlangd wordt te werken, is het begrijpelijk dat niet-werkenden en ouderen vereenzamen. Werkende jongeren hebben geen tijd meer om naar hun ouders om te zien, ze moeten zichzelf maar zien te redden. Een toenemend aantal ouderen is dan ook al gauw ‘klaar met het leven’. Economisch zijn ze niet meer nuttig en vaak hebben ze het gevoel dat hun aanwezigheid de samenleving alleen maar veel geld kost. Vóór je het weet, wordt je als oudere ongewild geconfronteerd met de vraag of je nog wel verder wilt leven. Is het nog wel de moeite waard om bij ziekte medisch te behandelen? Wat is de levensverwachting na de behandeling? Vragen waar je gedwongen over na moet denken. De wens van ouderen die uit het leven willen stappen, omdat ze klaar met het leven zijn, komt dan ook niet zomaar uit de lucht vallen. Het is een gevolg van de maatschappelijk en sociale ontwikkelingen die we de laatste tijd meegemaakt hebben. Ook hier laat men het vaste oriëntatiepunt, Gods Woord, los en maakt men de beslissingen op basis van menselijke gedachten en emoties.
Stervenswens in de Bijbel
De wens om te sterven is in de Bijbel niet vreemd, en daarom is het goed om te zien, wat de Bijbel ons hierover leert. Van Job lezen we dat alles van hem afgenomen werd en zijn vrouw tot de volgende conclusie kwam: Zeg God vaarwel en sterf (Job 2 vs.9-10). Verderop zegt Job: ‘Zij wachten op de dood, en hij komt niet, zij graven ernaar, meer dan naar verborgen schatten’ (3 vs.21). We zien hier wel heel duidelijk de stervenswens die ook toen al aanwezig was. Ook de vraag in 6 vs.11 is duidelijk: Wat is mijn vooruitzicht, dat ik nog langer zou willen leven?. En tenslotte komt Job tot de conclusie: Mijn ziel heeft een afschuw van het leven (10 vs.1), waarbij hij zijn klacht de vrije loop liet en zijn ziel hardop liet spreken. Vandaag zou een euthanasie arts Job geholpen hebben om uit het leven te stappen. De criteria: ondragelijk- en uitzichtloos lijden zouden zeker op Job van toepassing geweest zijn! Toch zien we een geheel andere wending in het leven van Job. In zijn diepe lijden had Job een vast oriëntatiepunt en riep uit: ‘Wie onder deze alle weet niet, dat de hand des Heeren dit doet, in wiens hand de ziel is van al wat leeft en de geest van iedere sterveling!’ (12 vs.9-10)
Job sloeg Gods levensboek over hem niet voortijdig dicht
Het laatste hoofdstuk van Job maakt ons duidelijk dat we als mensen vaak zeer beperkt zijn in onze meningen en beslissingen. Job beleed, ‘dat Hij verkondigde, zonder inzicht, dingen die te wonderbaar waren en die hij niet begreep’ (42 vs.3)! Wat is het goed, en een voorbeeld voor ons, dat Job geduldig wachtte tot het laatste hoofdstuk aanbrak. Vanuit Gods Woord worden we opgeroepen om het laatste hoofdstuk af te wachten van het boek dat Hij ook over onze levensdagen schreef (Psalm 139 vs.16), hoe moeilijk het ook is. Eén ding is zeker, voor gelovigen kan het, net zoals bij Job, alleen maar beter worden. Wat erg, wanneer de mens niet meer op het laatste hoofdstuk kan wachten, de situatie van het moment belangrijker vindt dan Gods plan met ons leven, en eigenhandig de ‘stekker’ er uit trekt. Wanneer Job dit gedaan zou hebben, dan was het laatste hoofdstuk aan hem voorbij gegaan: ‘En de Here zegende het verder leven van Job meer dan het vroegere…’ (42 vs.12). In Psalm 31 vs.16 staat: Mijn tijden zijn in uw hand. Vanaf het begin van ons leven tot aan het einde van het leven mogen we ons in Gods hand weten en heeft Hij een plan met ons leven. Niet alleen het begin, maar ook het einde van ons leven blijkt maar al te vaak juist één van de belangrijkste momenten te zijn, waarin God met ons bezig is voor de eeuwigheid. Hoeveel mensen zijn niet op hun sterfbed tot bekering gekomen of hebben juist op die momenten dingen nog recht kunnen zetten en beleden. Door de opdringerige euthanasie beweging worden deze kostbare momenten de ouderen afgenomen.
Ruimte geven om te kunnen, laten sterven
Natuurlijk is het belangrijk te weten dat een stervende patiënt niet eindeloos behandeld dient te worden, waarmee niet het leven, maar het stervensproces verlengd wordt. We moeten ook voldoende ruimte geven om iemand te kunnen, laten sterven en zo de natuur zijn eigen gang te laten gaan. Medische hulp is er oorspronkelijk nooit op gericht om iemand actief te doden, maar juist te genezen en wanneer genezing niet meer mogelijk is, om de pijn dragelijk te maken en de patiënt in zijn stervensproces te begeleiden. Palliatieve sedatie, waarbij de arts inzet op pijnbestrijding en verlichting van de ademhaling, wordt door veel christenartsen toegepast bij de begeleiding van een stervende patiënt en is bij het juiste gebruik hiervan niet in strijd met de Bijbelse richtlijnen. Helaas wordt het zelfbeschikkingsrecht van de mens: Ik heb recht om te leven maar ook het recht om te sterven’ steeds meer leidend in de maatschappelijke discussie over dit thema!
Orgaandonatie
Onlangs maakte Pia Dijkstra van D66 zich hard voor de ‘geen bezwaar regeling’ als het om orgaandonatie gaat. Werd eerder nog toestemming gevraag om organen af te staan voor patiënten die hier behoefte aan hebben, is dit nu niet meer nodig. Uit het lichaam van iedere Nederlander mogen voortaan organen gebruikt worden bij transplantatie, tenzij we aangegeven hebben dit niet te willen. We kunnen dan ook niet meer van ‘donatie’ spreken, want donatie heeft te maken met een vrije gift. Nu wordt ons lichaam na het sterven eigendom van de Nederlandse staat, die er mee doet, wat haar goeddunkt. Is het lichaam, na het overlijden niet meer Gods eigendom en mogen we er mee doen wat wij willen? Men verwijdert de organen vanuit het lichaam, waar ademhaling en bloedsomloop nog steeds kunstmatig aanwezig zijn. Men gaat er vanuit dat de mens ‘hersendood’ is, waarmee de arts er vanuit gaat dat de patiënt inmiddels overleden is. De vraag is nog steeds, of dit werkelijk zo is? Kun je ‘hersendood’ wel zo eenvoudig constateren? Het blijkt dat hier regelmatig fouten mee gemaakt worden. Waar ligt de grens? Wat mogen we transplanteren en wat niet? Mogen we identiteitsgevoelig, genetisch materiaal overplanten in iemand anders? Mogen we er geld voor vragen? Mogen wij als christenen onze organen aan niet-Christenen geven, die zich misschien later, met jouw organen, laten cremeren? Ook in deze maatschappelijke ontwikkeling wordt maar weinig rekening gehouden met Bijbelse argumenten.
We zouden nog meer maatschappelijke ontwikkelingen op kunnen sommen, die het gevolg zijn van het loslaten van de Bijbel als oriëntatiepunt. Meer dan ooit dienen we als gelovigen ons af te vragen, hoe de Bijbel zijn licht laat schijnen op de maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste tijd en op grond hiervan ons positie innemen.
De volgende keer staan we stil bij een andere maatschappelijke ontwikkeling als gevolg van het loslaten van de Bijbel: de gendermainstreaming en het zoeken van jongens en meisjes naar hun identiteit.
Theo Niemeijer
Leven in een post-christelijke maatschappij (1)
De waarde van het leven
Wie in Nederland woonde, leefde in een christelijk land, tot voor kort, want ons land is officieel niet meer een christelijk land. Via radio en tv werd dit enkele jaren geleden in Nederland bekendgemaakt. Ik kan me het moment van bekendmaking nog als de dag van gisteren herinneren. Ik was op weg naar de avonddienst van onze gemeente, toen ik dit nieuws hoorde. In een korte tijd is Nederland veranderd, maar hoe kwam dat?
Ons land werd ervoor klaargemaakt
Deze mededeling kwam natuurlijk niet zomaar uit de lucht vallen. Er is een voorbereidingstijd aan voorafgegaan. Deze voorbereidingstijd begon met name in de zestiger jaren van de vorige eeuw. Men spreekt wel eens van de ‘roerige zestiger jaren’ waarin veel veranderingen in gang zijn gezet.
Hoe kon het gebeuren dat ons land in zo’n korte periode zo veranderde?
De rol van de Bijbel
De Bijbel speelde een belangrijke rol in de Nederlandse samenleving. Tijdens de nationale synode in 1618-1619 te Dordrecht gaf de Nederlandse regering de opdracht de Bijbel te vertalen. Toen deze in 1637 klaar was, namen de Staten- Generaal het besluit dat deze vertaling (de Statenvertaling) in alle kerken en scholen gebruikt moest worden. De Nederlandse regering vond de Bijbel uitermate belangrijk en gezaghebbend voor de samenleving, de rechtsgang en ook voor de Nederlandse taal. Daarmee werd de Bijbel voor het Nederlandse volk een vast oriëntatiepunt en referentiekader voor al haar doen en laten. Voor de huidige samenleving geldt de Bijbel niet meer als oriëntatiepunt. Men weet zelf wel wat goed en slecht is, daar heeft men de Bijbel niet meer voor nodig. De kerk heeft momenteel grotendeels haar geloofwaardigheid verloren en speelt in de huidige samenleving een ondergeschikte rol. Wat de Bijbel ons leert over de schepping, het leven, de zorg voor elkaar, het huwelijk, het gezin en seksualiteit past niet meer in onze tijd en wordt als ouderwets weggezet. Hoewel de Heere Jezus in Johannes 17: 17 zegt: ‘Uw Woord is de waarheid’, wordt de Bijbel niet meer als de waarheid aanvaard, zelfs binnen de kerk! Iedereen heeft zo zijn ‘eigen waarheid’ en is niet meer bereid te buigen voor ‘De waarheid’, Gods Woord. In plaats dat de mens zijn leven in overeenstemming brengt met de Bijbel, moet de Bijbel aangepast worden aan ons leven en pasklaar gemaakt worden voor onze opvattingen. Met het verwerpen van de Bijbel als oriëntatiepunt, dobbert onze samenleving stuurloos rond, zonder te weten waar zij naar toe gaat, met alle gevolgen van dien.
De waarde van het leven
Het menselijk lichaam bestaat uit 70% water, vet (voor zo’n 7 stukken zeep), suiker, fosfor (voor een paar doosjes lucifers), kalk (genoeg om een klein plafond te witten), magnesium, potas en wat ijzer (genoeg voor een paar spijkers), opgeteld de waarde van een paar euro! Bepaalt deze optelsom de waarde van de mens? Geen enkele levensfilosofie of wereldreligie geeft de mens de waarde die de Bijbel hem geeft. Een mens wordt pas ‘echt mens’, dicht bij God. Hoe verder een mens bij God vandaan leeft, hoe ‘onmenselijker’ een mens wordt. Volken die onder een communistische regiem of afgoderij leven gaan heel anders met de waarde van het menselijk leven om dan landen die met christelijke waarden rekening houden. De mens wordt pas waardevol in relatie tot zijn Schepper.
Hij heeft de mens gemaakt, gekroond en geroepen
In Psalm 8: 5 – 7 lezen we: ‘Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt, en het mensenkind dat Gij naar hem omziet? Toch hebt Gij hem bijna goddelijk gemaakt,, en hem met heerlijkheid en luister gekroond. Gij doet hem heersen over de werken uwer handen, alles hebt Gij onder zijn voeten gesteld’.
In bovengenoemd Bijbelgedeelte lezen we, dat God de mens gemaakt heeft. We zijn er niet zomaar toevallig, Hij heeft ons gewild. Daarnaast heeft Hij de mens ook nog eens met heerlijkheid en luister gekroond. Hij heeft ons naar Zijn beeld geschapen en uitgerust met goddelijke eigenschappen, zoals het vormen van gedachten, het ervaren van emoties en het hebben van een wil. We lezen ook, dat Hij de mens geroepen heeft en hem de opdracht gaf om over zijn schepping te heersen. Wat betekent het dat Hij ons gemaakt, gekroond en geroepen heeft?
Gemaakt
In Psalm 36: 10 staat dat Hij de Bron van het leven is en alleen in Zijn licht, zien we het licht. Zolang we in het duister zijn, zullen we de Bron van het leven niet leren kennen.
Zie webshop.
36 blz. € 2,50
In Psalm 33: 9 lezen we: ‘Hij sprak en het was er, Hij gebood en het stond er’. Dit vers probeert ons duidelijk te maken dat God buiten onze tijd staat. Hij schiep geen ‘baby’ Adam, maar een volwassen man, geen bomen die pas na een aantal jaren vrucht zouden dragen, nee, de vruchten hingen er al direct aan! Geen sterren die pas na vele lichtjaren hun licht op aarde zouden laten schijnen, nee, op de vierde dag was het licht al zichtbaar op aarde. Hoe kan dat? In 1 Johannes 1: 5 staat dat God ‘Licht’ is. De snelheid van het licht is zo’n 300.000 km per seconde! God is licht, er geldt voor Hem helemaal geen tijd: ‘Hij sprak en het was er’!
In Hebreeën 11: 1 – 3 lezen we, dat alles door Gods Woord tot stand gebracht is en dat het zichtbare niet ontstaan is uit het waarneembare. De wetenschap gaat altijd uit van het waarneembare, maar bij God werkt dit anders! De Schepper had geen evolutionaire processen nodig om deze aarde te scheppen. Genesis 1 laat ons zien, dat de Schepper de hemel en de aarde in zes dagen geschapen heeft. Bijbelcritici willen Genesis 1 niet als historisch uitleggen, maar als een poëtisch gedeelte van de Bijbel waarin we een loflied op de schepping kunnen zien. Als de schepping in zes dagen niet past in het huidig wetenschappelijke model, dan betekent dit nog niet dat we de Bijbel hierop aan moeten passen! Mozes, die in zijn tijd zeer geleerd was (zie Handelingen 7: 22), schroomde zich niet uit te spreken over de schepping in zes dagen (zie Exodus 20: 11).
Zie webshop
11 blz. € 0,65
Zij die schepping en evolutie willen verenigen en uitgaan van een ‘door God gestuurde evolutie’ nemen hiermee Gods Woord niet zo nauw! Voor hen was de dood er al voor de zondeval, want evolutie is alleen mogelijk door het principe: ‘De sterkste overwint’. De dood is volgens deze theorie dus niet door de zonde in de wereld gekomen (Romeinen 5: 12), maar functioneerde allang tijdens het evolutionaire proces waarin de wereld tot stand gekomen is. Ook zullen we 1Korinthiërs 15: 45 dan met een korreltje zout moeten nemen, want daar wordt Adam ‘de eerste mens’ genoemd, terwijl via een evolutionair proces meerdere mensen zich tegelijkertijd ontwikkelen. In Handelingen 17: 26 zegt Paulus, dat de Heere uit één enkele het gehele menselijke geslacht gemaakt heeft, dat kan dan ook niet waar zijn! U zult zich misschien afvragen: Maar er zijn toch veel fossielen gevonden die op miljoenen jaren oud gedateerd worden? Deze fossielen pleiten toch vóór de evolutietheorie? Fossielen worden alleen gevormd, als dieren door een ramp (overstroming, modderstroom, vulkaan o.i.d.) gedood worden. Onder normale omstandigheden verteert een dier en wordt door andere dieren, op het laatst door de insecten, netjes opgeruimd. We moeten niet vergeten, dat tijdens de zondvloed hele aardlagen omgekeerd werden en vele dieren tussen stenen, aarde en zand ‘geplet’ werden en versteenden. Het zijn niet de verschillende ijstijden die het reliëf van de aarde gevormd hebben, maar de zondvloed. Aardlagen die tijdens de zondvloed omgekeerd werden, kunnen niet gidsend zijn voor de datering van de gevonden fossielen daarin. Net zomin als de verval-snelheid van een kadaver tot koolstof. Deze laatste dateringsmethode is alleen nauwkeurig tot 10.000 jaar. De theorie van de verschillende ijstijden ondergraven de geschiedenis van de wereldwijde zondvloed en ontkennen daarmee de Bijbelse boodschap.
Gekroond
In Genesis 1: 26 en 27 lezen we, dat Hij de mens naar Zijn beeld en gelijkenis geschapen heeft. Dieren werden naar ‘hun aard’ geschapen, maar de mens droeg Gods beeld. In 1Korinthiërs 15: 38 en 39 lezen we, dat het vlees van dieren anders is dan het vlees van mensen. De dieren werden in hun afzonderlijke soorten en families geschapen, terwijl de mens los van de dieren geschapen werd en niet uit de dierenwereld voortkwam. God blies zijn levensadem in de mens en ‘zo werd de mens een levende ziel’ lezen we in Genesis 2: 7. Met deze ‘levensadem’ was de mens in staat om met zijn Schepper een relatie te hebben. We lezen over het hart, de handen, de voeten, de armen, de ogen, maar ook de toorn, het verdriet, de vreugde, de gedachten, het spreken en de wil van God, allemaal kenmerken die we niet alleen bij de Heere God, maar ook bij de mens tegenkomen. Het feit, dat ieder mens zich elke morgen aankleedt, onderscheidt hem van de dieren, waarvan er niet één zichzelf ‘s morgens aankleedt. Het is dwaasheid om te geloven dat de mens uit de dierenwereld voortgekomen is. De mens is fundamenteel anders dan de dieren en heeft in tegenstelling tot de dieren een schaamtegevoel en een geweten. Als we de waarheid van de Bijbel loslaten, raken we Zijn eer en luister kwijt en worden we inderdaad gelijkgesteld aan zoogdieren.
Geroepen
In Genesis 1: 26 lezen we, dat de Heere God de mens met een doel geschapen heeft: ‘Laat ons mensen maken…opdat zij heersen’. De mens is onderdeel van Gods plan en leeft niet zomaar, hij heeft een roeping, een doel in zijn leven. Namens God mag de mens voor de schepping zorgdragen, wat een geweldige opdracht! De zinloosheid neemt toe, als God uit het leven verdwijnt. Velen kennen de zin van het leven niet meer en vragen zich af waarom ze überhaupt nog leven! Doordat de mens in opstand kwam tegen God, raakte de mens zijn doel op aarde kwijt. In plaats van te heersen werd de mens juist overheerst en is slaaf geworden van bijvoorbeeld: geld, prestatiedrang, genotsmiddelen en carrière. De mens die juist geroepen is om vrij te zijn werd gevangen genomen in zijn eigen leven. De schepping is vervallen, ‘zucht in al haar delen en is in barensnood’ (Romeinen 8:.20)! De mens heeft gefaald in zijn opdracht, maar wat een genade dat de God de Heere Jezus, ‘de tweede mens’ (1Korinthiërs 15: 47) naar de kapotte aarde stuurde om alles weer goed te maken. Bij zijn wederkomst zal Hij deze kapotgemaakte schepping volledig herstellen.
Waardevermindering van de mens
Zo zien we dat het loslaten van Gods woord tot vermindering van het mensbeeld leidt. Dit heeft grote gevolgen gekregen in onze samenleving. De volgende keer meer hierover.
Theo Niemeijer
Niemeijer is emeritus predikant, schrijver, spreker en redacteur van Het Zoeklicht.
Ouderlijk gezag, wat is dat en hebt u dat nog?
Dochters Maxima en Willem Alexander willen vaccinatie: ‘Was hun beslissing’
Op 7 juli jl. stond op de site van nu.nl: ‘Amalia, Alexia en Ariane worden gevaccineerd tegen COVID-19, meldt koning Willem-Alexander woensdag. “De prinsessen hebben heel duidelijk laten weten, dat het hun beslissing was, in overleg met ons”, zo zei de koning tijdens het staatsbezoek aan Duitsland. De zeventienjarige Amalia, de zestienjarige Alexia en de veertienjarige Ariane komen allen in aanmerking voor een prik. Amalia en Alexia mogen helemaal zelfstandig beslissen over hun vaccinatie, omdat ze ouder zijn dan zestien. Ariane beslist in principe samen met haar ouders. Als die niet willen dat het kind wordt gevaccineerd, terwijl het kind dat zelf wel wil, dan is de wens van het kind doorslaggevend.’ Dit voorbeeld haal ik aan niet om over vaccinatie of over de rol van onze koning te spreken, maar om te illustreren hoe het ouderlijk gezag in Nederland wordt gezien. Ik zal eerst ingaan op de wettelijke kaders, daarna de instructie vanuit de Bijbel, een aantal waarschuwingen richting school, maar ook de kerkelijke gemeente en tot slot een aansporing voor ouders.
Begin en eind van het ouderlijk gezag
Bent u de biologische moeder? Dan krijgt u automatisch het ouderlijk gezag. Voor vaders geldt: Bent u getrouwd of heeft u een geregistreerd partnerschap met de moeder op het moment van de geboorte? Dan krijgt u automatisch het gezamenlijk gezag. Het grote probleem van iedere zwangerschap buiten het huwelijk wordt direct duidelijk!
Wanneer eindigt het gezag? Het gezag eindigt als het kind 18 wordt, maar u moet uw kind dan nog wel onderhouden tot het 21 jaar is. Een echtscheiding leidt in principe niet tot beëindiging van het ouderlijk gezag. Een zwanger meisje boven de 16 kan door de rechter meerderjarig verklaard worden. Onder de 16 jaar is dit niet mogelijk, maar benoemd de rechter een voogd. Dat kunnen de eigen ouders zijn, maar dat hoeft niet! Hier klinkt nog de echo van een Bijbels geluid, dat het ouderlijk gezag eindigt als zoon of dochter zelf in het huwelijk treedt.
Wat is ouderlijk gezag?
Voorheen werd dit ook wel ouderlijke macht genoemd en dit is het gezag dat de meerderjarige ouders over het minderjarige kind niet alleen mogen maar ook moeten uitoefenen. In het Burgerlijk Wetboek artikel 247 staat, dat het ouderlijk gezag de plicht omvat en het recht van de ouder om zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden.
Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind en ook het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. Het gaat dus niet alleen om eten, drinken en een dak boven het hoofd, maar ook het geestelijk welzijn en de persoonlijke ontwikkeling. In de verzorging en opvoeding van het kind mogen de ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toepassen.
Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de band van zijn kind met de andere ouder te bevorderen. Veel problemen die kinderen in de jeugdzorg brengen, hebben hun oorzaak in een ‘onevenwichtige’ opvoeding. Dus zonder een (biologische) vader en een (biologische) moeder. Hij is een ‘papa’s jong’ of ’zij heeft een betere relatie met haar moeder’ is een vruchtbare bodem voor latere problemen. We zien dit in de Bijbel bij Ezau en Jakob. Het ouderlijk gezag stopt niet bij een echtscheiding en het kind heeft recht op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders. In sommige gevallen stopt de rechter het gezag met een gezagbeëindigende maatregel. Dit kan gebeuren als het kind slecht wordt behandeld. Ontheffing en ontzetting zijn echter zware maatregelen, die alleen worden toegepast als daar ernstige aanleiding toe is. Vaak gaat het dan om gevallen waarin het kind mishandeld, ernstig verwaarloosd of misbruikt wordt.
Welke instructie geeft God in Zijn woord?
Het woord gezag in de Bijbel (Exousia, Grieks) kan beschreven worden als de vrijheid om iets te doen, zoals je dat zelf wenst. Omdat God de Schepper en Onderhouder van deze wereld is, is gezag vanuit de Bijbel altijd gedelegeerd gezag. Vanuit Zijn scheppingsontwerp (man en vrouw schiep Hij hen, Gen 1:27) komt een scheppingsopdracht: Weest vruchtbaar en wordt talrijk, vervult de aarde en onderwerpt haar, heerst over de schepping (Gen 1:28). De zondeval heeft de gezagspositie van de mens echter aangetast. De vrijheid om iets te doen, zoals je dat zelf wenst, is onvoldoende, omdat dat gericht is op de eigen behoeftebevrediging en ten koste gaat van je naaste of de schepping.
Naast vrijheid is daarom inzicht en wijsheid nodig, maar ook zelfbeheersing, moed en zachtmoedigheid om het gezag in een bepaalde situatie tot zegen te laten zijn. Gezag betekent ook kracht hebben om te kunnen beschermen. Ouders dienen hun kinderen te beschermen en niet alleen fysiek, maar juist in hun denken, voelen en geloven. Gezag heeft ook te maken met het hebben van de mogelijkheid om iets te doen. Denk hierbij aan financiële mogelijkheden om voedsel, onderdak, maar ook schoolmiddelen, een sportabonnement of vakantie voor hun kinderen te kunnen betalen. Omdat niet alles kan, moeten er keuzes gemaakt worden en dat vraagt ook om ouderlijk gezag.
Het is duidelijk dat (kleine) kinderen zichzelf niet kunnen beschermen, voeden en verzorgen. Ouderlijk gezag is dus opvoeden en koesteren en brengen tot volwassen persoonlijkheid, zodat kinderen ook zelf weer in staat zijn om ouderlijk gezag uit te oefenen.
Het einddoel van de opvoeding: Aan welke voorwaarden moet uw zoon of dochter voldoen om te kunnen trouwen?
Kinderen, gehoorzaamt uw ouders in alles, want dit is welbehaaglijk in de Heere (Col 3:20). Gelijk gij te allen tijde gehoorzaam bent geweest (Fil 2:12). In de kleine woordjes ‘alles’ en ‘altijd’ daar zit de crux van het opvoeden. Paulus schrijft, dat gij [wel] dienstknechten der zonde waart, maar [dat] gij [nu] van harte gehoorzaam geworden zijt (Rom 6:17).
Alleen als wij zelf in de juiste gezagspositie t.a.v. God staan, kunnen wij het ouderlijk gezag in overeenstemming met de Bijbel toepassen. Als ik zelf ergens niet gehoorzaam in ben, dan kan ik ook mijn kinderen op dit punt niet opvoeden. We zien dat rokende ouders veel vaker rokende kinderen krijgen. Hetzelfde geldt voor alcohol- en drugsgebruik, maar ook t.a.v. seksualiteit.
Of wat te denken van matigheid, vrijgevigheid, doorzettingsvermogen, naastenliefde, liefde voor God en zijn Woord. Dat God de ongerechtigheid van de ouders bezoekt tot in het derde en vierde geslacht is een ernstige waarschuwing voor alle ouders om ernst te maken met de invulling van het ouderlijk gezag zeker als we rondkijken in de Nederlandse maatschappij.
Geboorte en wedergeboorte
We zagen al, dat ouderlijk gezag wordt verkregen door geboorte. Dit blijkt niet alleen uit de Bijbel, maar ook uit de wetten van de biologie. Ouders geven volgens de wetten van de erfelijkheid hun genetische informatie door aan de kinderen. Charles Murray schrijft in zijn boek Human Diversity (2) dat geslacht, ras en klasse genetisch bepaald zijn. Ouderlijk gezag en opvoeden van niet ‘eigen kinderen’ is daarom een moeilijke taak.
In Johannes 1:13 wordt een belangrijke parallel en ook een onderscheid beschreven tussen geboorte en wedergeboorte: niet door de wil van een man, maar uit God geboren. Een kind wordt verwekt door de wil van een man. Bij de wedergeboorte is het niet de wil van een man/mens maar ‘uit God’. De wedergeboorte herstelt de ouderlijke gezagsrelatie met God als Vader. Naast de liefdesrelatie van God als Vader naar ons als Zijn kind is daar ook het hartsverlangen van ons als kind om Hem gehoorzaam te zijn. Iemand die (in toenemende mate) ongehoorzaam is aan God en Zijn Woord, hoe kan hij dan zeggen, dat hij wedergeboren is en christen?
We zagen, dat het ouderlijk gezag, volgens de Nederlandse wet, ook het geestelijk welzijn van het eigen kind betreft. Hoe kunnen we dat beter invullen dan door:
Tot het kind de jaren van onderscheid heeft bereikt en kan onderscheiden tussen goed en kwaad, leven en dood. Ja, Christus zelf heeft leren kennen als Heiland en Heere!
De wettelijke plicht om voedsel en een bed/dak aan uw kind te geven, daar zullen degene die dit lezen wel aan voldoen, maar voldoet u ook aan de geestelijke taak van de opvoeding?
Opgelet: Ouderlijk gezag en het schoolgezag, kerkgezag en het gezag van de overheid
Vanwege leerplicht besteedt u als ouder een deel van de opvoeding uit aan de school. Het belang van schoolkeuze hebben we zojuist al benoemd. Er kan echter een gezagsconflict ontstaan tussen de ouders en de school en de overheid zoals recent te zien was op het Gomarus-college. Mag of moet een school de ouders inlichten bij ongewenst gedrag van het minderjarig kind op school? Ook in de kerkelijke gemeente kan dit spelen m.b.t. voorganger, oudsten of jeugdleiding. Er is geen ‘kerkplicht’, u kiest zelf naar welke gemeente u gaat. De gemeente is een verlengstuk van de opvoeding, maar komt daarvoor niet in de plaats. Op het gebied van roken, drinken, uitgaan en relaties hoe staat uw gemeente daarin? Mag/moet een voorganger informatie achterhouden over zondige gedragingen van het kind t.o.v. de ouders? Ik zie vanuit de Bijbel geen reden waarom het ouderlijk gezag aan de kant zou worden geschoven ten gunste van school, kerk of overheid. Wel is het verstandig dat het tijdstip en de plaats zorgvuldig wordt gekozen als school, kerk of overheid met het ouderlijk gezag praat al dan niet in bijzijn van het kind. Een weerbarstige, weerspannige zoon kon door de ouders bij de oudsten van de stad gebracht worden, maar niet andersom.
Hoewel de leeftijd voor roken, drugs en alcohol op 18 jaar zijn gezet, kunnen relaties al vanaf 12 jaar worden aangegaan. Online games, films en muziek in de leeftijdscategorie 12+ bevatten zoveel expliciet zondig materiaal dat kinderen beïnvloedt. Vertrouwen op de leeftijdsrichtlijnen en verder niets doen is echt onvoldoende om te spreken van geestelijk opvoeden.
Een aansporing voor u!
Weten we nog, dat kinderen een geschenk van de Heere zijn (Ps 127:3)? En dat wij de Heere behoren lief te hebben met ons hele hart waarbij Zijn geboden in ons hart zijn en dat wij deze bij onze kinderen behoren in te prenten (Deut 6: 6,7)? Weten wij nog wat tuchtigen inhoudt thuis en in de gemeente?
God bewijst barmhartigheid aan duizenden die God liefhebben en zijn geboden bewaren, maar wie vertelt dat de kinderen? Weinig kinderen horen het evangelie nog op school, wedergeboorte behoort niet tot de pedagogische doelstelling op de meeste christelijke scholen. Wereldgelijkvormigheid wel.
Er ligt een door God gegeven taak waarvan de kern nog steeds in de Nederlandse wet aanwezig is op uw en mijn schouders. Als niet voor het twaalfde levensjaar een Bijbels fundament is gelegd, hoe zal uw kind dan kunnen blijven staan in onze maatschappij. Wij moeten bekwaam zijn om te onderwijzen, geduldig, met zachtmoedigheid de dwarsdrijvers (ook van overheidswege) te bestraffen. Misschien geeft God nog dat enigen van hen tot erkentenis van de waarheid komen, ontnuchtert, tot de wil van Hem en los uit de valstrik (2Tim 2:14-26). Geef uw ouderlijk gezag niet prijs!
W. van der Meer
Contemplatief bidden (2)
Contemplatief gebed
In veel kerken en andere christelijke kringen wordt er steeds meer gemediteerd door middel van het contemplatief gebed. Deze vorm van gebed komt oorspronkelijk vanuit de kloosters. Omdat er rooms-katholieken waren die de kerk verlieten, om hun heil in oosterse godsdiensten te zoeken, riep men hen op (op het Tweede Vaticaans Concilie) om meer kennis te krijgen van andere godsdiensten en hun tradities. Men wilde hen helpen om deze tradities, en daarmee het contemplatief gebed, te laten beleven in hun eigen geloof . De monnik Thomas Keating heeft in een hedendaagse methode gebruik gemaakt van deze tradities. Deze meditatietechniek heeft zich snel verspreid over de engelssprekende landen en is bedoeld voor iedereen. Wat veel mensen echter niet weten is, dat deze oosterse meditatietechniek niet Bijbels is. Deze techniek komt namelijk voor in allerlei religies en spirituele leringen. Het gebed wordt ook wel ademgebed genoemd, omdat men ook de ademhaling hierbij betrekt. Vaak wordt aanbevolen om het uitspreken van het gebedswoord te doen op het ritme van de ademhaling, met de rug recht en de handpalmen naar boven gericht op de knieën. Meestal wordt aangeraden om dit ongeveer 20 minuten achter elkaar te doen. Het komt neer op yoga-achtige meditatie-oefeningen. De bedoeling van meditatie is complete rust in lichaam, ziel en geest, en waarbij stress wordt verwijderd en er een makkelijker contact is op een dieper, creatiever niveau van het bewustzijn. Door het beoefenen van contemplatief gebed ga je, zo beweert men, God ervaren.
Rationeel denken wordt opzettelijk onderdrukt en uitgeschakeld, terwijl je overgaat naar mystieke sferen om contact te maken met het diepere zelf. Meditatie is gericht op het innerlijke. Je bent niet op zoek naar een God buiten je, maar je leert om binnenin jezelf God te vinden. Dit is zelfvergoddelijking. Dit brengt ons bij wat tegenwoordig een steeds grotere invloed krijgt binnen de kerken, de leer van de newage . Dit is wat ds. Jos Douma schrijft op zijn weblog: Contemplatie is lang en liefdevol kijken naar het gelaat van de Heer en intens genieten van zijn liefdevolle en transformerende omhelzing. Een bidden dat wordt omgevormd tot contemplatie is bidden voorbij de woorden en alleen nog maar rusten in God. (citaat)
Rick Warren beschrijft het op pagina 92 van ‘Doelgericht Leven’.
“De bijbel zegt dat we ‘onophoudelijk’ moeten bidden. Hoe moeten we dat doen? Een manier is om de hele dag door zogeheten ademhalingsgebeden te bidden, zoals vele christenen eeuwenlang hebben gedaan. Als ademhalingsgebed kunnen we een korte zin of een eenvoudige uitspraak gebruiken die we in één ademhaling tegenover Jezus kunnen uiten: ‘U bent bij Mij.’ ‘U geeft mij uw genade.’ ‘Ik ben van U afhankelijk’ ‘Ik wil u kennen.’ ‘Ik ben van U.’ ‘Help me om U te vertrouwen.’ We kunnen ook een korte uitspraak uit de bijbel gebruiken …. Bid deze gebeden zo vaak mogelijk, zodat ze een plek diep in uw hart krijgen. ….. Het besef hebben van de aanwezigheid van God is een vaardigheid, een gewoonte die we kunnen ontwikkelen.”
Jezus zegt in Mattheüs 6 duidelijk, dat als we bidden, we geen omhaal van woorden zoals de heidenen doen, moeten gebruiken:
Als u bidt, gebruik dan geen omhaal van woorden zoals de heidenen, want zij denken dat zij door de veelheid van hun woorden verhoord zullen worden. Matth. 6:7
In de Statenvertaling staat:
En als gij bidt, zo gebruikt geen ijdel verhaal van woorden, gelijk de heidenen; want zij menen, dat zij door hun veelheid van woorden zullen verhoord worden. Matth. 6:7
Kanttekening: ijdel verhaal van woorden (Grieks: battlogia) betekent: als enige woorden zonder nood of ernst dikwijls herhaald worden.
Toen de discipelen aan Jezus vroegen: “Heere leer ons bidden” leerde de Heere Jezus hun het ‘Onze Vader’ (Lucas 11:1-4). Het onze Vader is een eenvoudig, direct gebed waarin we God om allerlei nodige dingen vragen waaronder allerlei praktische zaken, zoals het dagelijks brood. Juist de laatste jaren merk je steeds meer, dat newage-invloeden de kerk binnensluipen. We moeten de Bijbel als onze richtlijn gebruiken. Onderzoek alles en behoud het goede!
Geraadpleegde bronnen
Bron: www.rejoicenow.nl
Contemplatief bidden (1)
Wat is contemplatief?
Contemplatie is een ander woord voor beschouwing. Templatie stamt af van het Griekse woord templus dat letterlijk “het scheiden van iets uit zijn omgeving” betekent. Bij contemplatie probeert men zich meer ontvankelijk op te stellen en te verblijven bij het “voorwerp van contemplatie” om zich hierdoor te laten doordringen. In de christelijke wereld is dit dan bijvoorbeeld God of Jezus. De contemplatieve beweging die we zien opkomen is ontstaan bij de rooms-katholieken. Omdat er katholieken waren die de kerk verlieten, om hun heil in oosterse godsdiensten te zoeken, riep men hen op (op het Tweede Vaticaans Concilie) om meer kennis te krijgen van andere godsdiensten en hun tradities. Men wilde hen helpen om deze tradities te laten beleven in hun eigen geloof .Via de charismatische beweging is de contemplatieve beweging inmiddels aan het doordringen in veel christelijke kringen. Het grootste kenmerk van de contemplatieve beweging is dat men ‘God wil ervaren’ door het toepassen van allerlei on-Bijbelse technieken. Men zegt, dat je via deze technieken een dieper contact met God kunt ervaren. Deze ‘christelijke’ contemplatieve technieken staan echter nergens in de Bijbel. Wel komen ze voor in het boeddhisme, hindoeïsme en in de newage-beweging.
De bekendste technieken
Het contemplatieve gebeuren komt echter ook tot uitdrukking in lofprijs en aanbidding (repetitief zingen, ‘in aanbidding gaan’ bijvoorbeeld bij Opwekkingsliederen) en geestelijke dansen. Het doel van deze contemplatieve technieken is het bereiken van een toestand waarin je God gaat ervaren en genieten van Zijn aanwezigheid. Daarom zijn de contemplatieve technieken zo verleidelijk voor christenen die God willen ervaren. Jos Douma (vrijg. predikant) schrijft op zijn blog: Wat is contemplatie? Ik zie het zelf zo: contemplatie is lang en liefdevol kijken naar het gelaat van de Heer en intens genieten van zijn liefdevolle en transformerende omhelzing. Een bidden dat wordt omgevormd tot contemplatie is bidden voorbij de woorden en alleen nog maar rusten in God. In het Engels is daar een mooie uitdrukking voor: ‘Let go en let God’.
Rick Warren en Bill Hybels staan positief tegenover het contemplatieve christendom. Ze bevelen het zelfs aan en het wordt onderwezen in hun gemeenten. Rick Warren beveelt in ‘Doelgericht Leven’ contemplatief gebed aan. Deze ‘christelijke’ contemplatieve technieken zijn echter niet zonder gevaar. Het werkt verslavend, omdat men er vaak zo’n goed (vredig, vrolijk) gevoel aan over houdt. Wat men niet weet, of niet wil weten, is dat boze geesten (demonen) ook prachtige gevoelens kunnen geven en juist door deze ‘stilte’ je kunnen beïnvloeden. De contemplatieve technieken werken ook verblindend, want men wil de waarheid niet meer zien, en het gevoel en de ervaring gaan boven de waarheid van het geschreven Woord. De contemplatieve ervaring is de basis voor de wereldwijde valse oecumenische beweging. Er zijn veel verschillen tussen de christelijke stromingen onderling en eveneens tussen de verschillende wereldreligies, maar alle valse godsdiensten, inclusief de valse christelijke stromingen, kunnen elkaar vinden in de contemplatieve ervaringen. Het is de ervaring die men heeft, die het verschil in de leringen van de verschillende denkrichtingen minder belangrijk maakt. Als iedereen die visie aanneemt, dan is er een eenheid mogelijk. Dit is een voorbode van de wereldkerk die er zal zijn na de opname. Hoewel dit een zeer trieste ontwikkeling is, weten wij dat dit zal gebeuren. Er zal een grote afval komen en dit zijn alvast de voortekenen ervan.
Geraadpleegde bronnen
Bron: Rejoicenow.nl
Tongen
* als ‘orakels’ of ‘transmissies’ brengen zij ‘hoorbare boodschappen van de andere wereld’ over, zoals een ‘profetie’, mysterie-inzicht of opdracht;
* als ‘stameloefeningen’ stemmen zij mensen af op de wereld van ‘Shambhalla’, die deze dikwijls ervaren als een overweldigende (gods) ervaring.
Doordat de gave van Bijbelse tongen een specifieke functie had, in een specifieke tijd, kan men ervan uitgaan, dat de huidige tongen binnen de gemeente niet vanuit God zijn.
Tatoeëren voor Jezus
Uit een onderzoek in Canada bleek dat “75% van de jonge conservatieve christenen gelooft dat tatoeage een geoorloofde spirituele uitdrukking is” (“For the Love of God”, The Vancouver Sun, Vancouver, British Columbia, februari 1999). Verslaggever Douglas Todd van The Vancouver Sun bezocht de Vineyard Christian Fellowship in Langley, British Columbia, en ontdekte dat tatoeages het nieuwste modeverschijnsel is voor Vineyard-christenen. Amy Bonde, een staflid van de Vineyard in Langley, heeft een groot Keltisch kruis op haar rug getatoeëerd. Rondom het kruis staan Hebreeuwse letters die naar verluidt betekenen: “Ik ben van mijn geliefde en hij is van mij.” Bonde zegt, dat de tatoeage betekent, dat ze Jezus Christus beschouwt als haar ‘minnaar’. The Vancouver Sun reportage merkt op, dat TATTOEAGE “EEN TEKEN VAN EEN SEISMISCH VERSCHUIVING IN HET EVANGELISCHE CHRISTENDOM TOONT, dat geassocieerd wordt met de strakke regels gedurende deze eeuw betreffende het gebruik van iemands lichaam: mannen geen lang haar, vrouwen geen broeken, niet drinken, niet dansen, geen sieraden en zeker geen tatoeage.”
De Bismarck Tribune (North Dakota) plaatste in november 1998 een artikel over de Christian Tattoo Association, beheerd door Randy Mastre en twee andere leden van de New Song Community Church in Bismarck. Hun doel is “het christendom naar tatoeëerders te brengen”.
Wat is er mis met “christelijke” tatoeage?
Ten eerste, het Oude Testament verbood duidelijk het tatoeëren.
Dit is zo’n duidelijk gebod, dat men een dwingende reden nodig zou hebben om het te negeren, ook al is het een oudtestamentische wet.
In sommige gevallen wordt ons in het Nieuwe Testament verteld, dat iets in het Oude niet voor ons is. Dat is waar voor de oudtestamentische spijswetten (Rom 14:2-3; 1Tim 4:1-5) en voor de sabbat (Kol 2:16), maar er is niet zo’n verklaring met betrekking tot tatoeage.
Een christen die een tatoeage wil, zou zeggen dat hij of zij er zeker van kan zijn dat waar God zich zorgen over maakte in Leviticus 19:28 en 21:5, Hij daar niet langer om geeft, en ik zie niet in welke interpretatiebasis dit toelaat.
Ten tweede, Gods volk moet niet worden geïdentificeerd met het kwaad.
God verbood de Israëlieten om hun vlees te snijden, omdat het een identificatie met heidendom en afgoderij was en het Nieuwe Testament bevat dezelfde principes en beperkingen.
“Tattoo’ is afkomstig van ’tatau’ of ’tatu’, lichaamsmarkeringen die oorspronkelijk werden geassocieerd met inboorlingen, aboriginals, kannibalen en koppensnellers van Zuidoost-Aziatische eilanden, zoals: Polynesië, Micronesië, Samoa, Tahiti, Tonga, Nieuw-Zeeland, Nieuw-Guinea, Malagasi en de Marquesas-eilanden. ‘Tattoo’ werd voor het eerst genoemd door natuuronderzoeker Joseph Banks, die kapitein James Cook vergezelde op het schip HMS Endeavour toen hij de Stille Oceaan verkende (1768-1771): ‘Ik zal nu vermelden hoe ze zichzelf onuitwisbaar markeren, elk van hen is zo gemarkeerd door hun karakter of positie.’ Zeelieden brachten tatoeages naar havensteden over de hele wereld, waar ze een eeuw lang werden geassocieerd met stoere zeelieden, ruwe arbeiders, slaven, veroordeelden en circusattracties” (Bill Federer, “Herman Melville’s Classic Novel Moby Dick’, American Minute).
Tatoeëren wordt nog steeds nauw geassocieerd met afgoderij, heidendom, morele losbandigheid en rebellie.
“Een artikel van Clay Thompson in de Pacific News Service van 27 juli 1996 was getiteld “Pagan Fashion’s New Frontier – Facial Tattoos”. Merk op dat de auteur, die in dit artikel niet beweert een christen te zijn, tatoeages associeert met heidendom. Hij brengt het in verband met een ‘nieuwe eerbied voor heidense overtuigingen’.
Een prominent boek over tatoeëren is Pagan Fleshworks. Het is van Maureen Mercury en bevat foto’s van Steve Haworth, geïdentificeerd als “de belangrijkste artiest op het gebied van lichaamsmodificatie in de Verenigde Staten.” “Lichaamsmodificatie” is de praktijk van het branden, inkten, snijden, doorboren en anderszins ontheiligen van iemands door God gegeven lichaam.
Uit een onderzoek van juli 2003 onder meer dan 2000 mensen in de Verenigde Staten, gerapporteerd in de AFP van 11 oktober, bleek dat van de vrouwen die tatoeages kregen 34% zich ‘sexier ‘ voelde en in het algemeen 29% ‘VOEL MEER OPSTANDIG’. Een vrouw die werd geïnterviewd door de Vancouver Sun gaf toe, dat ze een tatoeage had laten zetten “DEELS UIT OPSTAND tegen het normale christelijke stereotype van ‘Je mag dit niet, je mag niet.’” Ze geeft toe, dat haar moeder niet wilde dat ze een tattoo nam en het niet leuk vond (“For the Love of God”, The Vancouver Sun, Vancouver, British Columbia, februari 1999). Een ander Vineyard-lid, Peter Davyduck, die een tatoeage van het woord “ZONDE” op zijn enkel heeft, zegt dat dit een boodschap is aan “veroordelende christenen dat iedereen een zondaar is en ondanks dat moet worden geaccepteerd”. Let op de opstandige houding in deze uitspraak. Elke wedergeboren Bijbelgelovige christen weet, dat iedereen een zondaar is, maar dit betekent niet dat het er niet toe doet hoe belijdende christenen moeten leven.
Een dergelijke rebellie is in Gods Woord verboden.
Een jonge vrouw die tatoeages liet zetten voordat ze gered werd, vertelde me dat tatoeëren verslavend is. Waarin is de verslaving?
Een derde reden tegen tatoeages is dat de Bijbel de christen waarschuwt geen morele aanstoot en geestelijk struikelen te veroorzaken.
Dit was een van de leidende beginselen van de apostel Paulus. Hij wilde niet, dat iemand aan zijn daden aanstoot zou nemen en geestelijk zou struikelen. Voor dit doel was hij zelfs bereid af te zien van legale zaken, zoals het eten van vlees.Hoeveel te meer moeten christenen in deze tijd afzien van hoogst twijfelachtige zaken zoals tatoeages en broeken voor vrouwen en “christelijke” rock om een zegen en aanmoediging te zijn voor hun conservatieve broeders! Maar helaas komt de christelijke rock-tattoo-cultuur uitgedost met de rock & roll-houding van “niemand zal mijn plezier wegnemen; ik ga me niet laten vertellen wat ik moet doen door een ouwe kerel.”
Dit is op zijn zachtst gezegd een onschriftuurlijke houding. Wat als een belijdende christen het voorbeeld volgt van de “christelijke tattoo-menigte” en daardoor betrokken raakt bij de tattoo-cultuur en tot zonde wordt aangetrokken. De christen moet niet alleen dingen vermijden die duidelijk slecht zijn, maar hij moet ook dingen vermijden die anderen aanstoot kunnen geven, zelfs als die dingen op zichzelf niet noodzakelijk verkeerd zijn:
Een laatste argument tegen tatoeage is dat het lichaam van de gelovige niet van hem is; het is de tempel van de Heilige Geest.
“Of weet u niet, dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, Die in u is en Die u van God hebt ontvangen, en dat u niet van uzelf bent?” (1Cor 6:19).
Voor de wedergeboren christen is tatoeëren graffiti op de tempel van iemand anders.
Het volgende is een getuigenis van Pastor Charlie Haddad die tatoeages kreeg voordat hij werd gered.
“Ik was 24 jaar lang een belijdend christen (katholiek) en toen ik opgroeide, ging ik om met een paar moslimvrienden. Sommigen van hen kregen tatoeages van een zwaard en de maan. Ik dacht toen, dat ik een kruis en het gezicht van Jezus wilde hebben, en dat deed ik, één op elke schouder. Terugkijkend deed ik het uit hoogmoed, het was meer religieuze trots. Ik was alleen een naamchristen, denkend dat deze tatoeages mij zouden identificeren als een christen, verre van dat, ik kende de Heere niet. Als ik de Heere echt had gekend en in Zijn wegen en de weg van Zijn Woord had willen wandelen, zou ik Hem gehoorzaamd hebben en Zijn Woord op mijn hart geschreven hebben en niet op mijn lichaam. Ik zou Zijn Woord uit mijn hoofd geleerd en overdacht hebben in plaats van een schijn van godsvrucht te hebben (Spreuken 3:3; 7:2). Ik heb spijt van deze tatoeages en ik schaam me. Ik weet, dat het de Heere niet behaagt.”
Zegt de Bijbel niet dat Jezus een tatoeage op Zijn dij heeft in Openbaring 19:16? ” Er stond op Zijn bovenkleed en op Zijn dij deze Naam geschreven: Koning der koningen en Heere der heren.” In Openbaring 1 is Christus tot aan de voet gekleed met een kleed. Niemand kan Zijn dij zien.
Bron: https://www.wayoflife.org/reports/tattooing-for-jesus.php
Dit artikel komt uit het boek Dressing for the Lord.
De methode Schrijfdans
Schrijfdans: een methode die kinderen zou helpen om netjes te schrijven. Veel basisscholen werken met deze methode. Wat veel leerkrachten en ouders niet weten is dat Schrijfdans geen neutrale methode is. Hieronder staan in het kort een aantal punten om dit te verduidelijken.
De wortel van Schrijfdans
De didactiek van de methode Schrijfdans gaat uit van een leerproces dat grotendeels neurologisch-spiritueel bepaald wordt. De auteur van de methode Schrijfdans is zelf grafoloog en de achtergrond van de methode ligt dan ook in de grafologie. Grafologen geloven, dat de details van een handschrift evenveel over een persoon onthullen als astrologie, handlijnkunde of parapsychologie[1].
Wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt
Wetenschappelijk onderzoek heeft echter aangetoond, dat men op basis van een handschrift vrijwel niets te weten kan komen over karaktereigenschappen. Verder gaat de auteur uit van allerlei vooronderstellingen die eveneens geen enkele wetenschappelijke basis hebben, bijvoorbeeld: zijn de letters en verbindingen onregelmatig, vertonen ze nukkige en onverwachtse uitschieters, dan is er sprake van een zwakke motoriek, vaak in combinatie met een gebrekkige concentratie en wisselende stemmingen. Kort gezegd wordt er in de methode veel beweerd, maar er ontbreekt een theoretische en op zijn minst enige wetenschappelijke aanvaarde onderbouwing.
Oefeningen uit andere religies en spirituele, bovennatuurlijke filosofieën
In diverse weekthema’s kun je oefeningen vinden die worden toegepast in andere religies en spirituele filosofieën. Denk hierbij aan yoga[2], mandala’s[3] en visualiseren[4]. Een reeks aan vage en spirituele klinkende begrippen en omschrijvingen vind je door de hele methode heen: levenskracht, ontspannen van je lichaam en geest, stimulans tot ademhalings-bewustzijn van het ‘ik’ enz., enz. Verder is het opmerkelijk, dat de auteur aangeeft dat de methode invloed heeft op de totale persoonlijkheid van het kind.
Een voorbeeld
Het tweede weekthema is ”Landschapswandeling” waarin je kunt lezen hoe een oefening, die valt onder geleide fantasie, wordt toegepast. De kinderen moeten hun lichaam ontspannen en doen dan hun ogen dicht, ze mogen niet praten, fluisteren of lachen. Terwijl ze de muziek horen, moeten ze zich een landschap voorstellen en worden door de leerkracht op een reis meegenomen. Geleide fantasie is een wetenschappelijk erkende inleiding tot hypnose[5] en is daarom ook niet los van hypnose te zien. Dit is een oefening die niet stopt bij de verbeelding, maar waarvoor kinderen zichzelf moeten openstellen en waaraan ze moeten deelnemen.
Wat zegt de Bijbel
In de Bijbel kunnen we Gods gedachten leren kennen, als we in aanraking komen met dergelijke methoden:
Conclusie
Bij Schrijfdans gaat het om het totaalplaatje, het gaat niet om één oefening die je over kunt slaan. Oefeningen kunnen niet vervangen of losgekoppeld worden van hun oorsprong en bedoelingen. Als je dat zou doen, houd je niks over om te doen. Spiritueel getinte oefeningen in de methode Schrijfdans blijven daarom wat ze zijn. Door hun wortel is de vrucht en daarmee hun invloed op de persoonlijkheid van het kind niet neutraal. Er is een geestelijke wereld: Efeze 6 spreekt daarover. Jonge kinderen zijn extra kwetsbaar, zij kunnen gemakkelijk schade oplopen. Zij hebben onze bescherming nodig en om die reden is het belangrijk dat opvoeders en leerkrachten dergelijke methoden buiten de deur houden. Op de website van Bijbel & Onderwijs is een uitgebreide beoordeling van de methode Schrijfdans: https://bijbelenonderwijs.nl/bijbel-en-onderwijs/schrijfdans-een-beoordeling/
A. Poelstra
[1] Zijlstra, D.(1993). Grafospect De bladspiegel van de ziel, Skepter 6.4. https://skepsis.nl/grafologie/
[2] Op de site www.bijbelenonderwijs.nl staan vijf artikelen over yoga.
[3] Zie https://bijbelenonderwijs.nl/occult-en-licht/mandalas/
[4] Zie https://bijbelenonderwijs.nl/occult-en-licht/visualisatie/
[5] Voor meer informatie over hypnose en visualisatie zie het boek van de arts Ruud van der Ven: Genezing uit het oosten? Alternatieve therapieën getoetst. Utrecht: Uitgeverij Voorhoeve